Kim ngạch xuất nhập khẩu Nghệ An bứt phá ấn tượng, 5 tháng đầu năm đạt 4,3 tỷ USD

2 giờ trướcBài gốc

Việc chủ động mở rộng thị trường, đa dạng hóa thương mại cùng với sức hút từ các dự án FDI quy mô lớn và các giải pháp đồng hành với doanh nghiệp đang tạo ra động lực quan trọng, không chỉ tăng kim ngạch hàng hóa mà còn góp phần nuôi dưỡng nguồn thu ngân sách bền vững cho tỉnh.

Khối doanh nghiệp FDI và xuất khẩu bứt phá

Những tháng đầu năm, khối doanh nghiệp xuất khẩu và doanh nghiệp FDI không chỉ mở rộng đầu tư mà còn đóng góp quan trọng, làm thay đổi chất lượng và quy mô nguồn thu theo hướng bền vững.

Tại Công ty CP năng lượng xanh Ka-Grimex, quý I là thời điểm xuất các lô hàng đầu tiên đi Nhật Bản, với khối lượng 10 nghìn tấn viên nén. Các dây chuyền cũng phải hoạt động hết công suất đáp ứng tiến độ đơn hàng. Ông Trần Đức Chung - Phó Giám đốc Công ty CP năng lượng xanh Ka-Grimex cho hay: “Doanh nghiệp có những thuận lợi rất cơ bản. Thứ nhất là thị trường Nhật Bản đang có nhu cầu rất ổn định đối với sản phẩm năng lượng xanh. Thứ hai, quan trọng hơn, là sự đồng hành, sát cánh của chính quyền địa phương trong việc tháo gỡ các vướng mắc về thủ tục hành chính và đáp ứng đủ nguồn nguyên liệu. Sự tiếp sức kịp thời này đã giúp Doanh nghiệp đưa máy móc vào hoạt động ổn định, đảm bảo chất lượng để xuất khẩu thành công những lô hàng mở đầu cho một năm mới đầy triển vọng".

Lãnh đạo Công ty CP năng lượng xanh Ka-Grimex kiểm tra lô hàng xuất khẩu. Ảnh: Thu Vinh

Động lực làm nên điểm sáng xuất nhập khẩu đầu năm nay chính là sự chuyển dịch cơ cấu và dòng vốn FDI mạnh mẽ. Việc nhiều dự án lớn bước vào giai đoạn vận hành ổn định sau thời gian dài đầu tư đã và đang tạo ra nguồn hàng xuất khẩu có giá trị gia tăng cao cho nền kinh tế.

Điển hình như Nhà máy may Ever Gild đã chính thức đưa vào vận hành dây chuyền sản xuất giai đoạn 2. Sự "tiếp sức" kịp thời từ các chính sách hỗ trợ thuế và quy trình thông quan điện tử thông thoáng của tỉnh đã giúp doanh nghiệp này ghi nhận mức tăng trưởng doanh thu tới 20% ngay trong những tháng đầu năm. Ông Zhang zhan Peng- Giám đốc Nhà máy may Ever Gild khẳng định: Chuỗi cung ứng toàn cầu có nhiều biến động về chi phí vận tải, nhưng nhờ sự hỗ trợ rất linh hoạt, kịp thời từ chính quyền tỉnh Nghệ An về hạ tầng và thủ tục, chúng tôi đã tối ưu hóa được công suất. Đơn hàng xuất khẩu đi các thị trường Âu - Mỹ tăng trưởng vượt kỳ vọng.

Nhà máy may Ever Gild hoàn thiện đơn hàng xuất khẩu. Ảnh: Thu Vinh

Hay tại, Công ty TNHH Công nghệ Everwin Precision, những tháng đầu năm tuy đang trong quá trình đầu tư mở rộng và vừa chạy thử dây chuyền nhưng nhờ thị trường ổn định, đơn hàng thực hiện đúng tiến độ nên tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt gần 84 triệu USD tăng 50% so với cùng kỳ. Ông Phạm Tiến Dũng, Chủ nhiệm Văn phòng Tổng Giám đốc Công ty TNHH Công nghệ Everwin Precision cho hay: Triển vọng xuất khẩu trong thời gian tới rất tốt bởi Việt Nam đang có nhiều lợi thế về môi trường đầu tư, nguồn nhân lực và vị trí trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Sự quan tâm hỗ trợ tích cực từ lãnh đạo tỉnh, Ban quản lý Khu Kinh tế Đông Nam và cơ quan hải quan. Đặc biệt hỗ trợ đầu tư thủ tục pháp lý, hỗ trợ thông quan nhập khẩu. Kim ngạch tăng, đồng nghĩa nghĩa vụ thuế sẽ có nhiều tín hiệu tích cực.

Đại diện Công ty TNHH Công nghệ Everwin Precision trao đổi về triển vọng xuất khẩu trong thời gian tới. Ảnh: Thu Vinh

Theo số liệu từ Chi cục hải quan khu vực 11, tính đến ngày 21/5 tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của tỉnh đạt 4,3 tỷ USD, tăng 60% so với cùng kỳ. Trong đó kim ngạch xuất khẩu là 2,19 tỷ USD, kim ngạch nhập khẩu là 2,16 tỷ USD, tăng 60,44% so với cùng kỳ năm 2025.

Các mặt hàng xuất khẩu chủ yếu gồm: Đá vôi trắng, dăm gỗ, gỗ các loại, xi măng… Các mặt hàng nhập khẩu chủ yếu: Năng lượng điện; sắt thép; Thép không gỉ cán phẳng dạng cuộn, chưa được gia công quá mức cán nóng; xăng dầu, linh kiện điện tử… Thu Ngân sách Nhà nước trên địa bàn tỉnh Nghệ An tính đến ngày 21/5/2026 là 1.142 tỷ đồng, đạt 61,72% so với dự toán được giao (1.850 tỷ đồng), đạt 53% so với dự toán giao phấn đấu của Cục Hải quan và tăng 77,53% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó số thu từ Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đạt 555 tỷ đồng, tăng 91% so với cùng kì. Nguồn thu không còn phụ thuộc vào hàng thô truyền thống, mà đến từ nhóm máy móc, linh kiện điện tử của khối doanh nghiệp FDI. Các dự án công nghệ cao sau giai đoạn đầu tư đã đi vào vận hành đồng bộ, tạo nguồn thu ổn định và bền vững cho địa phương.

Hải quan số - phục vụ doanh nghiệp 24/7

Sự bứt phá mạnh mẽ của kim ngạch chịu thuế không phải là kết quả ngẫu nhiên, mà là quả ngọt từ những nỗ lực "tự làm mới mình" của ngành Hải quan Nghệ An với những giải pháp mang tính đột phá và tính chiến lược. Trước hết, ngành đã quyết liệt chuyển từ tư duy "quản lý" sang "phục vụ", lấy sự hài lòng và tốc độ thông quan của doanh nghiệp làm thước đo hiệu quả tối cao. Hệ thống thông quan tự động và các ứng dụng cốt lõi của Hải quan số được vận hành đồng bộ, thông suốt với hiệu suất 24/7. Nhờ đó, thời gian tiếp nhận, kiểm tra và thông quan đối với các luồng xanh chỉ còn tính bằng giây, cắt giảm tối đa chi phí kho bãi và thời gian chờ đợi cho doanh nghiệp.

Hải quan Vinh kiểm tra hàng hóa. Ảnh: Thu Vinh

Tại Hải quan Vinh, tổng số doanh nghiệp tham gia làm thủ tục hải quan là: 413 doanh nghiệp, tăng 31% so với cùng kỳ năm 2025. Tổng số tờ khai đăng ký làm thủ tục hải quan: 66.455 tờ khai, tăng 56,4% so với cùng kỳ năm 2025. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 3.653 triệu USD, tăng 76,2% so với cùng kỳ năm 2025. Số thu nộp ngân sách nhà nước lũy kế từ đầu năm đến 15/5/2026 đạt 527,9 tỷđồng, tăng 47% so với cùng kỳ năm 2025.

Hàng hóa xuất khẩu tại Cảng Cửa Lò.

Theo bà Phan Thị Minh Thu - Phó đội trưởng Hải quan Vinh, đơn vị đã triển khai những giải pháp đột phá nhằm tối ưu hóa và minh bạch quy trình, tạo thuận lợi thương mại tối đa thông qua chuyển đổi số toàn diện và tăng cường đối thoại. Thường xuyên tổ chức các hội nghị đối thoại trực tiếp để tháo gỡ kịp thời các khó khăn, vướng mắc. Thông qua các buổi đối thoại để hướng dẫn pháp luật, đồng thời tiếp thu ý kiến đóng góp của các hiệp hội và doanh nghiệp để hoàn thiện thể chế. Duy trì các Tổ công tác hỗ trợ, đặc biệt đối với các doanh nghiệp FDI, doanh nghiệp ưu tiên, nhằm giải quyết ngay lập tức các điểm nghẽn phát sinh trong khâu thông quan.

Tại Hải quan cửa khẩu Cảng Cửa Lò, tính đến ngày 21/5, tổng số tờ khai đăng ký làm thủ tục hải quan lên gần 800 nghìn, tăng 56% so với cùng kì. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 328 triệu USD. Số thu nộp ngân sách nhà nước đạt trên 491 tỷ đồng, tăng 28% so với cùng kì.

Hải quan cửa khẩu Cảng Cửa Lò trao đổi về thủ tục thông quan. Ảnh: Thu Vinh

Bà Lê Thị Kim Huế, Phó đội trưởng Hải quan cửa khẩu Cảng Cửa Lò cho hay: Việc khơi thông các nút thắt logistics tại hệ thống bến cảng, cửa khẩu được thực hiện thông qua mô hình phối hợp liên ngành tối ưu. Đơn vị cũng đã chủ động triển khai cơ chế một cửa quốc gia, đơn giản hóa tối đa các thủ tục kiểm tra chuyên ngành và áp dụng triệt để phương thức quản lý rủi ro, phân luồng hàng hóa từ sớm, từ xa. Đối với các dự án lớn, các doanh nghiệp trọng điểm thuộc khối FDI hay các đơn vị xuất khẩu mặt hàng chiến lược mới như viên nén năng lượng, cơ quan hải quan đã thành lập các tổ phản ứng nhanh, trực tiếp tư vấn, tháo gỡ vướng mắc về áp mã thuế, áp giá tính thuế ngay từ trước khi mở tờ khai. Chính sự đồng hành chủ động, tạo ra một "hành lang xanh" thông thoáng và minh bạch này đã tạo tâm lý an tâm tuyệt đối, kích thích các dòng chảy logistics vận hành với tốc độ cao nhất, biến Nghệ An trở thành điểm đến hấp dẫn và khơi thông trọn vẹn nguồn thu cho ngân sách tỉnh.

Nỗ lực vượt khó, đảm bảo nguồn thu ngân sách xuất nhập khẩu năm 2026

Dù đã có những bước chạy đà ấn tượng, nhưng để đạt mục tiêu thu thuế xuất nhập khẩu của cả năm 2026 vẫn còn những áp lực lớn. Khó khăn đầu tiên và trực tiếp nhất đến từ sự sụt giảm mạnh của lượng dầu thô nhập khẩu – một trong những mặt hàng "xương sống" đóng góp phần lớn cho nguồn thu hải quan Nghệ An. Khi sản lượng nhập khẩu mặt hàng này biến động giảm, nguồn thu ngân sách lập tức bị hụt đi một khoảng lớn khó bù đắp.

Hoạt động xuất khẩu tại Cảng Cửa Lò diễn ra tấp nập. Ảnh: Thu Vinh

Bên cạnh đó, các chính sách miễn, giảm và gia hạn thuế nhằm nuôi dưỡng nguồn thu và hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi tuy rất nhân văn, nhưng trong ngắn hạn, nó cũng tạo ra một khoảng trống không nhỏ cho dòng tiền ngân sách. Thách thức chưa dừng lại ở đó khi bước sang năm 2026, thị trường quốc tế liên tục dựng lên các rào cản thương mại mới quy chuẩn và khắt khe hơn. Từ những quy định nghiêm ngặt về tiêu chuẩn xanh, truy xuất nguồn gốc cho đến các hàng rào kỹ thuật của các nước áp đặt lên hàng hóa Việt Nam.

Điều này khiến nhiều doanh nghiệp xuất khẩu chủ lực của Nghệ An – đặc biệt là các ngành hàng truyền thống như dệt may, linh kiện điện tử hay nông-lâm-thủy sản rơi vào tình cảnh thiếu đơn hàng hoặc hàng hóa bị chậm luân chuyển. Việc doanh nghiệp phải căng mình chống đỡ với chi phí logistics tăng cao và các quy định ngặt nghèo từ đối tác ngoại đã và đang trực tiếp kìm hãm quy mô kim ngạch chịu thuế.

Ông Tạ Vũ Anh, Giám đốc Công ty CPTM Khoáng sản Hợp Thịnh cho hay, trước những biến động khó lường của kinh tế toàn cầu và sự thu hẹp của các thị trường truyền thống một mặt, doanh nghiệp đẩy mạnh đầu tư công nghệ để tinh chế sâu, đáp ứng tiêu chuẩn khắt khe của các thị trường có biên lợi nhuận cao như danh mục phụ gia siêu mịn cho ngành dược phẩm, mỹ phẩm và vật liệu composite cao cấp. Mặt khác, bộ phận phát triển thị trường đã linh hoạt dịch chuyển trục xuất khẩu sang các quốc gia đang có làn sóng đầu tư hạ tầng mạnh mẽ tại khu vực Trung Đông và Đông Nam Á, tận dụng tối đa các ưu đãi thuế quan từ các FTA thế hệ mới.

Công ty CPTM Khoáng sản Hợp Thịnh đầu tư công nghệ đáp ứng tiêu chuẩn khắt khe của các thị trường xuất khẩu. Ảnh: Thu Vinh

Trong khi đó, ngành hải quan đang chủ động triển khai nhiều giải pháp linh hoạt để "gỡ khó" cho doanh nghiệp và bảo vệ nguồn thu. Giải pháp căn cơ nhất lúc này là tập trung nuôi dưỡng và khai thác các dư địa thu mới để bù đắp cho phần thiếu hụt của các mặt hàng truyền thống như dầu thô. Các chi cục hải quan cửa khẩu và cảng biển đã chủ động "gõ cửa" từng doanh nghiệp, nắm bắt cụ thể lịch trình xuất nhập khẩu để hỗ trợ tối đa. Đối với các rào cản thương mại xanh mới phát sinh từ thị trường quốc tế, hải quan cơ sở đóng vai trò như một người đồng hành: kịp thời cập nhật thông tin, tư vấn và hướng dẫn doanh nghiệp hoàn thiện các tiêu chuẩn chứng nhận xuất xứ (C/O), giúp hàng hóa của Nghệ An thông quan thuận lợi tại các nước mà không bị đình trệ.

Bà Phan Thị Minh Thu - Phó đội trưởng Hải quan Vinh cho hay:Công tác chống thất thu thuế được siết chặt một cách thông minh thông qua việc tăng cường kiểm tra sau thông quan và áp dụng công nghệ số để kiểm soát giá tính thuế, mã phân loại hàng hóa. Bằng việc vừa tạo "hành lang thông thoáng" cho doanh nghiệp làm ăn chân chính, vừa ngăn chặn kịp thời các hành vi gian lận, buôn lậu, ngành hải quan cơ sở quyết tâm giữ vững nhịp độ thu”.

Hải quan Vinh làm thủ tục thông quan cho doanh nghiệp. Ảnh: Thu Vinh

Những tháng đầu năm 2026, số thu ngân sách từ hoạt động xuất nhập khẩu của Nghệ An chứng kiến mức tăng trưởng kỷ lục. Kết quả này là minh chứng rõ nét cho chiến lược 'trải thảm đỏ đón đại bàng' và nỗ lực khơi thông hạ tầng logistics của địa phương. Đây cũng là nền tảng quan trọng để tỉnh nhà tăng tốc, hướng tới mục tiêu tổng thu ngân sách 35.000 tỷ đồng trong năm nay.

Thu Vinh

Nguồn Nghệ An : https://baonghean.vn/kim-ngach-xuat-nhap-khau-nghe-an-but-pha-an-tuong-5-thang-dau-nam-dat-4-3-ty-usd-10338641.html