Kính AI của Meta và các thiết bị AI luôn dõi theo con người trong tâm bão chỉ trích

2 giờ trướcBài gốc

Hãy xem một sự việc gần đây tại tòa án ở thành phố Los Angeles (Mỹ), khi Mark Zuckerberg (Giám đốc điều hành Meta) xuất hiện để làm chứng trong một vụ kiện và các thành viên trong đoàn của ông đeo mẫu kính thông minh AI mới nhất do công ty phát triển.

Vị thẩm phán tỏ ra không hài lòng và yêu cầu mọi bản ghi video được thực hiện bởi các thiết bị như vậy phải bị xóa ngay lập tức. “Đây là vấn đề rất nghiêm trọng”, thẩm phán cảnh cáo.

Mark Zuckerberg xem kính thông minh của Meta là cách để phổ cập AI tới người dùng cá nhân - Ảnh: Getty Images

Những chiếc kính này, với gọng dày tích hợp camera và microphone, là cách mà Mark Zuckerberg hình dung AI sẽ được phổ cập rộng rãi tới người dùng cá nhân. Về lâu dài, ông muốn cung cấp thứ gì đó giống như siêu trí tuệ gần như toàn năng, có thể sử dụng bất cứ lúc nào khi cần.

Mark Zuckerberg không phải người duy nhất có ý tưởng đó. Nhiều thiết bị AI cá nhân khác cũng được kỳ vọng sẽ sớm ra mắt, trong đó có sản phẩm bí ẩn từ OpenAI. Ý tưởng là AI sẽ ngày càng hữu ích hơn khi các thiết bị có thể nhìn và nghe cuộc sống hằng ngày của bạn, thu thập lượng lớn thông tin, xử lý và dùng dữ liệu để đưa ra những gợi ý giúp bạn trong cuộc sống.

Lời chào hàng này rất hấp dẫn. Thành thật mà nói, thật tuyệt nếu có một AI kiểu Jarvis của Tony Stark (Iron Man) luôn sẵn sàng giúp bạn điều hướng cuộc sống. Thế nhưng, cái giá phải trả là quyền riêng tư.

Trong thời kỳ Web 2.0, khi công nghệ phát triển nhờ dữ liệu người dùng, cookie theo dõi hoạt động của chúng ta trên web và smartphone ghi nhận vị trí. Giờ đây các thiết bị AI như kính, ghim cài áo hay mặt dây chuyền có thể thu thập gần như mọi thứ trong tầm nhìn và tầm nghe.

Nỗi lo về một xã hội bị giám sát chặt chẽ, nơi chính quyền theo dõi mọi hoạt động của người dân, đang gia tăng. Những lo ngại đó cũng nằm ở trung tâm của cuộc tranh cãi giữa Anthropic và Bộ Quốc phòng Mỹ. Tuy nhiên, không phải ai cũng lo lắng về vai trò của chính phủ Mỹ trong câu chuyện này.

"Các công ty AI chứ không phải Bộ Quốc phòng Mỹ”

Emil Michael, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Mỹ phụ trách nghiên cứu và kỹ thuật, chỉ ra rằng chính các hãng công nghệ mới là bên đang thu thập dữ liệu người dùng trên internet. “Nếu có ai thu thập dữ liệu hàng loạt về người Mỹ thì đó là các công ty AI chứ không phải chúng tôi”, ông nói với trang CBS News tháng trước.

Emil Michael không sai. Giờ đây, các hãng công nghệ đang muốn đưa ra thị trường hàng loạt thiết bị AI có khả năng quan sát và hiểu thế giới xung quanh theo cách hoàn toàn mới.

Ngay cả Dario Amodei (Giám đốc điều hành Anthropic) cũng cảnh báo rằng AI có khả năng lấy tất cả những mảnh thông tin rời rạc được thu thập dưới dạng kỹ thuật số và kết nối chúng lại với nhau theo những cách chưa từng có, để tạo ra những hiểu biết mới về mỗi chúng ta.

Cụ thể, trong một bài luận vào tháng 1, Dario Amodei viết rằng AI có thể đọc và hiểu toàn bộ các liên lạc điện tử trên thế giới, thậm chí cả các cuộc trò chuyện trực tiếp nếu các thiết bị ghi âm có thể bị chiếm quyền kiểm soát.

Ông cảnh báo: “Một kịch bản đáng lo là AI có thể dễ dàng tạo ra danh sách đầy đủ những người không đồng ý với chính phủ về nhiều vấn đề, ngay cả khi sự bất đồng đó không được thể hiện rõ ràng trong lời nói hay hành động của họ. Một AI mạnh mẽ, khi xem xét hàng tỉ cuộc trò chuyện từ hàng triệu người, có thể đánh giá dư luận, phát hiện ra những nhóm người bất mãn đang hình thành và dập tắt họ”.

Dario Amodei từng viết rằng AI có thể đọc và hiểu toàn bộ các liên lạc điện tử trên thế giới - Ảnh: Getty Images

Các hãng công nghệ nhận thức được rủi ro này, hoặc ít nhất là điều tiêu cực xung quanh nó, và nói rằng có những cách để ngăn chặn. Cristiano Amon, Giám đốc điều hành Qualcomm, gần đây nói rằng một cách giải quyết lo ngại về quyền riêng tư với các sản phẩm AI cá nhân là xử lý dữ liệu ngay trên thiết bị thay vì đám mây, nơi phần lớn AI đang hoạt động.

Cristiano Amon có lợi ích trong vấn đề này vì ông là người bán chip cho các nhà sản xuất thiết bị AI, chẳng hạn Meta.

“Chúng tôi đang phát triển các chip cho thứ mà chúng tôi gọi là AI môi trường, AI nhận thức. Những AI đó chạy trên thiết bị của bạn, phân tích bối cảnh ngay trên thiết bị và cung cấp thông tin cho tác tử AI trên thiết bị. Việc có gửi dữ liệu đó lên đám mây hay không thực sự nằm trong quyền kiểm soát của người dùng”, ông nói trong podcast Bold Names của trang WSJ.

Đó là lập luận quen thuộc của các công ty: Người dùng tự quyết định có tham gia dịch vụ hay không. “Việc chia sẻ dữ liệu, vốn hữu ích không chỉ để cá nhân hóa AI mà còn để huấn luyện các mô hình của công ty, là quyết định của người dùng”. Đây là lập luận chúng ta đã nghe suốt một thế hệ trong kỷ nguyên Web 2.0. Tuy nhiên, những gì ban đầu được giới thiệu như một “tùy chọn” cho người dùng dần dần lại trở nên gần như bắt buộc, đặc biệt với các dịch vụ chủ yếu nhằm thu thập dữ liệu người dùng.

Meta bị cáo buộc thu thập dữ liệu từ kính AI để huấn luyện các mô hình

Ngay cả trước khi AI bùng nổ, Meta và hệ sinh thái mạng xã hội của họ từ lâu nằm ở trung tâm các cuộc tranh luận về quyền riêng tư trực tuyến. Năm 2019, Ủy ban Thương mại Liên bang Mỹ đã áp đặt mức phạt kỷ lục khi đó là 5 tỉ USD với Facebook (hiện là Meta) vì vi phạm quyền riêng tư của người tiêu dùng.

Những bước đi đầu tiên của Meta với kính AI đã bắt đầu hứng chịu chỉ trích. Đầu tháng 3, Meta bị nêu tên trong một vụ kiện tập thể liên quan đến lo ngại rằng dữ liệu được thu thập từ những chiếc kính AI đó theo cách vi phạm quyền riêng tư của người dùng.

Đơn kiện, trích dẫn các khiếu nại của người tố giác, cáo buộc rằng video được ghi lại từ kính thông minh này được chuyển tới các nhà thầu ở châu Phi để họ xem và gắn nhãn dữ liệu thủ công nhằm huấn luyện các mô hình AI của Meta.

Meta hiện vẫn chưa phản hồi các cáo buộc cụ thể trước tòa. Trong một tuyên bố gửi cho trang WSJ, công ty nhấn mạnh rằng nếu người dùng không chủ động chia sẻ các hình ảnh hoặc video đã ghi lại, thì những dữ liệu đó sẽ vẫn được lưu trên thiết bị của họ.

“Khi người dùng chia sẻ nội dung với Meta AI, đôi khi chúng tôi sử dụng các nhà thầu để xem xét dữ liệu đó nhằm cải thiện trải nghiệm, giống nhiều công ty khác vẫn làm. Chúng tôi cũng áp dụng các biện pháp lọc dữ liệu để bảo vệ quyền riêng tư và hạn chế việc xem các thông tin có thể nhận dạng cá nhân”, một phát ngôn viên của Meta cho biết.

Khi chúng ta bước vào kỷ nguyên AI, người dùng có thể ngày càng nhận thức rõ hơn về những rủi ro và sự đánh đổi liên quan.

Sơn Vân

Nguồn Một Thế Giới : https://1thegioi.vn/kinh-ai-cua-meta-va-cac-thiet-bi-ai-luon-doi-theo-con-nguoi-trong-tam-bao-chi-trich-248590.html