Kinh ngạc chiến lược 'quân đội trong mơ' của ông Trump

21 giờ trướcBài gốc

Tổng thống Mỹ Donald Trump kêu gọi tăng ngân sách quốc phòng Mỹ trong năm tài khóa 2027 lên 1.500 tỷ USD. Ảnh: Reuters.

Ngày 7/1, Tổng thống Mỹ Donald Trump bất ngờ kêu gọi nâng ngân sách quốc phòng Mỹ trong năm tài khóa 2027 lên mức kỷ lục 1.500 tỷ USD, cao hơn 500 tỷ USD so với đề xuất trước đó và tăng hơn 50% so với ngân sách 901 tỷ USD cho năm tài khóa 2026 vừa được Quốc hội thông qua, theo BBC.

Động thái này được ông Trump mô tả là bước đi cần thiết để xây dựng “quân đội trong mơ”, đủ sức bảo đảm an toàn và an ninh tuyệt đối cho nước Mỹ trong một thế giới mà ông cho là “ngày càng nguy hiểm”.

Sau nhiều tuần thảo luận căng thẳng với các nghị sĩ và quan chức nội các, Tổng thống Trump khẳng định mức chi mới phản ánh đúng quy mô thách thức an ninh mà Washington đang đối mặt.

“Vì lợi ích của đất nước, ngân sách quốc phòng năm 2027 sẽ là 1.500 tỷ USD. Chúng ta đang sống trong thời điểm đặc biệt khó khăn và nguy hiểm”, ông nhấn mạnh.

Tham vọng xây dựng “quân đội mạnh chưa từng có”

Theo Tổng thống Trump, khoản ngân sách khổng lồ này sẽ giúp Mỹ hiện đại hóa toàn diện lực lượng vũ trang, từ vũ khí chiến lược, hệ thống phòng thủ tên lửa, hải quân viễn dương cho đến không quân thế hệ mới và các năng lực tác chiến không gian, mạng.

Ông cho rằng Mỹ cần một lực lượng quân sự “áp đảo mọi đối thủ tiềm tàng”, đủ khả năng răn đe và giành ưu thế trong mọi kịch bản xung đột.

Nhà Trắng cho biết ưu tiên chi tiêu sẽ tập trung vào phát triển vũ khí công nghệ cao, trí tuệ nhân tạo quân sự, hệ thống không người lái, vũ khí siêu vượt âm, cũng như mở rộng năng lực sản xuất đạn dược và khí tài - lĩnh vực bị đánh giá là điểm yếu của Mỹ sau các cuộc xung đột kéo dài trên toàn cầu.

Ông Trump tuyên bố có thể bổ sung thêm 500 tỷ USD cho ngân sách quốc phòng “nhờ nguồn thu khổng lồ từ thuế áp lên các quốc gia khác”, mà theo ông là những nước đã “lợi dụng Mỹ ở mức độ chưa từng có”.

Tàu sân bay lớn nhất thế giới USS Gerald R. Ford của Mỹ. Ảnh: Reuters.

Khoản thu này, theo Tổng thống, không chỉ phục vụ quốc phòng mà còn giúp Mỹ trả nợ công và tạo ra các khoản “cổ tức đáng kể” cho tầng lớp trung lưu trong nước.

Giới chuyên gia nhận định đề xuất của ông Trump mang tính đột phá cả về quy mô lẫn tốc độ. Theo ông Byron Callan, chuyên gia của công ty tư vấn Capital Alpha Partners, lần gần nhất ngân sách quốc phòng Mỹ tăng hơn 50% là vào năm 1951, trong bối cảnh Chiến tranh Triều Tiên bùng nổ. Ngay cả trong giai đoạn cao điểm của Chiến tranh Lạnh, mức tăng mạnh nhất cũng chỉ đạt 25% và 20% trong hai năm 1981-1982.

Với quy mô 1.500 tỷ USD, ngân sách quốc phòng Mỹ sẽ vượt xa tổng chi tiêu quân sự của nhiều cường quốc cộng lại, củng cố vị thế số một của Washington về sức mạnh quân sự toàn cầu. Tuy nhiên, chính mức tăng đột biến này cũng làm dấy lên nhiều câu hỏi về tính khả thi và hiệu quả sử dụng ngân sách.

Dấu hỏi về khả năng thông qua và giải ngân

Dù đảng Cộng hòa hiện vẫn kiểm soát lưỡng viện Quốc hội và nhìn chung ủng hộ các ưu tiên chi tiêu của Tổng thống Trump, không ít nghị sĩ và chuyên gia bày tỏ hoài nghi liệu Quốc hội có sẵn sàng thông qua mức ngân sách kỷ lục này hay không, nhất là trong bối cảnh thâm hụt ngân sách và nợ công Mỹ tiếp tục gia tăng.

Ông Byron Callan đặt vấn đề liệu ngành công nghiệp quốc phòng Mỹ có đủ năng lực hấp thụ và giải ngân hiệu quả một khoản chi khổng lồ trong thời gian ngắn.

Theo ông, các nút thắt về chuỗi cung ứng, lao động tay nghề cao và năng lực sản xuất hiện hữu có thể khiến một phần ngân sách không được sử dụng đúng tiến độ, làm giảm hiệu quả đầu tư.

Cùng ngày công bố kế hoạch ngân sách, Tổng thống Trump ký sắc lệnh cấm các tập đoàn quốc phòng Mỹ trả cổ tức hoặc mua lại cổ phiếu cho đến khi họ chứng minh được khả năng cung cấp sản phẩm “đúng chất lượng, đúng thời hạn và đúng ngân sách”.

Máy bay F/A-18F Super Hornet bay phía trên tàu sân bay USS Gerald R. Ford của Hải quân Mỹ khi tàu này thử nghiệm hệ thống phóng từ trường EMALS. Ảnh: Reuters.

Đây được xem là động thái mạnh tay nhằm buộc các nhà thầu quốc phòng tập trung vào năng lực sản xuất và nhu cầu thực tế của quân đội, thay vì ưu tiên lợi nhuận cho cổ đông.

Sắc lệnh yêu cầu Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth trong vòng 30 ngày phải xác định các doanh nghiệp hoạt động kém hiệu quả. Sau khi được Lầu Năm Góc thông báo, các công ty này chỉ có 15 ngày để trình kế hoạch khắc phục. Nếu kế hoạch không đạt yêu cầu, chính phủ Mỹ có thể áp dụng các biện pháp can thiệp, thậm chí cưỡng chế.

Tổng thống Trump cũng công khai chỉ trích một số nhà thầu lớn, cho rằng họ đã “đặt sai ưu tiên trong nhiều năm”. Ông cũng cho biết Lầu Năm Góc đánh giá Raytheon là một trong những công ty đáp ứng ít yêu cầu nhất của quân đội hiện nay.

Một điểm gây chú ý khác là đề xuất giới hạn mức lương của giám đốc điều hành các tập đoàn quốc phòng ở mức 5 triệu USD/năm, thấp hơn nhiều so với mức thu nhập phổ biến khoảng 20 triệu USD hiện nay. Theo ông Trump, mức lương hiện tại là “quá cao và không thể biện minh được” trong bối cảnh quân đội cần khí tài chất lượng cao và đúng tiến độ.

“Kể từ thời điểm này trở đi, CEO công ty quốc phòng phải xây dựng các nhà máy sản xuất mới, hiện đại, phục vụ bảo trì và chế tạo khí tài trọng yếu, đồng thời phát triển những mẫu vũ khí tiên tiến cho tương lai”, ông Trump tuyên bố.

Phương Linh

Nguồn Znews : https://znews.vn/kinh-ngac-chien-luoc-quan-doi-trong-mo-cua-ong-trump-post1618099.html