Kinh nghiệm quốc tế khẳng định tính an toàn của xăng sinh học

2 giờ trướcBài gốc

Từ ngày 1/6/2026, xăng E10 sẽ chính thức được sử dụng trên phạm vi toàn quốc, đánh dấu một bước chuyển quan trọng trong lộ trình phát triển năng lượng sạch, giảm phát thải và thực hiện các cam kết quốc tế về biến đổi khí hậu của Việt Nam. Đây không chỉ là sự thay đổi về chủng loại nhiên liệu mà còn là bước điều chỉnh mang tính chiến lược trong chính sách năng lượng, tác động trực tiếp tới thị trường xăng dầu, người tiêu dùng, doanh nghiệp và các ngành liên quan.

Trong bối cảnh đó, Báo Xây dựng đã tổ chức tọa đàm “Chuyển đổi sang xăng E10, thị trường đã sẵn sàng?” với sự tham gia của đại diện Bộ Công Thương, Bộ Xây dựng, các chuyên gia, hiệp hội và doanh nghiệp. Tọa đàm tập trung làm rõ những vấn đề được xã hội quan tâm như chất lượng xăng E10, khả năng tương thích với động cơ, lộ trình triển khai, cơ chế giá, trách nhiệm bảo hành của hãng xe, cũng như cơ chế giám sát, kiểm soát chất lượng trong quá trình lưu thông.

Bên cạnh những lợi ích về môi trường và mục tiêu giảm phát thải, việc chuyển đổi sang xăng E10 cũng đòi hỏi một hệ thống chính sách đồng bộ, dài hơi, từ phát triển vùng nguyên liệu ethanol, công nghệ sản xuất, logistics đến các chính sách khuyến khích doanh nghiệp và người tiêu dùng. Đặc biệt, các chính sách này cần được thiết kế hài hòa, khớp nối với lộ trình phát triển xe điện, nhằm bảo đảm sự phát triển bền vững, tránh xung đột giữa các loại hình năng lượng.

TS Đặng Tất Thành, Cục Đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh và khuyến công, Bộ Công Thương: Xăng sinh học không phải là câu chuyện thử nghiệm riêng của Việt Nam mà đã được kiểm chứng rộng rãi trên thế giới.

Kinh nghiệm quốc tế và thực tiễn trong nước là minh chứng rõ ràng

Một trong những băn khoăn lớn nhất của người tiêu dùng khi chuyển sang xăng E10 là liệu nhiên liệu này có gây ảnh hưởng tới động cơ, đặc biệt là với các phương tiện đã qua nhiều năm sử dụng hay không. Trao đổi về vấn đề này, TS Đặng Tất Thành, Cục Đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh và khuyến công, Bộ Công Thương khẳng định, xăng sinh học không phải là câu chuyện thử nghiệm riêng của Việt Nam mà đã được kiểm chứng rộng rãi trên thế giới.

Theo TS Thành, nhiều quốc gia có điều kiện hạ tầng và hệ thống phương tiện tương đồng, thậm chí khó khăn hơn Việt Nam, vẫn sử dụng xăng sinh học một cách ổn định và hiệu quả. Điển hình như Philippines – nơi có số lượng lớn phương tiện cũ vẫn triển khai xăng sinh học, kể cả E20, mà không gặp trở ngại đáng kể. Thực tế này cho thấy xăng sinh học hoàn toàn có khả năng thích nghi với điều kiện phương tiện tại Việt Nam.

Không chỉ dựa trên kinh nghiệm quốc tế, quá trình xây dựng Thông tư 50 của Bộ Công Thương cũng đã tiếp nhận nhiều ý kiến đóng góp từ các doanh nghiệp đầu mố trong nước, các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu, cũng như từ các tổ chức, cơ quan quốc tế. Các đánh giá, trao đổi đều thống nhất rằng chưa ghi nhận trường hợp hỏng hóc hay vấn đề kỹ thuật phát sinh do sử dụng xăng sinh học E5, loại nhiên liệu đã được sử dụng nhiều năm tại Việt Nam.

Từ thực tiễn khảo sát tại các địa phương, TS Đặng Tất Thành cho biết, tại nhiều tỉnh, thành như Huế, Quảng Nam, tỷ lệ tiêu thụ xăng E5 vẫn duy trì ở mức cao. Đáng chú ý, không ít người dân đã sử dụng xăng E5 trong nhiều năm, cho cả xe máy và ô tô, mà chưa từng ghi nhận hiện tượng hỏng hóc hay các sự cố kỹ thuật như một số thông tin lan truyền trên mạng xã hội.

Trong nhiều năm tới, xăng dầu và nhiên liệu sinh học vẫn sẽ là trụ cột của hệ thống năng lượng, cùng với việc từng bước mở rộng xe điện và các dạng năng lượng mới.

Những dẫn chứng này cho thấy, các lo ngại về tính an toàn của xăng sinh học chủ yếu xuất phát từ tâm lý e dè trước sự thay đổi, hơn là từ các bằng chứng khoa học hay thực tiễn sử dụng.

Bảo đảm nguồn cung, điều tiết thị trường và kiểm soát chất lượng

Bên cạnh vấn đề kỹ thuật, nguồn cung ethanol và cơ chế điều tiết thị trường cũng là nội dung được nhiều doanh nghiệp quan tâm. Theo TS Đặng Tất Thành, trong quá trình xây dựng chính sách, cơ quan quản lý đã tính toán nhiều kịch bản khác nhau nhằm bảo đảm quá trình chuyển đổi diễn ra thuận lợi.

Hiện nay, nguồn cung ethanol trong nước được đánh giá là tương đối dồi dào. Đồng thời, các thị trường lớn như Hoa Kỳ, Brazil cũng sẵn sàng hợp tác, cung ứng ethanol với mức giá cạnh tranh. Do đó, nguy cơ thiếu hụt ethanol trong giai đoạn tới là rất thấp. Cùng với đó, năng lực sản xuất và cung ứng xăng khoáng trong nước hiện nay hoàn toàn đáp ứng được nhu cầu thị trường, bảo đảm mục tiêu an ninh năng lượng theo chỉ đạo xuyên suốt của Chính phủ.

Theo lộ trình tại Thông tư 50, Bộ Công Thương không chỉ triển khai xăng E10 mà còn duy trì xăng E5 trong một giai đoạn nhất định. Cách tiếp cận này giúp phân bổ nhu cầu ethanol hợp lý hơn, tạo sự cân đối trong tổng thể nguồn cung. Theo các tính toán, nếu triển khai đồng thời E5 và E10, nguồn ethanol trong nước có thể đáp ứng khoảng 40 - 45% nhu cầu, qua đó giảm áp lực lên thị trường và hạn chế rủi ro về giá.

Về cơ chế điều tiết, việc áp dụng cơ chế một giá được xem là công cụ quan trọng giúp ổn định thị trường, tạo thuận lợi cho hoạt động kinh doanh xăng dầu, đồng thời tránh tình trạng duy trì song song quá nhiều chủng loại xăng như trước đây.

Liên quan đến công tác giám sát, kiểm soát chất lượng, TS Đặng Tất Thành cho biết, hiện nay đã có hệ thống quy chuẩn và văn bản pháp lý khá đầy đủ. Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 01:2022 do Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành quy định rõ các yêu cầu về chất lượng xăng dầu, trong đó có xăng sinh học. Ngoài ra, các thông tư liên quan đến nhập khẩu, phân phối, lưu mẫu và kiểm tra chất lượng cũng đã được ban hành và triển khai.

Thông tư 50 của Bộ Công Thương cũng phân công rõ trách nhiệm cho Cục Quản lý thị trường trong nước và UBND các tỉnh, thành phố trong việc tổ chức kiểm tra, giám sát hoạt động phối trộn và kinh doanh xăng sinh học tại địa phương. Đặc biệt, Bộ Công Thương đang trình Thủ tướng Chính phủ dự thảo Chỉ thị về phối trộn xăng sinh học, trong đó tiếp tục làm rõ trách nhiệm của các bộ, ngành và rà soát, hoàn thiện hệ thống quy chuẩn kỹ thuật nhằm bảo đảm tính đồng bộ trong quá trình triển khai.

Ở góc độ dài hạn, các chuyên gia và nhà quản lý đều cho rằng, phát triển xăng sinh học không mâu thuẫn với lộ trình phát triển xe điện. Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, không có một loại năng lượng nào có thể đáp ứng toàn bộ nhu cầu của nền kinh tế. Do đó, đa dạng hóa nguồn năng lượng theo hướng chuyển đổi xanh là xu thế tất yếu.

Trong nhiều năm tới, xăng dầu và nhiên liệu sinh học vẫn sẽ là trụ cột của hệ thống năng lượng, cùng với việc từng bước mở rộng xe điện và các dạng năng lượng mới. Việc chuyển đổi sang xăng E10 vì thế không chỉ là giải pháp tình thế, mà là bước đi phù hợp với thực tiễn và xu hướng phát triển bền vững của Việt Nam.

Đình Khương