Tỉnh Cà Mau có vùng đặc quyền kinh tế biển rộng hơn 120.000 km2. (Ảnh: Huỳnh Anh/TTXVN)
Cà Mau là tỉnh địa đầu cực Nam của Tổ quốc, có vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng với ba mặt giáp biển, đường bờ biển dài 310 km và vùng biển khai thác, thăm dò rộng khoảng 120.000 km².
Cùng với hệ sinh thái rừng ngập mặn lớn hàng đầu cả nước, cụm đảo Hòn Khoai nằm trên tuyến hàng hải quốc tế đang mở ra nhiều cơ hội để địa phương phát triển kinh tế biển gắn với bảo đảm quốc phòng-an ninh.
Động lực tăng trưởng từ biển
Theo ông Phạm Văn Mười, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cà Mau, những năm gần đây, kinh tế biển tiếp tục đóng góp quan trọng vào tăng trưởng chung của địa phương, trong đó thủy sản giữ vai trò trụ cột.
Tổng sản lượng thủy sản của tỉnh đạt hơn 1,26 triệu tấn; diện tích nuôi tôm đạt hơn 435 nghìn ha, tiếp tục khẳng định vị thế trung tâm sản xuất tôm lớn của cả nước. Công nghiệp chế biến thủy sản phát triển ổn định với 89 nhà máy, tổng công suất hơn 500 nghìn tấn/năm.
Tổng sản lượng thủy sản của tỉnh đạt hơn 1,26 triệu tấn; diện tích nuôi tôm đạt hơn 435 nghìn ha, tiếp tục khẳng định vị thế trung tâm sản xuất tôm lớn của cả nước. (Ảnh: Chanh Đa/TTXVN)
Giai đoạn 2021-2025, sản lượng chế biến đạt trên 1,49 triệu tấn, kim ngạch xuất khẩu hơn 10,4 tỷ USD. Riêng năm 2025, xuất khẩu thủy sản đạt trên 2,4 tỷ USD, góp phần quan trọng vào tăng trưởng kinh tế và giải quyết việc làm cho người dân. Bên cạnh thủy sản, tỉnh đang hình thành các động lực tăng trưởng mới từ du lịch biển và năng lượng tái tạo.
Giai đoạn 2018-2025, Cà Mau đón khoảng 40,3 triệu lượt khách, trong đó khu vực ven biển thu hút gần 4,7 triệu lượt; doanh thu du lịch biển đạt khoảng 4.557 tỷ đồng.
Tỉnh cũng đã thu hút 26 dự án điện gió và một dự án điện khí với tổng công suất khoảng 4.650 MW, tổng vốn đăng ký hơn 170.000 tỷ đồng. Hệ thống hạ tầng giao thông tiếp tục được đầu tư với hơn 1.800 km đường xã và trên 16.000 km đường giao thông nông thôn, góp phần mở rộng không gian phát triển và tăng cường liên kết vùng.
Nhà máy điện gió Hòa Bình 1 + 2, tỉnh Cà Mau, mỗi năm 2 nhà máy sản xuất khoảng 400 triệu KWh hòa vào lưới điện góp phần đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia. (Ảnh: Vũ Sinh/TTXVN)
Song song với phát triển kinh tế, công tác quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường biển và ứng phó biến đổi khí hậu được chú trọng. Tỉnh duy trì hiệu quả khu bảo tồn biển rộng khoảng 27.000 ha; tăng cường quan trắc môi trường, kiểm soát ô nhiễm, bảo vệ rừng ngập mặn và triển khai các giải pháp chống sạt lở bờ biển.
Đời sống người dân từng bước được cải thiện, thu nhập bình quân đầu người tăng từ 34,36 triệu đồng năm 2018 lên 65,4 triệu đồng năm 2025. Quốc phòng, an ninh trên biển được giữ vững; công tác quản lý tàu cá, chống khai thác IUU được tăng cường.
Theo ông Phạm Văn Mười, “nhìn về Cà Mau là nhìn thấy hình ảnh một địa phương đang đi lên từ biển và phát triển mạnh mẽ nhờ kinh tế biển.”
Hướng tới phát triển bền vững
Trên cơ sở đánh giá tiềm năng và thực trạng, tỉnh Cà Mau xác định phát triển kinh tế biển là nhiệm vụ chiến lược, trọng tâm và lâu dài. Tỉnh đặt mục tiêu đến năm 2030, tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân giai đoạn 2026-2030 đạt từ 10% trở lên; các ngành kinh tế biển đóng góp khoảng 40-45% tổng thu ngân sách; GRDP bình quân đầu người đạt trên 6.000 USD. Đến năm 2045, Cà Mau hướng tới trở thành tỉnh phát triển mạnh về kinh tế biển theo hướng hiện đại, tăng trưởng xanh và bền vững.
Đơn vị thi công triển khai thi công các hạng mục tại công trường cao tốc Cà Mau-Đất Mũi. (Ảnh: Tuấn Phi/TTXVN)
Theo Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Cà Mau Lê Văn Sử, cùng với phát triển kinh tế biển, tỉnh đặc biệt quan tâm nhiệm vụ bảo đảm quốc phòng-an ninh. Nhiều công trình hạ tầng chiến lược đang được Trung ương đầu tư như tuyến cao tốc Cà Mau-Đất Mũi, tuyến đường vượt biển kết nối Mũi Cà Mau với cụm đảo Hòn Khoai và cảng lưỡng dụng Hòn Khoai. Đây được xem là những dự án có ý nghĩa chiến lược, không chỉ mở ra cơ hội giao thương cho vùng Đồng bằng sông Cửu Long mà còn góp phần củng cố quốc phòng, an ninh vùng biển Tây Nam.
Thực hiện Nghị quyết số 36-NQ/TW về Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam, Cà Mau đã quy hoạch phát triển theo hướng lấy kinh tế biển làm trụ cột tăng trưởng, gắn khai thác biển với nuôi biển và bảo vệ chủ quyền quốc gia.
Lãnh đạo Ủy ban Nhân dân tỉnh Cà Mau cho rằng, để bứt phá từ kinh tế biển, địa phương cần chuyển mạnh từ “đào tạo theo khả năng hiện có” sang “đào tạo theo nhu cầu phát triển chiến lược,” đi trước một bước để đáp ứng yêu cầu phát triển trong tương lai. Cà Mau cũng xác định không thể phát triển theo mô hình “đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng,” mà phải lựa chọn hướng đi bền vững, thích ứng biến đổi khí hậu và phát triển kinh tế tuần hoàn.
Tại hội thảo hiến kế phát triển kinh tế biển của tỉnh, Phó Giáo sư, Tiến sỹ Trần Đình Thiên nhấn mạnh Cà Mau có vị trí đặc biệt quan trọng trong chiến lược kinh tế biển quốc gia, với nhiều lợi thế để phát triển năng lượng tái tạo, cảng biển, du lịch biển, công nghiệp biển và đô thị biển. Để phát triển bền vững, Cà Mau cần ưu tiên các ngành kinh tế biển có giá trị gia tăng cao, ứng dụng công nghệ hiện đại và quản lý tốt môi trường biển.
Trong khi đó, Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Bá Hoàng, Hiệu trưởng Trường Đại học Bà Rịa-Vũng Tàu cho rằng, hạ tầng giao thông và logistics sẽ là chìa khóa mở ra dư địa tăng trưởng mới cho Cà Mau và toàn vùng Tây Nam Bộ.
Theo định hướng giai đoạn 2026-2040, tỉnh cần tập trung phát triển hạ tầng giao thông đa phương thức gồm cảng biển, đường thủy nội địa, đường bộ, hàng không và đường sắt; trong đó cảng nước sâu Hòn Khoai và các tuyến kết nối chiến lược đóng vai trò động lực thúc đẩy kinh tế biển và logistics.
Cùng với đầu tư hạ tầng, tỉnh cần sớm xây dựng chiến lược đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực logistics, kinh tế biển, xây dựng hạ tầng và quản lý chuỗi cung ứng, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới./.
(TTXVN/Vietnam+)