Mở 'đường băng' cho mục tiêu tăng trưởng hai con số (Bài cuối): Tạo sức bật cho chặng phát triển dài hạn

2 giờ trướcBài gốc

Thanh Hóa được các chuyên gia kỳ vọng trở thành “cứ điểm” sản xuất công nghiệp quy mô lớn của cả nước trong giai đoạn tới (trong ảnh: Một góc Khu Kinh tế Nghi Sơn).

Vị thế - niềm tin

Sau sáp nhập đơn vị hành chính cấp tỉnh, dù tương quan so sánh quy mô giữa các địa phương có nhiều thay đổi, Thanh Hóa vẫn giữ vị thế là một trong những trung tâm kinh tế lớn của cả nước và là cực tăng trưởng quan trọng của khu vực Bắc Trung bộ. Với diện tích tự nhiên lớn, dân số đông, địa hình đa dạng, tỉnh hội tụ điều kiện hiếm có để phát triển nền kinh tế đa ngành và có khả năng tự cân bằng cao.

Đặc biệt, Thanh Hóa hiện là địa phương duy nhất nằm ở vị trí giao thoa của 5 không gian kinh tế gồm: Bắc Trung bộ, Đồng bằng sông Hồng, Trung du và miền núi phía Bắc, Đông Bắc Lào và Vịnh Bắc bộ. Với năng lực dẫn dắt của Khu Kinh tế Nghi Sơn cùng hệ thống hạ tầng ngày càng hoàn thiện như cảng biển nước sâu, cao tốc Bắc - Nam, Cảng Hàng không Thọ Xuân và các hành lang kinh tế liên vùng, Thanh Hóa đang dần được định vị không chỉ là trung tâm công nghiệp - năng lượng lớn, mà còn là đầu mối logistics, dịch vụ và không gian phát triển chiến lược ở phía Bắc.

Ngay từ đầu nhiệm kỳ, Thanh Hóa ghi nhận làn sóng đầu tư mới, với sự xuất hiện của nhiều dự án quy mô lớn, mang tính động lực trong các lĩnh vực hạ tầng công nghiệp, logistics, đô thị và dịch vụ bước vào triển khai. Đáng chú ý, không chỉ nằm ở số lượng dự án hay quy mô vốn đăng ký, mà là việc ngày càng nhiều tập đoàn quốc tế lựa chọn Thanh Hóa như một “cứ điểm” phát triển dài hạn trong chiến lược mở rộng tại Việt Nam.

Ông Kenta Kawanabe, Tổng Giám đốc các khu công nghiệp (KCN) Thăng Long tại Việt Nam, Tập đoàn Sumitomo chia sẻ: “KCN Thăng Long và Tập đoàn Sumitomo đã có 30 năm kinh nghiệm hoạt động tại thị trường Việt Nam. Đa phần nhà đầu tư thứ cấp là các doanh nghiệp Nhật Bản hoạt động trong lĩnh vực sản xuất như điện tử, điện lạnh... và tại Thanh Hóa chúng tôi cũng định hướng phát triển theo mô hình đó”.

Theo ông Kenta Kawanabe, quyết định lựa chọn Thanh Hóa không chỉ đến từ lợi thế vị trí hay quỹ đất công nghiệp, mà còn từ môi trường đầu tư ngày càng được cải thiện rõ nét. “Cùng với đó, cao tốc Bắc - Nam và các hạ tầng chiến lược mà tỉnh tập trung đầu tư như đường ven biển, hạ tầng logistics kết nối tới các KCN cũng đang gia tăng đáng kể lợi thế cạnh tranh của địa phương, khiến KCN của chúng tôi trở nên có giá trị hơn rất nhiều”, ông Kenta Kawanabe chia sẻ thêm.

Cùng với việc tập trung nguồn lực đưa KCN WHA Smart Technology 1 - Thanh Hóa vào hoạt động và chuẩn bị khởi công KCN WHA Smart Technology 2 - Thanh Hóa, Tập đoàn WHA mới đây tiếp tục ký ghi nhớ đầu tư thêm 4 dự án hạ tầng KCN trên địa bàn tỉnh. Ông Dispong Pornchanoknart, Giám đốc Quốc gia WHA Việt Nam, nhận định: “Chúng tôi nhận thấy Thanh Hóa đang có động lực tăng trưởng rất mạnh mẽ và ngày càng thu hút sự quan tâm của các nhà đầu tư nước ngoài. Nhiều nhà đầu tư đang tìm kiếm cơ hội tại đây trong các lĩnh vực như logistics, công nghiệp công nghệ cao và phát triển KCN xanh. Tin rằng trong dài hạn, Thanh Hóa sẽ trở thành một cực tăng trưởng quan trọng của Việt Nam. Điều này cũng hoàn toàn phù hợp với chiến lược đầu tư dài hạn của WHA tại Việt Nam”.

Không chỉ thu hút đầu tư bằng hạ tầng hay quỹ đất, Thanh Hóa cũng đang cho thấy nỗ lực bắt nhịp với xu thế phát triển mới khi từng bước tiếp cận mạnh dạn hơn với khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Ông Mạc Quốc Anh, Viện trưởng Viện Kinh tế và Phát triển doanh nghiệp, đánh giá: “Điểm đáng chú ý là tỉnh không chỉ tập trung thu hút các dự án lớn, mà còn chủ động tạo dựng hệ sinh thái phát triển thông qua đầu tư hạ tầng, phát triển nguồn nhân lực và thúc đẩy liên kết chuỗi cung ứng. Thanh Hóa hiện được nhiều nhà đầu tư FDI đánh giá cao nhờ lợi thế hạ tầng giao thông, logistics, cảng biển, hàng không cũng như nguồn nhân lực dồi dào. Đặc biệt, tỉnh đang cho thấy tư duy phát triển mới dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đây là nền tảng rất quan trọng để Thanh Hóa nâng cao năng lực cạnh tranh trong giai đoạn tới”.

Trong khi đó, ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng Thư ký Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), cho rằng, Thanh Hóa đang sở hữu nhiều lợi thế đặc biệt để trở thành “cứ điểm” sản xuất công nghiệp quy mô lớn của cả nước trong giai đoạn tới. Theo ông, bên cạnh lợi thế về hạ tầng giao thông, cảng biển, đường sắt, hàng không và không gian phát triển rộng lớn, Thanh Hóa còn có lợi thế lớn về chi phí sản xuất và nguồn nhân lực dồi dào. Tuy nhiên, để bứt tốc mạnh hơn trong chu kỳ phát triển mới, địa phương cần tiếp tục thúc đẩy phát triển chuỗi cung ứng, công nghiệp hỗ trợ và hệ sinh thái doanh nghiệp vệ tinh nhằm nâng cao khả năng liên kết sản xuất và giá trị gia tăng nội địa.

Khai mở không gian mới

“Nội lực là cơ bản và quyết định, ngoại lực là quan trọng và đột phá” - định hướng tăng trưởng của Thanh Hóa từng được Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính nhấn mạnh tại Đại hội Đảng bộ tỉnh Thanh Hóa nhiệm kỳ 2025-2030, với yêu cầu phải vận dụng tổng hợp sức mạnh nội - ngoại sinh để thực hiện mục tiêu lớn. Cùng với yêu cầu tái cơ cấu nền kinh tế và đổi mới mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; phát triển kinh tế xanh, kinh tế số, kinh tế tuần hoàn và kinh tế chia sẻ, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính nhấn mạnh yêu cầu “đột phá về tư duy đổi mới và hành động quyết liệt để có thể khơi dậy nguồn lực từ tư duy, động lực từ sự đổi mới và sức mạnh từ Nhân dân; từ đó nhìn xa, trông rộng, nghĩ sâu, làm lớn”. Đặc biệt, việc ứng dụng khoa học - công nghệ để khai thác hiệu quả tiềm năng kinh tế biển, logistics và các không gian phát triển mới được xem là hướng đi có ý nghĩa chiến lược đối với Thanh Hóa trong chặng phát triển tiếp theo.

Tại Kế hoạch số 49/KH-UBND thực hiện Chương trình hành động số 15-CTr/TU của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số giai đoạn 2026-2030 và tiếp tục tăng trưởng nhanh, bền vững đến năm 2045, Thanh Hóa đặt mục tiêu GRDP bình quân giai đoạn 2026-2030 đạt từ 11% trở lên; trong đó công nghiệp - xây dựng tăng khoảng 14%, dịch vụ tăng khoảng 9%. Đến năm 2030, GRDP bình quân đầu người đạt từ 7.900 USD; vốn đầu tư toàn xã hội giai đoạn 2026-2030 đạt khoảng 840.000 tỷ đồng; đóng góp của năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP) vào tăng trưởng đạt trên 55%.

Logistics và dịch vụ thương mại được đề xuất bổ sung là trụ cột tăng trưởng mới của Thanh Hóa.

Đây cũng là động thái mạnh mẽ cho thấy Thanh Hóa đang bắt đầu tiếp cận bài toán tăng trưởng dài hạn theo hướng chuyển đổi mô hình phát triển. Với định hướng đến năm 2030, công nghiệp - xây dựng chiếm khoảng 57% cơ cấu GRDP, tỉnh ưu tiên phát triển mạnh các ngành công nghiệp chiến lược, công nghiệp mũi nhọn và công nghiệp mới nổi có hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng cao. Cùng với thúc đẩy chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và nâng cao năng lực quản trị doanh nghiệp, tỉnh cũng tập trung tháo gỡ “điểm nghẽn” để đẩy nhanh các dự án công nghiệp trọng điểm, nhất là mở rộng Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn và triển khai giai đoạn 2 của dự án này.

Khơi thông các nguồn lực đang bị “tắc nghẽn”, Thanh Hóa đang đẩy mạnh tháo gỡ khó khăn về nguyên liệu, mặt bằng và thủ tục đầu tư nhằm thúc đẩy cả đầu tư công lẫn đầu tư trực tiếp. Cùng với đó, tập trung chỉ đạo tháo gỡ khó khăn cho 40 dự án đầu tư trực tiếp lớn, trọng điểm với tổng vốn đầu tư khoảng 130.778 tỷ đồng; quyết liệt xử lý đối với 341 dự án tồn đọng kéo dài có nguy cơ gây thất thoát, lãng phí nhằm giải phóng nguồn lực cho nền kinh tế. UBND tỉnh đã ban hành kế hoạch riêng để rà soát, xử lý dứt điểm các dự án chậm triển khai, yêu cầu xác định rõ trách nhiệm, lộ trình và thời hạn xử lý đối với từng dự án, từng đơn vị liên quan.

Hiện nay, Thanh Hóa đang tổ chức lấy ý kiến rộng rãi đối với Dự thảo điều chỉnh Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Đây không chỉ là việc cập nhật các định hướng từ quy hoạch quốc gia, quy hoạch vùng hay các chiến lược phát triển mới của Trung ương, mà còn thể hiện quyết tâm mạnh mẽ của tỉnh trong việc nhìn thẳng vào những “điểm nghẽn” của giai đoạn trước để tái cấu trúc không gian phát triển, mở thêm động lực tăng trưởng mới cho chặng đường dài hạn.

Qua rà soát, tỉnh thẳng thắn chỉ ra nhiều tồn tại như tốc độ tăng trưởng chưa đạt kỳ vọng, công nghiệp chế biến chế tạo chưa tạo đột phá, logistics và kinh tế số phát triển chưa tương xứng tiềm năng; các cực tăng trưởng và hành lang kinh tế chưa phát huy hết vai trò dẫn dắt. Đặc biệt, nhiều không gian phát triển còn phân tán, thiếu liên kết, trong khi hệ thống hạ tầng chưa đồng bộ, nhất là khu vực miền núi. Chính vì vậy, điều chỉnh quy hoạch lần này được xem là bước đi chiến lược nhằm tháo gỡ những bất cập cũ, tạo dựng một cấu trúc phát triển mới phù hợp với yêu cầu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tới.

Điểm đáng chú ý là dự thảo điều chỉnh đã bổ sung hàng loạt tư duy và không gian phát triển mới. Nếu trước đây quy hoạch chủ yếu tập trung vào ba trụ cột công nghiệp chế biến chế tạo, nông nghiệp và du lịch, thì nay, Thanh Hóa đề xuất bổ sung thêm hai trụ cột mới là khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; logistics và dịch vụ thương mại. Đây được xem là hướng đi nhằm nâng cao chất lượng tăng trưởng, giảm phụ thuộc vào các ngành khai thác tài nguyên và mở rộng dư địa phát triển kinh tế tri thức.

Dự thảo cũng xác định 4 không gian kinh tế gồm vùng ven biển, vùng đồng bằng, vùng trung du miền núi phía Tây và đặc biệt là “không gian kinh tế tầm thấp” - mô hình mới gắn với UAV, logistics hàng không tầm thấp. Đồng thời, tỉnh đề xuất hình thành Khu kinh tế số và đổi mới sáng tạo Thanh Hóa với quy mô khoảng 35.000 - 40.000ha, hướng tới thu hút đầu tư công nghệ cao, trung tâm dữ liệu, AI và kinh tế số.

Nhiều điều chỉnh cũng cho thấy tư duy quy hoạch đã chuyển mạnh từ dàn trải sang chọn lọc, hiệu quả. Tỉnh mạnh dạn loại bỏ các KCN khó thu hút đầu tư, bổ sung các KCN mới tại vị trí thuận lợi; rà soát lại cụm công nghiệp, logistics, hạ tầng giao thông, năng lượng, đô thị theo hướng kết nối đồng bộ giữa các trung tâm động lực. Đặc biệt, việc bổ sung Khu du lịch Sầm Sơn - Hải Tiến thành trung tâm động lực chuyên biệt về du lịch, cho thấy nỗ lực tái định vị vai trò của kinh tế dịch vụ trong cơ cấu phát triển dài hạn của tỉnh.

Quan trọng hơn, điều chỉnh quy hoạch lần này không chỉ là câu chuyện kỹ thuật, mà còn thể hiện tư duy phát triển mới của Thanh Hóa, phát triển gắn với đổi mới sáng tạo, kinh tế xanh, kinh tế số và liên kết vùng hiệu quả hơn, như nhấn mạnh của Bí thư Tỉnh ủy Lê Đức Thái: Điều chỉnh quy hoạch không đơn thuần là cập nhật chỉ tiêu hay bổ sung, mà là mở ra không gian mới, tạo đà phát triển mới, nâng tầm vị thế Thanh Hóa trong tương lai!.

Bài và ảnh: Minh Hằng

Nguồn Thanh Hóa : http://baothanhhoa.vn/mo-duong-bang-cho-muc-tieu-tang-truong-hai-con-so-bai-cuoi-tao-suc-bat-cho-chang-phat-trien-dai-han-nbsp-288441.htm