Kinh tế duy trì đà tăng tích cực trong tháng đầu năm

2 giờ trướcBài gốc

Dù còn nhiều thách thức trong năm 2026, tiêu dùng và bán lẻ được nhận định vẫn đang trong xu hướng phục hồi. Ảnh: T.L

Tăng tốc ngay tháng đầu năm

Theo Báo cáo tình hình kinh tế - xã hội tháng 1-2026 do Cục Thống kê công bố, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 1 tăng 0,05% so với tháng trước và tăng 2,53% so với cùng kỳ năm trước. Như vậy, lạm phát tiếp tục được kiểm soát hiệu quả trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều biến động. Về sản xuất, chỉ số sản xuất toàn ngành công nghiệp (IIP) tháng 1-2026 ước giảm nhẹ 0,2% so với tháng trước nhưng tăng tới 21,5% so với cùng kỳ.

Động lực quan trọng hỗ trợ cho xu hướng tăng trưởng ổn định của IIP đến từ sự cải thiện của cầu trong nước, giúp doanh nghiệp duy trì nhịp sản xuất liên tục thay vì phụ thuộc vào các đơn hàng ngắn hạn. Nhìn chung, tác động tích lũy của các chính sách vĩ mô trong suốt năm 2025 là yếu tố then chốt, hỗ trợ tăng trưởng cho khu vực sản xuất, đặc biệt với các doanh nghiệp chế biến, chế tạo quy mô vừa và lớn.

Bên cạnh đó, giải ngân đầu tư công được cải thiện rõ hơn từ nửa cuối năm 2025 đến nay đã gián tiếp thúc đẩy các ngành công nghiệp liên quan đến vật liệu xây dựng, kim loại và sản phẩm trung gian. Ngoài IIP, chỉ số PMI ngành sản xuất của Việt Nam cũng ghi nhận mức 52,5 điểm trong tháng 1, dù giảm nhẹ so với mức 53 điểm của tháng 12-2025 nhưng vẫn ở trên mức 50 điểm, cho thấy lĩnh vực sản xuất của Việt Nam tiếp tục xu hướng mở rộng.

Về cầu tiêu dùng, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng theo giá hiện hành tháng 1 đạt 632.400 tỉ đồng, tăng 2,6% so với tháng trước và tăng 9,3% so với cùng kỳ năm 2025. Tuy vậy, cũng cần lưu ý là Tết năm ngoái rơi vào thời điểm cuối tháng 1 nên các hiệu ứng về sản xuất và tiêu dùng năm nay khi so sánh với thời điểm cùng kỳ năm trước có thể bị “nhiễu” do hiệu ứng nền so sánh.

Nếu được triển khai hiệu quả, Nghị quyết 79 có thể hỗ trợ tăng trưởng trung hạn thông qua việc đẩy nhanh đầu tư hạ tầng, mở rộng hợp tác công - tư (PPP) và tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước theo hướng quản trị minh bạch, hiệu quả hơn.

Dù còn nhiều thách thức trong năm 2026, tiêu dùng và bán lẻ được nhận định vẫn đang trong xu hướng phục hồi nhờ các yếu tố như: xuất khẩu tăng tốc, triển vọng kinh tế cải thiện; Chính phủ thực hiện chính sách cải cách tiền lương bên cạnh nhiều chính sách hỗ trợ người lao động (như miễn giảm học phí, viện phí); ngành du lịch tiếp tục khởi sắc. Ngoài ra, triển vọng tiêu dùng của Việt Nam trong trung, dài hạn vẫn còn nhiều cơ hội cải thiện khi Việt Nam đang từng bước tiến tới nước có thu nhập cao, qua đó giúp mở rộng tầng lớp tiêu dùng.

Về thương mại quốc tế, tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa tháng 1 đạt 88,1 tỉ đô la Mỹ, tăng tới 39% so với cùng kỳ, phản ánh sự phục hồi mạnh mẽ của hoạt động xuất nhập khẩu trong bối cảnh nhu cầu thị trường quốc tế dần cải thiện. Cùng với đó, đầu tư phát triển cũng thu được kết quả khả quan.

Cụ thể, vốn đầu tư thực hiện từ nguồn ngân sách nhà nước ước đạt 43.100 tỉ đồng, bằng 4,8% kế hoạch năm và tăng 19,3% so với cùng kỳ. Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đăng ký cấp mới đạt 1,49 tỉ đô la Mỹ với 349 dự án được cấp phép, tăng 23,8% về số dự án và tăng 15,7% về số vốn đăng ký. Vốn FDI thực hiện tại Việt Nam đạt 1,68 tỉ đô la Mỹ, tăng 11,3%, đồng thời là mức cao nhất của tháng 1 trong vòng năm năm qua.

Kỳ vọng khơi thông dòng vốn khu vực công

Ngoài sự phục hồi về sản xuất và tiêu dùng thì tăng trưởng năm 2026 được kỳ vọng sẽ nhận được sự hỗ trợ mạnh mẽ từ dòng vốn khu vực công. Về mặt định hướng, ngày 6-1-2026 vừa qua, Tổng Bí thư Tô Lâm đã ký ban hành Nghị quyết 79-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước. Nghị quyết 79 khẳng định kinh tế nhà nước là trụ cột quan trọng của nền kinh tế quốc dân và phải giữ vai trò chủ đạo, dẫn dắt.

Nghị quyết yêu cầu đổi mới tư duy lãnh đạo từ quản lý hành chính sang tạo lập môi trường phát triển, đồng thời nâng cao năng lực quản trị, sử dụng hiệu quả hơn các nguồn lực của Nhà nước và ngăn ngừa lãng phí, tham nhũng. Theo đó, các mục tiêu đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 bao gồm: i) Kinh tế nhà nước tiếp tục giữ vai trò chủ đạo; ii) Việt Nam phấn đấu có 50 doanh nghiệp nhà nước nằm trong 500 doanh nghiệp lớn nhất Đông Nam Á, trong đó có một đến ba doanh nghiệp nhà nước nằm trong tốp 500 doanh nghiệp lớn nhất toàn cầu; iii) Ít nhất ba ngân hàng thương mại nhà nước thuộc tốp 100 ngân hàng lớn nhất châu Á. Đồng thời, huy động ngân sách dự kiến đạt khoảng 18% GDP, bội chi ngân sách 5% GDP, và nợ công không vượt quá 60% GDP.

Bên cạnh nhóm giải pháp liên quan đến đất đai, hạ tầng và ngân sách nhà nước, Nghị quyết 79 nhấn mạnh yêu cầu đẩy mạnh tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước. Đối với việc tái cơ cấu vốn nhà nước tại doanh nghiệp, một số nội dung trọng tâm gồm: i) Chuyển giao phần vốn nhà nước tại các doanh nghiệp mà Nhà nước nắm giữ tối đa 50% vốn điều lệ sang các cơ quan được giao nhiệm vụ quản lý và đầu tư vốn Nhà nước, hoặc chuyển sang các doanh nghiệp nhà nước hoạt động trong cùng lĩnh vực; ii) Đẩy nhanh lộ trình cổ phần hóa nhằm cải thiện hiệu quả hoạt động và thu hút sự tham gia của các thành phần kinh tế khác, từ đó tăng cường năng lực quản trị và nâng cao năng lực công nghệ, tài chính cho giai đoạn phát triển sau cổ phần hóa; iii) Thực hiện tái cơ cấu toàn diện Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước (SCIC) theo hướng trở thành một mô hình đầu tư vốn Nhà nước chuyên nghiệp, với mục tiêu dài hạn là phát triển SCIC thành quỹ đầu tư quốc gia.

Nhìn chung, Nghị quyết 79 đưa ra khuôn khổ nhằm củng cố vai trò trụ cột của kinh tế Nhà nước đối với ổn định vĩ mô, đồng thời định hướng huy động và sử dụng hiệu quả hơn các nguồn lực công. Nếu được triển khai hiệu quả, nghị quyết có thể hỗ trợ tăng trưởng trung hạn thông qua việc đẩy nhanh đầu tư hạ tầng, mở rộng hợp tác công - tư (PPP) và tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước theo hướng quản trị minh bạch, hiệu quả hơn.

Bình An

Nguồn Saigon Times : https://thesaigontimes.vn/kinh-te-duy-tri-da-tang-tich-cuc-trong-thang-dau-nam/