Kinh tế không tiền mặt: Canh bạc lớn của vùng Vịnh

2 giờ trướcBài gốc

Từ Saudi Arabia đến UAE, thanh toán kỹ thuật số bùng nổ mạnh mẽ, giúp giảm chi phí, thúc đẩy thương mại điện tử và định hình một hệ sinh thái tài chính hiện đại, minh bạch hơn. Ảnh: arabnews.com

Theo tờ Arab News mới đây, khu vực Vịnh đang trải qua một cuộc chuyển đổi thầm lặng nhưng có tầm chiến lược lớn trong cách thức lưu thông tiền tệ. Trên khắp những quốc gia thuộc Hội đồng Hợp tác Vịnh (GCC), các chính phủ đang dần thúc đẩy nền kinh tế hướng tới một tương lai không tiền mặt, nơi hầu hết giao dịch được thực hiện kỹ thuật số, tức thời và minh bạch. Đây không đơn thuần là xu hướng công nghệ, mà là một quyết định kinh tế chiến lược có thể củng cố khả năng cạnh tranh lâu dài của toàn khu vực.

Tốc độ chuyển đổi ấn tượng

Saudi Arabia là ví dụ điển hình nhất về tốc độ chuyển đổi trên. Trong khuôn khổ Tầm nhìn 2030, Vương quốc này đặt mục tiêu nâng tỷ lệ giao dịch bán lẻ không dùng tiền mặt lên 70%. Mục tiêu đó đã được hoàn thành trước hạn vào năm 2023, và đến năm 2024, con số này tiếp tục tăng lên 79%.

Đáng chú ý, chỉ một thập kỷ trước, vào năm 2014, phần lớn giao dịch tại Saudi Arabia vẫn được thực hiện bằng tiền mặt. Ngày nay, thẻ thanh toán không tiếp xúc, ví điện tử và nền tảng thanh toán di động đã thống trị các giao dịch mua bán hàng ngày, từ thực phẩm, tiền taxi đến hóa đơn điện và điện thoại.

Tại Các Tiểu Vương quốc Arab Thống nhất (UAE), sự thay đổi diễn ra đến mức những người theo lối sống truyền thống gặp khó khăn khi muốn đổi tờ 10 dirham lấy hai tờ 5 dirham, bởi hầu hết cửa hàng và quán ăn không còn giữ tiền lẻ. Dubai gần đây công bố chiến lược thực hiện 90% giao dịch không dùng tiền mặt trong năm nay, định vị mình là một trong những trung tâm thương mại kỹ thuật số tiên tiến nhất thế giới.

Bốn lợi thế cốt lõi của kinh tế không tiền mặt

Arab News nhận định rằng hệ thống thanh toán giống như hệ thống tuần hoàn của nền kinh tế - càng nhanh, an toàn và hiệu quả thì nền kinh tế càng mạnh mẽ.

Thứ nhất là hiệu quả chi phí. Việc xử lý tiền mặt tiêu tốn chi phí đáng kể: tiền phải được in, vận chuyển, lưu trữ và bảo vệ. Thanh toán kỹ thuật số loại bỏ phần lớn gánh nặng này cho cả doanh nghiệp lẫn ngân hàng.

Thứ hai là lợi ích cho người tiêu dùng và thương mại điện tử. Thanh toán bằng điện thoại hoặc thẻ nhanh và an toàn hơn so với mang tiền mặt. Thanh toán kỹ thuật số đồng thời thúc đẩy thương mại điện tử - lĩnh vực mà các nền kinh tế vùng Vịnh đang đầu tư mạnh cùng với logistics và dịch vụ kỹ thuật số.

Thứ ba là tính minh bạch. Các giao dịch kỹ thuật số để lại bằng chứng rõ ràng, giúp giảm thiểu trốn thuế, tham nhũng và nền kinh tế ngầm. Từ đó, chính phủ có thể theo dõi hoạt động kinh tế chính xác hơn và xây dựng chính sách hiệu quả hơn.

Thứ tư là đổi mới tài chính. Khi hệ thống thanh toán được số hóa, cả hệ sinh thái công nghệ tài chính bắt đầu phát triển: ví điện tử, tài chính "mua ngay trả sau", cho vay vi mô, chuyển khoản tức thời. Saudi Arabia đã bắt đầu gặt hái những lợi ích này khi trở thành một trong những thị trường công nghệ tài chính năng động nhất Trung Đông.

Thách thức cần vượt qua

Quá trình chuyển đổi không phải không có trở ngại. An ninh mạng là mối lo ngại hàng đầu khi các hệ thống tài chính số hóa cũng đồng nghĩa với việc trở thành mục tiêu của tin tặc và lừa đảo. Vấn đề toàn diện xã hội cũng được đặt ra: người cao tuổi và lao động nhập cư thu nhập thấp có thể gặp khó khăn khi tiếp cận công cụ thanh toán kỹ thuật số, đòi hỏi phải có giáo dục tài chính, dịch vụ ngân hàng dễ tiếp cận và thiết bị giá cả phải chăng. Ngoài ra, quyền riêng tư cá nhân cũng cần được bảo vệ khi thanh toán kỹ thuật số tạo ra khối lượng lớn dữ liệu về thói quen chi tiêu.

Tuy nhiên, những thách thức này hoàn toàn có thể quản lý được. Trong những năm gần đây, các ngân hàng trung ương trong khu vực đã chủ động điều chỉnh khung pháp lý cho công nghệ tài chính, nâng cấp cơ sở hạ tầng thanh toán và tăng cường bảo vệ người tiêu dùng.

Trong bối cảnh địa chính trị bất ổn của Trung Đông hiện nay, tầm nhìn không tiền mặt của các quốc gia vùng Vịnh hướng tới giai đoạn kinh tế hậu xung đột. Các quốc gia đang cạnh tranh để trở thành trung tâm toàn cầu về thương mại, du lịch và đầu tư. Trong thời đại người tiêu dùng mong đợi dịch vụ kỹ thuật số liền mạch, hệ thống thanh toán hiện đại đã trở thành tương đương với cảng biển, sân bay hay mạng băng thông rộng - hạ tầng thiết yếu của một nền kinh tế cạnh tranh.

Như Arab News kết luận, nếu sự giàu có từ dầu mỏ đã xây dựng nền tảng thịnh vượng trong quá khứ, thì cơ sở hạ tầng kỹ thuật số - bao gồm hệ thống thanh toán không tiền mặt - hoàn toàn có thể trở thành nền tảng cho sự thịnh vượng trong tương lai của khối GCC.

Công Thuận/Báo Tin tức và Dân tộc

Nguồn Tin Tức TTXVN : https://baotintuc.vn/thuc-hien-nghi-quyet-57/kinh-te-khong-tien-mat-canh-bac-lon-cua-vung-vinh-20260325124156739.htm