Kỳ 1: “Cởi trói” tư duy sản xuất cho nông dân
Kỳ 2: Cầu nối giữa nông dân và thị trường
Trong xu thế hội nhập và biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp, việc chuyển đổi sang tư duy sản xuất nông nghiệp bền vững là yêu cầu cấp thiết. Trong đó, hợp tác xã (HTX) đang chứng minh vai trò dẫn dắt then chốt, giúp nông dân mạnh dạn bỏ tư duy truyền thống để tiến vào sản xuất theo hướng công nghệ cao, an toàn và liên kết chuỗi giá trị toàn cầu.
NÔNG DÂN “KIẾN TẠO” NỀN NÔNG NGHIỆP HIỆN ĐẠI
Nông nghiệp bền vững không còn là một khẩu hiệu xa vời mà đã hiện hữu sinh động trong từng thửa ruộng, mảnh vườn.
Các hợp tác xã đẩy mạnh xây dựng mã số vùng trồng sầu riêng để phục vụ xuất khẩu chính ngạch.
Theo đó, các HTX đóng vai trò trung tâm của sự thay đổi, giúp nông dân chuyển từ canh tác dựa vào kinh nghiệm, lạm dụng phân thuốc hóa học sang quy trình quản lý dịch bệnh khoa học, sản xuất rải vụ và sử dụng phân bón hữu cơ để bồi hoàn dinh dưỡng cho đất.
HTX Nông nghiệp Mỹ Lợi A (xã Mỹ Lợi) hoạt động trên lĩnh vực sản xuất và thu mua các loại cây ăn trái.
Để đảm bảo đầu ra cho thành viên, HTX không ngừng tìm kiếm các đối tác để liên kết tiêu thụ nông sản. Từ những nỗ lực, HTX đã liên kết được với các đối tác như: Siêu thị Mega market, Co.opmart… để tiêu thụ các loại trái cây gồm ổi, cam…
Hiện sầu riêng là cây trồng chủ lực của HTX Nông nghiệp Mỹ Lợi A. Thời gian qua, HTX đẩy mạnh xây dựng mã số vùng trồng để phục vụ xuất khẩu chính ngạch.
Theo đó, HTX hiện có 3 vùng trồng đã được phía Hải quan Trung Quốc cấp mã số với diện tích khoảng 150 ha. Đây là điều kiện thuận lợi để HTX liên kết với các doanh nghiệp xuất khẩu sầu riêng. Từ đó, trái sầu riêng của HTX rộng đường tiêu thụ.
Các hợp tác xã có vai trò tập hợp nông dân, định hướng sản xuất cây ăn trái xanh, sạch xuất khẩu sang thị trường nước ngoài.
Song song với việc đẩy mạnh xây dựng mã số vùng trồng, HTX còn chú trọng nâng cao chất lượng nông sản. HTX có 10 ha sầu riêng được chứng nhận đạt tiêu chuẩn VietGAP; đồng thời liên kết với nhiều doanh nghiệp trên địa bàn để tiêu thụ sản phẩm cho thành viên.
Tham gia vào HTX Dịch vụ nông nghiệp Tịnh Thới (phường Cao Lãnh), nông dân Nguyễn Văn Tùng canh tác xoài, chia sẻ: “Bây giờ, sản xuất xoài phải tuân thủ theo đúng quy trình sản xuất an toàn, hữu cơ và có sổ nhật ký ghi chép quá trình sản xuất.
Từ ngày vào HTX nông dân càng thêm gắn bó, đoàn kết, cùng nhau bàn chuyện làm ăn, trồng xoài hiệu quả, bán được giá cao nên phấn khởi”.
HTX Nông nghiệp sạch Hưng Thịnh Phát (xã Tân Thuận Bình) được thành lập vào năm 2021.
Nhận thấy thị trường nội địa và Trung Quốc khá bấp bênh, mang lại hiệu quả thấp, đầu năm 2022, HTX mạnh dạn tuyên truyền, vận động thành viên sản xuất thanh long theo hướng an toàn, VietGAP, GlobalGAP để xuất khẩu sang các thị trường khó tính.
HTX đã xây dựng mô hình sản xuất thanh long theo tiêu chuẩn GlobalGAP trên diện tích 150 ha và đã được chứng nhận 115 ha.
Bên cạnh đó, HTX đã đạt được chứng nhận vệ sinh an toàn thực phẩm do ngành Nông nghiệp giám sát và cấp giấy; chứng nhận code vùng trồng sản xuất theo tiêu chuẩn an toàn để xuất khẩu sang Trung Quốc, NewZealand, châu Âu, Hàn Quốc, Hoa kỳ.
Nông dân Đặng Hoàng Minh (xã Tân Thuận Bình) có gần 7,5 ha thanh long canh tác theo tiêu chuẩn VietGAP.
Khi sản xuất theo tiêu chuẩn này, ông sử dụng các loại phân bón hữu cơ, thuốc sinh học; đảm bảo thời gian cách ly thuốc bảo vệ thực vật trước khi thu hoạch.
“Việc sử dụng phân hữu cơ giúp tuổi thọ cây kéo dài, sản phẩm đảm bảo sạch, không tồn dư thuốc bảo vệ thực vật giúp người tiêu dùng an tâm. Chưa kể, việc sản xuất này còn đảm an toàn cho bản thân”, ông Minh cho biết.
HƯỚNG ĐI BỀN VỮNG CHO NÔNG SẢN SẠCH
Vùng đất cù lao Long Phú Thuận và xã Tân Hòa được thiên nhiên ưu đãi phù sa sông Tiền, nhưng để biến tiềm năng thành lợi nhuận bền vững, cần sự tổ chức sản xuất khoa học của các HTX rau màu.
Hợp tác xã liên kết với nông dân sản xuất rau màu đưa vào hệ thống siêu thị lớn, mang lại giá trị kinh tế cao cho nông dân.
Được thành lập vào năm 2019 với tiền thân là Tổ hợp tác sản xuất rau, HTX Rau an toàn Bình Nghị (xã Tân Hòa) từng bước mở rộng sản xuất, khẳng định thương hiệu.
Theo đó, HTX đã lựa chọn sản xuất rau theo quy trình an toàn, chú trọng chất lượng để cung ứng cho các đối tác khó tính. Lúc mới thành lập, HTX chỉ có 21 thành viên.
Sau khi thấy được lợi ích, đặc biệt là đầu ra ổn định, nhiều hộ dân xung quanh đã tình nguyện tham gia HTX. Đến nay, HTX đã có trên 100 thành viên chuyên canh rau màu.
Hiện HTX có khoảng 25 ha sản xuất rau theo quy trình rau an toàn, tạo nguồn cung rau màu dồi dào. Để đảm bảo nguồn cung rau màu liên tục, HTX bố trí lịch xuống giống chặt chẽ.
Cụ thể, HTX đưa ra lịch xuống giống và thu hoạch cho thành viên; tập huấn cho thành viên quy trình, kỹ thuật canh tác rau an toàn; thực hiện chặt chẽ việc kiểm tra quy trình sản xuất của thành viên thông qua sổ ghi chép, nhật ký để đảm bảo uy tín của đơn vị.
Nông dân Hồ Thị Lan, thành viên HTX Rau an toàn Bình Nghị cho biết, gia đình chị có khoảng 1,5 công đất chuyên canh rau màu.
Cách nay, hơn 6 năm, khi HTX thành lập chị đã tình nguyện đăng ký tham gia.
Khi tham gia vào HTX việc trồng rau màu thuận lợi hơn. Cụ thể, đầu ra rau màu ổn định, người dân không phải lo khâu tiêu thụ như trước đây, từ đó lợi nhuận được ổn định.
Giám đốc HTX Rau an toàn Bình Nghị Võ Công Thành cho biết: “HTX đã ký kết hợp đồng tiêu thụ rau màu với hệ thống cửa hàng Bách Hóa Xanh, Big C.
Song song với việc tìm kiếm, mở rộng thị trường, HTX còn tập trung xây dựng sản phẩm đạt chuẩn OCOP. Điều này góp phần khẳng định, nâng tầm thương hiệu các loại rau HTX sản xuất. Sau thời gian triển khai, sản phẩm cải ngồng của HTX đã được công nhận đạt OCOP 3 sao”.
Thay vì chỉ dựa vào cây lúa truyền thống, nông dân xã Long Phú Thuận tập trung phát triển vùng chuyên canh rau sạch, an toàn, khẳng định thương hiệu sản xuất rau màu đầu nguồn sông Tiền của tỉnh Đồng Tháp.
Thành công này phải nhắc đến vai trò quan trọng của HTX Sản xuất và Tiêu thụ rau an toàn Long Thuận, với mục tiêu trọng tâm là xây dựng thương hiệu rau an toàn.
Giám đốc HTX Sản xuất và Tiêu thụ rau an toàn Long Thuận Dương Minh Sang chia sẻ: “Tôi nhận thấy vùng đất cù lao màu mỡ nên quyết tâm xây dựng HTX theo hướng đa dịch vụ, trong đó chú trọng phát triển thương hiệu rau an toàn”.
Với nỗ lực không ngừng nâng cao chất lượng sản phẩm và xây dựng hệ thống nhận diện chuyên nghiệp, thương hiệu “Rau an toàn Long Thuận” đã được cấp Chứng nhận nhãn hiệu tập thể, góp phần vào việc chinh phục thị trường tiêu dùng.
Sự chuyển đổi này, giúp nông dân nâng cao ý thức sản xuất, kiểm soát chất lượng từ khâu đầu vào đến khâu đầu ra, đảm bảo sản phẩm sạch, an toàn khi đến tay người tiêu dùng.
Nhờ đó, tổng diện tích canh tác hoa màu của xã Long Phú Thuận đạt khoảng 686 ha, sản lượng ước đạt trên 45.856 tấn/vụ. Đặc biệt, diện tích canh tác rau màu đạt chuẩn VietGAP lên tới 14,5 ha, cho thấy hiệu quả sản xuất của mô hình sản xuất an toàn.
Các HTX nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp luôn chú trọng đảm bảo các khâu từ giống đến thành phẩm theo đúng tiêu chuẩn đã ký kết tiêu thụ với đối tác.
Khi tham gia vào HTX, nông dân có ý thức hơn về việc sản xuất của mình, biết cân đối sản lượng, đảm bảo sản phẩm chất lượng khi bán ra thị trường.
Sự thành công của HTX giúp nông dân giảm chi phí sản xuất, hạ giá thành sản phẩm; đồng thời tăng lợi nhuận và thu nhập cho các thành viên.
Sản xuất nông nghiệp xanh, sạch và bền vững tại tỉnh Đồng Tháp đang chứng minh hiệu quả vượt trội. Trong đó, các HTX chính là người cầm lái, đưa nông dân vượt qua những tư duy cũ kỹ để tiếp cận nền sản xuất nông nghiệp hiện đại.
MINH THÀNH - DƯƠNG ÚT
(còn tiếp)