Kỹ năng tiếp xúc cử tri của đại biểu HĐND cấp xã Bài 1: Chuẩn bị kỹ để nghe đúng lòng dân

một giờ trướcBài gốc

Không thể đến hội nghị rồi mới “nghe dân phản ánh”

Một thực tế dễ nhận thấy hiện nay là ở không ít nơi, việc tiếp xúc cử tri vẫn diễn ra theo lối quen thuộc: đại biểu đến hội nghị, nghe người dân phát biểu rồi ghi nhận để tổng hợp báo cáo. Cách làm này khiến nhiều cuộc tiếp xúc thiếu chiều sâu, đại biểu bị động trước những vấn đề “nóng”, thậm chí lúng túng khi cử tri đặt câu hỏi liên quan trực tiếp đến quyền lợi của người dân mà bản thân đại biểu không biết địa chỉ, nội dung cử tri phản ánh ở đâu, điều khoản quy định nào.

Đại biểu cần chuẩn bị kỹ lưỡng để nghe đúng lòng dân. Ảnh: Xuân Tiến

Trong khi đó, ở mô hình chính quyền địa phương 2 cấp hiện nay, cấp xã là cấp gần dân nhất và trực tiếp xử lý phần lớn các vấn đề dân sinh phát sinh ở cơ sở. Sau sáp nhập, nhiều xã có địa bàn rộng hơn, dân số đông hơn, nhiều thôn, tổ dân phố xa trung tâm; số lượng đại biểu không tăng tương ứng trong khi áp lực công việc ngày càng lớn. Điều đó đòi hỏi đại biểu HĐND cấp xã không thể chỉ chờ đến hội nghị mới nắm tình hình.

Theo bà Nguyễn Thị Hoan, đại biểu HĐND xã Đức Thọ, Hà Tĩnh, kỹ năng chuẩn bị trước TXCT là yêu cầu rất quan trọng đối với đại biểu dân cử ở cơ sở. Chuẩn bị cho TXCT trước hết là chuẩn bị thông tin thực tiễn từ cơ sở. Đại biểu phải thường xuyên giữ liên hệ với Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố, ban công tác mặt trận, các chi hội đoàn thể và người dân để nắm tình hình địa bàn. Những vấn đề liên quan đến đất đai, giải phóng mặt bằng, môi trường, an sinh xã hội, tranh chấp dân sự, thủ tục hành chính hay các công trình dân sinh đều cần được khảo sát từ trước. “Có những vụ việc nếu đại biểu không đi cơ sở thì rất khó nắm được bản chất vấn đề. Đến hội nghị mới nghe phản ánh thì thường bị động, khó giải thích hoặc trao đổi thấu đáo với người dân”, ông Trương Công Nam – đại biểu HĐND xã Ea Krel (Gia Lai) chia sẻ.

Trong điều kiện hiện nay, nếu không bám sát địa bàn, không hiểu đời sống dân cư thì rất dễ xảy ra tình trạng đại biểu nghe dân nói nhưng không hiểu hết điều dân đang lo lắng.

Chuẩn bị không kỹ, rất dễ “dân hỏi nhưng không ai trả lời”

Bên cạnh nắm tình hình thực tế, kỹ năng nghiên cứu tài liệu cũng là yêu cầu đặc biệt quan trọng đối với đại biểu HĐND cấp xã trước mỗi cuộc TXCT. Đại biểu cần đọc kỹ các báo cáo của UBND, báo cáo tình hình kinh tế - xã hội địa phương, kết quả giải quyết kiến nghị cử tri kỳ trước, các nghị quyết và chính sách mới liên quan trực tiếp đến đời sống người dân. Đây là cơ sở để đại biểu có thông tin đầy đủ khi trao đổi với cử tri, đồng thời tránh tình trạng trả lời chung chung hoặc thiếu chính xác.

Thực tế hiện nay cho thấy, một số đại biểu vẫn còn tâm lý phụ thuộc hoàn toàn vào tài liệu do bộ phận tham mưu chuẩn bị. Vì không tự nghiên cứu kỹ nên khi cử tri hỏi sâu về cơ chế, chính sách hoặc tiến độ giải quyết một vụ việc cụ thể thì lúng túng, thậm chí không nắm rõ nội dung. Do đó, bên cạnh nghiên cứu tài liệu, đại biểu cần vận dụng kỹ năng phân tích, liên hệ thực tiễn, tham khảo ý kiến chuyên gia để hiểu rõ vấn đề.

Một kỹ năng rất quan trọng khác là dự báo tình huống trước hội nghị. Đại biểu chủ động xác định những nội dung nào cử tri sẽ quan tâm nhiều nhất, vấn đề nào có thể phát sinh tranh luận hoặc bức xúc để chuẩn bị phương án giải trình phù hợp. Trong bối cảnh hiện nay, nhiều vấn đề ở cơ sở liên quan trực tiếp đến quyền lợi người dân như: cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, giải phóng mặt bằng, chế độ chính sách, môi trường, quy hoạch dân cư… rất dễ trở thành nội dung “nóng” tại hội nghị TXCT. Nếu không dự báo trước, đại biểu sẽ bị động khi xử lý tình huống.

Theo ông Sư Hữu Dũng (xã Hưng Nguyên, Nghệ An), đại biểu cần chủ động phối hợp, phản ánh với Tổ đại biểu, Tổ trưởng Tổ đại biểu có trách nhiệm phản ánh để có hướng giải quyết cụ thể với Thường trực HĐND, UBND và MTTQ cùng cấp từ sớm, từ xa. “Nếu dự báo được nội dung cử tri sẽ phản ánh thì cần kiến nghị mời các bộ phận chuyên môn liên quan cùng tham dự để trực tiếp giải trình. Người dân sẽ tin tưởng hơn khi vấn đề của mình được trao đổi thẳng thắn ngay tại hội nghị thay vì chỉ ghi nhận rồi chờ trả lời sau”, ông Dũng nói.

Ngoài ra, đại biểu đồng chủ trì phải xây dựng kịch bản điều hành khoa học, phân bổ thời gian hợp lý giữa phần báo cáo và phần đối thoại; tránh tình trạng dành quá nhiều thời gian đọc văn bản khiến hội nghị nặng tính hình thức. Đại biểu được giao trình bày báo cáo cũng cần biết chắt lọc thông tin ngắn gọn, dễ hiểu, tập trung vào những nội dung cử tri quan tâm thay vì đọc dài dòng, dàn trải. Quan trọng hơn, phải chuẩn bị trước các nhóm vấn đề có thể phát sinh để chủ động tiếp thu, giải trình và xử lý tình huống ngay tại hội trường.

Có thể nói, kỹ năng chuẩn bị chính là “nền móng” quyết định chất lượng hoạt động TXCT. Một đại biểu chuẩn bị kỹ sẽ chủ động hơn khi lắng nghe, tự tin hơn khi trao đổi và sâu sát hơn khi tiếp thu ý kiến cử tri.

Hồng Minh

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/ky-nang-tiep-xuc-cu-tri-cua-dai-bieu-hdnd-cap-xa-bai-1-chuan-bi-ky-de-nghe-dung-long-dan-10417610.html