Bến Nhà Rồng (Sài Gòn) đầu thế kỷ XX và tàu Amiral Latouche-Tréville. Ảnh: Tư liệu
Từ Bến Nhà Rồng đến hành trình tìm đường cứu nước
Nhà giáo, nhà thơ Nguyễn Long, nguyên Chủ nhiệm Khoa Ngữ văn, Trường Đại học Sư phạm - Đại học Thái Nguyên, chia sẻ: Tôi từng là người lính chiến đấu trên chiến trường Khu V và may mắn được đến Bến Nhà Rồng ngay sau ngày đất nước thống nhất 30/4/1975 - nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh ra đi tìm đường cứu nước cách đây 115 năm. Người đã đi xa, nhưng di sản mà Người để lại sẽ còn trường tồn cùng dân tộc, mãi mãi soi đường cho đất nước vững bước tới tương lai.
Xúc động trước địa danh lịch sử ấy, ông đã viết những vần thơ:
"Nhà Rồng con đến chiều nay
Trời xanh nguyên vẹn sắc mây thuở nào
Bâng khuâng xen lẫn tự hào
Con tìm nơi Bác vẫy chào ra đi..."
Đầu thế kỷ XX, đất nước ta chìm trong ách đô hộ của thực dân Pháp. Các phong trào yêu nước theo khuynh hướng phong kiến và dân chủ tư sản lần lượt thất bại, đặt dân tộc trước cuộc khủng hoảng sâu sắc về đường lối cứu nước.
Trong bối cảnh đó, người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành đã lựa chọn ra đi tìm đường cứu nước. Người mong muốn tận mắt tìm hiểu vì sao các quốc gia phương Tây phát triển, đồng thời tìm con đường giải phóng đồng bào khỏi ách áp bức, nô dịch.
Trải qua hành trình bôn ba qua nhiều quốc gia và châu lục, đến năm 1920, với tên gọi Nguyễn Ái Quốc, Người đã tiếp cận chủ nghĩa Mác - Lênin và tìm thấy ánh sáng của chân lý thời đại: con đường giải phóng dân tộc phải gắn liền với giải phóng giai cấp và giải phóng con người. Từ đó, Người khẳng định: “Muốn cứu nước và giải phóng dân tộc, không có con đường nào khác con đường cách mạng vô sản”.
Năm 1930, Nguyễn Ái Quốc sáng lập Đảng Cộng sản Việt Nam, đánh dấu bước ngoặt có ý nghĩa quyết định đối với cách mạng Việt Nam. Trong hành trình tìm đường cứu nước, Người đã đặt chân đến nhiều quốc gia thuộc các châu lục Á, Âu, Phi, Mỹ; làm nhiều nghề để mưu sinh và hoạt động cách mạng. Như nhà thơ Tố Hữu từng viết:
"Ba mươi năm ấy, chân không nghỉ
Mà đến bây giờ mới tới nơi!"
Sau 30 năm bôn ba tìm đường cứu nước, năm 1941, Người trở về Tổ quốc, trực tiếp lãnh đạo phong trào giải phóng dân tộc, đưa Cách mạng Tháng Tám đến thắng lợi, mở ra kỷ nguyên độc lập, tự do cho dân tộc Việt Nam.
Ý nghĩa và tầm vóc của ngày 5/6/1911 không chỉ nằm ở sự kiện người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành rời Bến Nhà Rồng ra đi tìm đường cứu nước, mà còn thể hiện một quyết định mang tính đột phá về tư duy, thể hiện tầm nhìn chiến lược và ý chí mạnh mẽ vượt lên những giới hạn của thời đại để tìm lời giải cho vận mệnh dân tộc.
Từ khát vọng cháy bỏng về độc lập, tự do, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã tìm ra con đường đúng đắn để đưa dân tộc Việt Nam đứng lên giành chính quyền, làm chủ vận mệnh của mình và thu non sông về một mối. Hành trình ấy bắt đầu từ ngày Người rời Bến Nhà Rồng và trở thành dấu mốc lịch sử có ý nghĩa đặc biệt đối với sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc Việt Nam.
Nhà tưởng niệm Bác Hồ tại Trường Chính trị tỉnh Thái Nguyên. Nơi đây, ngày 31/12/1963, Bác Hồ đến thăm và nói chuyện với các cán bộ, giảng viên và học viên Nhà trường.
Thái Nguyên – dấu son đặc biệt trong hành trình cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh
Trong hành trình cách mạng vĩ đại của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Thái Nguyên giữ một vị trí đặc biệt. Sau thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám, Thái Nguyên được lựa chọn là trung tâm của căn cứ địa Việt Bắc, trở thành “Thủ đô kháng chiến” của cả nước.
Tại ATK Định Hóa, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã sống, làm việc và cùng Trung ương Đảng lãnh đạo cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp trong suốt 9 năm trường kỳ gian khổ nhưng đầy hào hùng.
Ngày nay, Khu di tích Quốc gia đặc biệt ATK Định Hóa vẫn lưu giữ hàng trăm di tích lịch sử gắn với cuộc đời và sự nghiệp cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước.
Dành trọn tình cảm kính yêu đối với Bác qua những vần thơ và nhiều chuyến đi theo dấu chân Người, nhà giáo, nhà thơ Nguyễn Long bày tỏ mong muốn thế hệ trẻ Thái Nguyên sẽ có thêm nhiều hành trình về nguồn để hiểu sâu sắc hơn những gian khổ, hy sinh mà Bác Hồ và các thế hệ cha anh đã trải qua, từ đó thêm trân trọng những thành quả cách mạng và cơ đồ đất nước hôm nay.
Theo thông tin từ Ban Quản lý Khu di tích, riêng trong tháng 5/2026 đã có 240 đoàn với gần 7.000 lượt khách đến dâng hương tại Nhà tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh ở đèo De, xã Phú Đình, đồng thời tham quan, tìm hiểu lịch sử và học tập truyền thống cách mạng.
Sau khi Trung ương Đảng và Chính phủ trở về Hà Nội năm 1954, từ đó đến đầu năm 1964, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã 7 lần trở lại thăm Thái Nguyên. Hiếm có địa phương nào vinh dự được đón Người nhiều lần như vậy. Mỗi chuyến thăm đều thể hiện sự quan tâm sâu sắc của Bác đối với Đảng bộ, chính quyền và nhân dân địa phương.
Từ những cánh rừng ATK năm xưa đến các công trường, nhà máy, hợp tác xã trong thời kỳ xây dựng chủ nghĩa xã hội, nơi nào Bác đến cũng để lại những lời căn dặn sâu sắc, tình cảm gần gũi và niềm tin son sắt vào sức mạnh của nhân dân.
Thái Nguyên tiếp bước con đường của Bác trong kỷ nguyên mới
Hành trình ra đi tìm đường cứu nước của Chủ tịch Hồ Chí Minh cách đây 115 năm không chỉ mở ra con đường giải phóng dân tộc mà còn để lại cho các thế hệ hôm nay một di sản tinh thần vô giá. Đó là khát vọng độc lập, tự do; là ý chí vượt qua mọi giới hạn; là bản lĩnh dám nghĩ, dám làm, dám lựa chọn con đường mới vì tương lai của dân tộc dù phía trước còn nhiều khó khăn, thử thách.
Phát huy tinh thần ấy, trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội, Thái Nguyên đang có những bước chuyển mình mạnh mẽ. Từ một tỉnh trung du giàu truyền thống cách mạng, địa phương từng bước khẳng định vai trò là trung tâm công nghiệp, giáo dục, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo của vùng trung du và miền núi phía Bắc.
Những thành tựu đạt được hôm nay chính là sự tiếp nối sinh động tinh thần đổi mới, khát vọng vươn lên và ý chí phát triển mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khơi nguồn cho dân tộc Việt Nam từ hơn một thế kỷ trước.
Kỷ niệm 115 năm Ngày Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước là dịp để mỗi cán bộ, đảng viên và người dân Thái Nguyên thêm tự hào về truyền thống cách mạng vẻ vang, đồng thời nhận thức sâu sắc hơn trách nhiệm của mình trong giai đoạn mới.
Lê Nhung