Kỷ niệm 72 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ (7/5/1954 - 7/5/2026): Những 'địa chỉ đỏ' giữa lòng Hà Nội

3 giờ trướcBài gốc

Du khách tìm hiểu chiến dịch Điện Biên Phủ tại Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam. Ảnh: Dư Quỳnh Anh

“Chạm tay” vào lịch sử

Trong những ngày tháng 5 lịch sử này, các bảo tàng, di tích ở Hà Nội - những “địa chỉ đỏ” lưu giữ ký ức Điện Biên Phủ thu hút đông đảo thanh niên, học sinh, sinh viên đến tham quan, tìm hiểu.

Điểm dừng chân đầu tiên trong hành trình của nhiều bạn trẻ là Bảo tàng Lịch sử Quốc gia (216 Trần Quang Khải), nằm ngay trung tâm, cách Nhà hát Lớn Hà Nội chỉ vài bước chân. Ít ai nghĩ đây là nơi gợi nhắc sâu đậm về chiến dịch Điện Biên Phủ, nhưng chính tại đây, những hiện vật lại chạm tới cảm xúc người xem theo một cách rất khác so với các bảo tàng quân sự.

Bước vào không gian trưng bày về cuộc kháng chiến chống Pháp (1946-1954), điều gây ấn tượng trước tiên là nhóm hiện vật hậu cần - những yếu tố thầm lặng nhưng góp phần quyết định cục diện chiến trường. Nổi bật là chiếc xe đạp thồ của ông Bùi Tín, dân công tỉnh Thanh Hóa, dùng để vận chuyển lương thực phục vụ chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954. Chiếc xe mang nhãn hiệu Vina, sơn màu xanh, khung ngang. Trong điều kiện đường rừng núi hiểm trở, đèo cao dốc đứng, từ Thanh Hóa lên Tây Bắc, ban đầu ông chỉ thồ được 80kg; sau khi cải tiến, gia cố, chiếc xe có thể chở tới 213kg gạo và vũ khí ra mặt trận. Bên cạnh đó là những chiếc sọt, chiếc gùi của đồng bào dân tộc dùng cõng lương thực; là chiếc đòn gánh của ông Phan Viễn (Tân Hưng, Hà Nam) tự tay làm để tham gia đoàn dân công...

Từ Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, đi bộ chừng 10 phút là tới số 1 phố Hỏa Lò - Di tích Nhà tù Hỏa Lò, một trong những “địa chỉ đỏ” thu hút đông đảo người trẻ Hà Nội hiện nay. Nhà tù Hỏa Lò do thực dân Pháp xây dựng từ năm 1896, nơi đây từng giam cầm, tra tấn hàng nghìn chiến sĩ cách mạng. Vì vậy, Di tích Nhà tù Hỏa Lò không chỉ là nơi lưu giữ ký ức đau thương mà còn là nơi chứng kiến ý chí và bản lĩnh của những con người làm nên lịch sử. Hiện nay, Di tích Nhà tù Hỏa Lò còn được xem là mô hình du lịch di sản tiêu biểu của Hà Nội. Trong hành trình 70 phút của tour đêm “Đêm thiêng liêng”, du khách được dẫn dắt qua nhiều cung bậc cảm xúc nhờ sự kết hợp giữa âm thanh, ánh sáng và các hiệu ứng chân thực.

Hướng phát triển du lịch riêng có cho Thủ đô

Cách Di tích Nhà tù Hỏa Lò chỉ vài phút di chuyển, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam (66 Nguyễn Thái Học) là nơi lưu giữ một trong những tác phẩm nghệ thuật đặc sắc về chiến dịch Điện Biên Phủ. Đó là bức “Kết nạp Đảng ở Điện Biên Phủ” do danh họa Nguyễn Sáng sáng tác năm 1963, chất liệu sơn mài, kích thước 122,3 x 180cm, được công nhận là Bảo vật Quốc gia năm 2013. Bảo tàng cũng lưu giữ nhiều tác phẩm của họa sĩ Tô Ngọc Vân, người đã hy sinh trong chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954 khi trực tiếp ra mặt trận ký họa. Những tác phẩm trưng bày tại đây là di sản của một nghệ sĩ trọn đời gắn bó với kháng chiến, góp phần biến hội họa thành tiếng nói của dân tộc trên hành trình giành độc lập và khẳng định bản sắc.

Từ trung tâm, theo Đại lộ Thăng Long khoảng 15km về phía Tây, Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam là điểm dừng chân cuối, khép lại hành trình về nguồn. Tại đây, chiến dịch Điện Biên Phủ được tái hiện một cách toàn diện. Khẩu pháo 105mm số hiệu 14683 (một trong những khẩu pháo bắn loạt đạn mở màn vào cứ điểm Him Lam ngày 13-3-1954) đứng lặng trong không gian trưng bày, như mang theo âm vang của khoảnh khắc mở đầu lịch sử. Sa bàn 3D mapping tái hiện toàn bộ chiến dịch bằng ánh sáng và âm thanh, cùng hệ thống video, audioguide dẫn dắt người xem, tạo nên trải nghiệm sinh động, giúp cả những người chưa từng biết đến chiến tranh vẫn có thể cảm nhận được hơi thở của lịch sử.

Bà Nhữ Thị Ngần, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Đầu tư Du lịch Hà Nội, nhận định: “Hà Nội là mảnh đất giàu tiềm năng với hệ thống bảo tàng, di tích dày đặc, cùng lợi thế về hạ tầng và vị trí. Tuy nhiên, để phát triển công nghiệp văn hóa theo tinh thần Nghị quyết 80-NQ/TW của Bộ Chính trị, cần thay đổi tư duy làm du lịch. Thay vì những “bảo tàng tĩnh” dễ gây nhàm chán, Thành phố cần quy hoạch lại các “địa chỉ đỏ” theo hướng chuyên đề, hình thành các tuyến du lịch liên kết nhưng không trùng lặp nội dung. Giải pháp then chốt là “làm sống lại” di tích bằng trải nghiệm sáng tạo. Việc ứng dụng công nghệ thực tế ảo (VR), kết hợp các hoạt động nhập vai, hóa thân nhân vật lịch sử sẽ giúp du khách, đặc biệt là trẻ em, trực tiếp tham gia vào câu chuyện lịch sử. Khi đó, tinh thần yêu nước và niềm tự hào dân tộc sẽ được khơi gợi một cách tự nhiên và sâu sắc”.

Phương Bùi

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/ky-niem-72-nam-chien-thang-dien-bien-phu-7-5-1954-7-5-2026-nhung-dia-chi-do-giua-long-ha-noi-749045.html