Cựu chiến binh Nguyễn Văn Lịch, xã Nam Hồng, tỉnh Ninh Bình chia sẻ về những ngày chiến đấu ác liệt nhất gắn liền với trận đánh tại cứ điểm đồi A1 trong chiến dịch Điện Biên Phủ. (Ảnh: Thùy Dung/TTXVN)
Hơn bảy thập kỷ trôi qua kể từ Chiến dịch Điện Biên Phủ, ký ức về những tháng ngày “khoét núi, ngủ hầm, mưa dầm, cơm vắt” vẫn vẹn nguyên trong tâm trí các cựu chiến binh Ninh Bình.
Những chàng trai tuổi đôi mươi lên đường vì Tổ quốc, họ đã góp sức làm nên chiến thắng “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu.” Ngày nay, trong cuộc sống đời thường, ngọn lửa Điện Biên vẫn cháy mãi, trở thành nguồn động lực, niềm tự hào và bài học lịch sử sống động cho các thế hệ mai sau.
Bản hùng ca qua ký ức người lính
Dù đã ở tuổi ngoài 90, ký ức về những năm tháng chiến đấu gian khổ trong chiến dịch Điện Biên Phủ vẫn vẹn nguyên trong tâm trí cựu chiến binh Nguyễn Văn Lịch (sinh năm 1933) ở xã Nam Hồng. Với ông, đó không chỉ là hồi ức của một thời tuổi trẻ mà còn là bản hùng ca về lòng yêu nước, ý chí kiên cường và tinh thần sẵn sàng hy sinh vì độc lập dân tộc.
Năm 1950, khi mới 17 tuổi, ông Lịch tình nguyện nhập ngũ, tham gia lực lượng chủ lực Liên khu 3, trong đội hình Trung đoàn 44, Lữ đoàn 336. Thời điểm này, cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bước vào giai đoạn ác liệt, đòi hỏi sự huy động sức người, sức của trên phạm vi cả nước. Những năm tháng đầu quân ngũ của ông gắn liền với hành quân, chiến đấu trong điều kiện vô cùng thiếu thốn lương thực, trang bị và cả thuốc men.
Đầu năm 1954, thực hiện chủ trương mở chiến dịch quyết chiến chiến lược tại Điện Biên Phủ, các đơn vị chủ lực được lệnh hành quân lên Tây Bắc. Ông Lịch cùng đồng đội vượt qua những cung đường rừng núi hiểm trở, vận chuyển lương thực, đạn dược, xây dựng trận địa, góp phần tạo nên thế trận bao vây vững chắc. Khi đó, chiến dịch Điện Biên Phủ được Bộ Chính trị và Chủ tịch Hồ Chí Minh xác định là trận quyết chiến có ý nghĩa quyết định đối với cục diện cuộc kháng chiến.
Chiến dịch Điện Biên Phủ thắng lợi là ký ức không thể phai mờ trong cuộc đời cựu chiến binh Nguyễn Văn Lịch, xã Nam Hồng, tỉnh Ninh Bình. (Ảnh: Thùy Dung/TTXVN)
Cựu chiến binh Nguyễn Văn Lịch chia sẻ những ngày chiến đấu ác liệt nhất gắn liền với trận đánh tại cứ điểm đồi A1 là vị trí then chốt trong tập đoàn cứ điểm của thực dân Pháp. Đây là cứ điểm được xây dựng kiên cố, có hệ thống hỏa lực mạnh, được coi là “cánh cửa thép” bảo vệ trung tâm chỉ huy của địch.
Ngày 1/5/1954, đơn vị của ông tham gia tiến công cứ điểm này, mở đầu cho đợt tổng công kích cuối cùng của chiến dịch. Ông cùng đồng đội liên tục chiến đấu trong điều kiện thiếu ăn, thiếu ngủ, bom đạn dày đặc. Có những ngày chỉ ăn cơm vắt, uống nước suối nhưng không ai chùn bước.
Chiến dịch Điện Biên Phủ diễn ra từ ngày 13/3 đến 7/5/1954, kéo dài 56 ngày đêm với ba đợt tiến công lớn. Trong đó, các trận đánh vào A1, C1, D1 có ý nghĩa quyết định. Sau nhiều ngày đêm giằng co ác liệt, quân ta từng bước làm chủ các cứ điểm quan trọng, siết chặt vòng vây.
Chiều 7/5/1954, quân ta đồng loạt tổng công kích, đánh chiếm toàn bộ tập đoàn cứ điểm. Tướng Christian de Castries cùng Bộ chỉ huy quân Pháp bị bắt sống. Chiến thắng Điện Biên Phủ đã kết thúc thắng lợi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp kéo dài 9 năm (1945-1954), tạo điều kiện để tiến tới ký kết Hiệp định Geneva, lập lại hòa bình ở Đông Dương.
Nhớ lại giây phút lịch sử, cựu chiến binh Nguyễn Văn Lịch xúc động cho biết, khi nghe tin chiến thắng, mọi người ôm nhau, vui sướng trào nước mắt. Bao nhiêu gian khổ, hy sinh cuối cùng cũng được đền đáp. Đó là ký ức không thể phai mờ trong cuộc đời người lính.
Sau chiến thắng, năm 1955, ông Lịch xuất ngũ trở về quê hương, tham gia lao động sản xuất, xây dựng cuộc sống mới. Dù rời quân ngũ, nhưng phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ vẫn được ông gìn giữ, phát huy trong đời sống. Năm 2005, ông được trao tặng Huân chương Kháng chiến chống Pháp, phần thưởng cao quý ghi nhận những đóng góp trong sự nghiệp giải phóng dân tộc.
Ông Nguyễn Văn Cương, Phó Chủ tịch Hội Cựu chiến binh xã Nam Hồng cho biết, những ký ức chân thực và xúc động của người lính năm xưa là tư liệu sống quý giá, góp phần giáo dục truyền thống cách mạng cho thế hệ trẻ. Bản hùng ca Điện Biên Phủ vẫn tiếp tục vang vọng, trở thành nguồn động lực tinh thần to lớn, nhắc nhở các thế hệ hôm nay và mai sau về giá trị của hòa bình, độc lập, những thành quả được đánh đổi bằng biết bao máu xương của cha anh.
Hành trình làm nên lịch sử
Cựu chiến binh Nguyễn Văn Bào (ngoài cùng bên phải), xã Nam Trực, tỉnh Ninh Bình xúc động nhớ lại khoảnh khắc chiều 7/5/1954 khi tin chiến thắng từ Chiến dịch Điện Biên Phủ lan khắp các đơn vị. (Ảnh: Thùy Dung/TTXVN)
Cũng mang trong mình ký ức sâu sắc về chiến dịch Điện Biên Phủ, cựu chiến binh Nguyễn Văn Bào (sinh năm 1932, ở xã Nam Trực), vẫn nhớ rõ hành trình từ một thanh niên du kích trở thành người lính pháo binh.
Sinh ra trong thời kỳ đất nước bị thực dân Pháp đô hộ, từ năm 15 tuổi, ông đã tham gia đội du kích địa phương. Đến năm 1953, ông nhập ngũ, được biên chế vào Trung đoàn 84, Đại đoàn 351-lực lượng pháo binh chủ lực đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam, được thành lập năm 1951, nhằm đáp ứng yêu cầu tác chiến ngày càng cao.
Cựu chiến binh Nguyễn Văn Bào chia sẻ, đầu năm 1954, sau thời gian huấn luyện, ông cùng toàn đơn vị nhận lệnh hành quân lên Điện Biên Phủ. Đây là chiến dịch quy mô lớn, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng bộ binh, pháo binh, công binh. Hành trình hành quân là thử thách lớn khi bộ đội phải vượt qua địa hình rừng núi hiểm trở, thời tiết khắc nghiệt.
Chiến dịch Điện Biên Phủ chính thức bắt đầu ngày 13/3/1954 với trận mở màn tại Him Lam, mở ra chuỗi tiến công liên tiếp của quân ta vào tập đoàn cứ điểm của thực dân Pháp. Trong suốt 56 ngày đêm, quân và dân ta đã tiến hành ba đợt tấn công lớn, từng bước tiêu diệt các cứ điểm quan trọng, siết chặt vòng vây.
Với vai trò pháo binh, đơn vị của ông Bào đã tham gia chi viện hỏa lực, chế áp các vị trí của đối phương, tạo điều kiện cho bộ binh tiến công. Đặc biệt, việc đưa pháo vào trận địa và sử dụng hiệu quả đã góp phần làm thay đổi cục diện chiến trường, khiến quân Pháp rơi vào thế bị động.
Các cựu chiến binh xã Nam Trực, tỉnh Ninh Bình ôn lại những ký ức sâu sắc về chiến dịch Điện Biên Phủ. (Ảnh: Thùy Dung/TTXVN)
Cựu chiến binh Nguyễn Văn Bào cho biết, khoảnh khắc khi tin chiến thắng từ chiến dịch Điện Biên Phủ lan khắp các đơn vị (chiều 7/5/1954 ), quân Pháp đã đầu hàng, ông cùng đồng đội không giấu được niềm xúc động dâng trào.
Những người lính siết chặt tay nhau, ánh mắt rạng ngời, xen lẫn niềm vui, tự hào và cả những giọt nước mắt sau bao ngày chiến đấu gian khổ. Đó là giây phút thiêng liêng, đánh dấu sự kết thúc của những tháng ngày khốc liệt và mở ra niềm tin vào hòa bình, độc lập cho dân tộc.
Anh Tô Văn Quang, Bí Thư đoàn xã Nam Trực chia sẻ, không chỉ là nhân chứng lịch sử, những cựu chiến binh năm xưa như những “ngọn lửa sống” truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ hôm nay. Tổ chức Đoàn luôn quan tâm tổ chức các hoạt động gặp gỡ, giao lưu giữa đoàn viên thanh niên với các cựu chiến binh.
Qua đó, giúp thế hệ trẻ hiểu rõ hơn về lịch sử, hun đúc lòng yêu nước và ý thức trách nhiệm đối với quê hương, đất nước. Những câu chuyện từ các bác cựu chiến binh không chỉ là ký ức, mà còn là bài học quý giá về ý chí, nghị lực và tinh thần cống hiến. Đây là nền tảng để thế hệ trẻ hôm nay tiếp bước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong giai đoạn mới.
Từ những ký ức chân thực của các cựu chiến binh Ninh Bình có thể thấy chiến thắng Điện Biên Phủ không chỉ là kết quả của đường lối lãnh đạo đúng đắn mà còn là biểu tượng của ý chí quật cường, tinh thần đoàn kết và lòng yêu nước của dân tộc Việt Nam.
Hào khí Điện Biên vẫn tiếp tục lan tỏa, trở thành điểm tựa tinh thần vững chắc cho các thế hệ hôm nay và mai sau trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc./.
(TTXVN/Vietnam+)