Điểm đầu tuyến nối từ đèo Prenn vào đường Trúc Lâm Yên Tử
Phá thế độc đạo, kích hoạt tư duy đô thị ly tâm
Những ngày đầu tháng 5, cao nguyên Lang Biang đón những cơn mưa đầu mùa tưới mát không gian vốn dĩ đã trong trẻo của phố núi. Đây cũng là thời điểm tuyến đường vành đai từ phía Nam đi về phía Tây đô thị Đà Lạt khoác lên mình diện mạo khang trang nhất sau thời gian dài ngổn ngang.
Với chiều dài khoảng 7,5 km, bắt đầu từ nút giao Prenn - Trúc Lâm Yên Tử và kết thúc tại nút giao Nguyễn Đình Quân - Hoàng Văn Thụ, tuyến đường như một dải lụa mềm mại uốn lượn dưới những tán thông, kết nối với những vùng sản xuất nông nghiệp công nghệ cao trù phú.
Dù vẫn còn vướng mắc nhỏ tại nút giao cuối tuyến, nhưng về cơ bản, mạch máu giao thông đã được khơi thông. Các phương tiện giờ đây có thể nối nhịp từ đèo Prenn vào trung tâm Đà Lạt qua cung đường này, trút bỏ nỗi lo về những điểm nghẽn giao thông kinh niên ở cung đường cửa ngõ 3/4. Toàn tuyến vành đai được đầu tư với mặt đường 4 làn xe hỗn hợp, thảm nhựa, nhiều đoạn được bố trí các bãi xe dừng đỗ để ngắm cảnh, kết hợp cùng hệ thống chiếu sáng hiện đại, vỉa hè và bờ ta luy bê tông kiên cố, tạo nên một hành lang giao thông vừa an toàn vừa thẩm mỹ.
Trong suốt nhiều thập kỷ, cấu trúc đô thị Đà Lạt phát triển theo dạng đồng tâm với “trái tim” là khu vực Hòa Bình. Áp lực từ sự gia tăng dân số và sự phát triển nóng của du lịch đã khiến vùng lõi này trở nên chật chội, ngột ngạt. Trong bối cảnh đó, đường vành đai phía Tây được đầu tư mang kỳ vọng tạo tiền đề để đô thị chuyển mình theo hướng ly tâm.
Dự án có tổng mức đầu tư 870 tỷ đồng, còn mang ý nghĩa chiến lược trong việc kết nối liên hoàn các danh thắng nổi tiếng. Tuyến đường đi qua Khu du lịch quốc gia hồ Tuyền Lâm, thiền viện Trúc Lâm, thác Bảo Đại nối đến làng hoa Vạn Thành, thác Cam Ly và tạo hướng di chuyển xuyên suốt xuống Tà Nung, Nam Ban và về phía vùng núi Lang Biang.
Trăn trở bảo tồn cảnh quan
Tuy nhiên, đằng sau sự phấn khởi là những trăn trở về việc gìn giữ cảnh quan thiên nhiên của khu vực tuyến đường đi qua. Ông Nguyễn Duy Lạng, một cán bộ hưu trí tại phường Xuân Hương - Đà Lạt chia sẻ rằng: “Bên cạnh những “thời cơ vàng” mở ra, cung đường đang đối mặt với thách thức không nhỏ trong việc quản lý trật tự xây dựng và bảo vệ hành lang xanh. Điều này đòi hỏi chính quyền địa phương phải có những quy định nghiêm về xây dựng và kiến trúc công trình, bảo đảm sự hài hòa với thiên nhiên”.
Với nhiều người dân và du khách, mong muốn lớn nhất là biến cung đường này thành một tuyến du lịch xanh kiểu mẫu. Nơi đó, du khách không chỉ di chuyển mà còn được thưởng lãm vẻ đẹp huyền ảo của hồ Tuyền Lâm và phong cảnh nên thơ của Đà Lạt, cảm nhận sự giao thoa giữa tiện ích hiện đại và nét đặc trưng của cảnh quan, khí hậu Đà Lạt, của các hoạt động du lịch dưới tán rừng, hay du lịch canh nông.
Dù vẫn còn những mét đường cuối cùng ở khu vực nút giao chưa hoàn thiện, nhưng hình hài của một trục giao thông chiến lược cũng đã rõ nét. Đó là minh chứng cho tư duy quy hoạch đúng đắn: lấy giao thông làm động lực, lấy cảnh quan làm giá trị cốt lõi. Kỳ vọng rằng, cung đường vành đai sẽ góp phần giải quyết được bài toán kẹt xe ở khu vực trung tâm và là đòn bẩy tạo nên một diện mạo mới cho phía Tây Đà Lạt.
Nguyễn Nghĩa .