Lãi suất giảm, trợ lực cho tăng trưởng kinh tế
Dòng vốn rẻ mở thêm cơ hội cho doanh nghiệp
Thời gian gần đây, xu hướng giảm lãi suất của các ngân hàng tiếp tục được duy trì, mang lại kỳ vọng hỗ trợ khu vực sản xuất kinh doanh trong bối cảnh nền kinh tế cần thêm động lực tăng trưởng. Với nhiều doanh nghiệp, lãi suất giảm không đơn thuần là thay đổi về chi phí tài chính, đó là cơ hội tính toán lại phương án sản xuất, mở rộng đầu tư.
Ông Nguyễn Văn Hòa (52 tuổi), Giám đốc một doanh nghiệp cơ khí tại Hà Nội, cho rằng việc lãi suất giảm đang tạo hiệu ứng tích cực rõ rệt đối với khu vực sản xuất.
Theo ông Hòa, doanh nghiệp sản xuất luôn phụ thuộc nhiều vào vốn lưu động, trong khi chi phí nguyên liệu, nhân công, máy móc đòi hỏi dòng tiền duy trì thường xuyên. Khi lãi suất cho vay giảm, áp lực trả lãi nhẹ hơn, doanh nghiệp có điều kiện cơ cấu lại dòng tiền, mạnh dạn nhận thêm đơn hàng, đầu tư máy móc hoặc tuyển thêm lao động.
Ông Hòa nhìn nhận, tác động của lãi suất giảm không chỉ dừng ở từng doanh nghiệp riêng lẻ, nó có thể tạo hiệu ứng lan tỏa cho nền kinh tế. Khi chi phí vay vốn hợp lý hơn, doanh nghiệp tính đến mở rộng sản xuất; người dân có thể mạnh dạn tiêu dùng, đầu tư nhiều hơn. Những chuyển động này, theo ông, sẽ góp phần tạo thêm lực đẩy cho tăng trưởng.
Tuy nhiên, điều ông Hòa băn khoăn là khoảng cách giữa giảm lãi suất trên chính sách và khả năng tiếp cận vốn thực tế.
"Nếu lãi suất giảm nhưng điều kiện vay vẫn chặt, thủ tục phức tạp, tài sản bảo đảm khó đáp ứng thì nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn chưa được hưởng lợi trọn vẹn", ông nói.
Cùng góc nhìn từ thực tiễn kinh doanh, anh Lê Quang Duy (35 tuổi), chủ hộ kinh doanh vật liệu xây dựng tại Bắc Ninh, cho rằng, lãi suất giảm đang tạo tác động trực tiếp tới hoạt động buôn bán.
Với các hộ kinh doanh phụ thuộc vốn quay vòng, chi phí tài chính giảm đồng nghĩa áp lực vốn nhẹ hơn, khả năng nhập hàng và xoay vòng dòng tiền tốt hơn.
Theo anh Duy, lãi suất thấp còn tác động gián tiếp tới lĩnh vực xây dựng, bất động sản, từ đó ảnh hưởng đến sức mua vật liệu xây dựng. "Mỗi khi tín dụng thuận lợi hơn, thị trường thường sôi động hơn, sức mua cải thiện rõ hơn", anh chia sẻ.
Ảnh minh họa
Nhưng cũng như nhiều doanh nghiệp, điều anh quan tâm là mặt bằng lãi suất cần ổn định đủ dài để người vay có cơ sở tính toán kế hoạch trung hạn.
Lãi suất giảm cần đi cùng khả năng hấp thụ vốn
Ở góc độ hộ kinh doanh, chị Nguyễn Thị Thanh (43 tuổi), chủ một cơ sở kinh doanh tại TPHCM, cho rằng việc giảm lãi suất là tín hiệu tích cực, giúp những người đang vay vốn giảm áp lực chi phí tài chính, đặc biệt trong bối cảnh kinh doanh còn nhiều khó khăn. Theo chị Thanh, lãi suất giảm có thể tạo điều kiện để hộ kinh doanh cân nhắc vay thêm vốn nhập hàng, mở rộng buôn bán hoặc duy trì hoạt động ổn định hơn.
Tuy nhiên, theo chị, điều mà các hộ kinh doanh quan tâm không chỉ là vốn rẻ mà còn là sức mua trên thị trường. "Nếu khách hàng vẫn thắt chặt chi tiêu, hàng bán chậm thì dù lãi suất có giảm, nhiều người cũng chưa dám vay thêm vì lo không xoay được dòng tiền", chị chia sẻ. Theo chị Thanh, hiện nay khó khăn lớn nhất của nhiều hộ kinh doanh nhỏ là đầu ra chưa thực sự phục hồi, trong khi chi phí mặt bằng, nhân công, nguyên liệu vẫn là áp lực thường trực.
Chị cho rằng giảm lãi suất là hỗ trợ cần thiết nhưng để vốn phát huy hiệu quả, cần thêm giải pháp kích cầu tiêu dùng, hỗ trợ kết nối thị trường, tạo điều kiện cho tiểu thương, hộ kinh doanh tiếp cận khách hàng tốt hơn. "Vốn rẻ chỉ thật sự có ý nghĩa khi buôn bán có đơn hàng, có dòng tiền quay vòng", chị nói.
Theo chị, điều quan trọng không phải là giảm bao nhiêu phần trăm lãi suất mà là làm sao chính sách hỗ trợ đi đúng nhu cầu thực tế của người kinh doanh nhỏ, giúp họ yên tâm duy trì và phục hồi hoạt động.
Từ trợ lực ngắn hạn đến bài toán điều hành dài hạn
Không ít ý kiến cho rằng, tác động của lãi suất giảm hiện nay không dừng ở hỗ trợ phục hồi trước mắt mà còn liên quan đến bài toán điều hành chính sách tiền tệ trong trung và dài hạn.
Chuyên gia kinh tế PGS.TS Đinh Trọng Thịnh
Trao đổi với phóng viên, chuyên gia kinh tế PGS.TS Đinh Trọng Thịnh cho rằng, việc khoảng 29 ngân hàng điều chỉnh lãi suất là tín hiệu cho thấy mức độ lan tỏa tương đối rộng.
Theo ông, giảm lãi suất đang tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp vay vốn, qua đó hỗ trợ hoạt động sản xuất kinh doanh. "Tác động lan tỏa là có, bởi gần như phần lớn hệ thống đã tham gia điều chỉnh", ông nhận định.
Tuy vậy, theo PGS.TS Đinh Trọng Thịnh, vấn đề không chỉ nằm ở giảm lãi suất hiện tại mà là tiếp tục tạo điều kiện để nguồn vốn rẻ hơn nữa.
Ông cho rằng chi phí vốn hiện nay còn tương đối cao, trong khi nguồn vốn của ngân hàng vẫn chủ yếu dựa vào huy động truyền thống. Để vốn rẻ thực sự chảy mạnh vào sản xuất, cần có thêm giải pháp giảm chi phí vốn đầu vào cho hệ thống ngân hàng, đồng thời mở rộng các kênh huy động vốn khác cho doanh nghiệp.
Đặc biệt, theo ông, duy trì lãi suất thấp luôn đi cùng bài toán cân bằng giữa hỗ trợ tăng trưởng, kiểm soát lạm phát và an toàn hệ thống. "Không thể chỉ nhìn câu chuyện giảm lãi suất đơn thuần, mà phải đặt trong tổng thể điều hành chính sách tiền tệ", ông nhấn mạnh.
Theo vị chuyên gia, để giảm phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng, doanh nghiệp cũng cần tăng cường huy động vốn qua các kênh khác như thị trường vốn, phát hành trái phiếu, tái cấu trúc dòng tiền nội bộ.
Nhìn từ thực tiễn và góc độ chuyên gia, có thể thấy lãi suất giảm đang tạo ra lực đẩy cho nền kinh tế nhưng để trở thành động lực bền vững, chính sách này cần đi cùng khả năng hấp thụ vốn, sức khỏe doanh nghiệp và phối hợp đồng bộ các công cụ điều hành.
Trong ngắn hạn, đây là trợ lực cần thiết nhưng về dài hạn, hiệu quả của chính sách sẽ phụ thuộc vào việc dòng vốn có thực sự tạo ra sản lượng, việc làm và sức bật mới cho nền kinh tế hay không. Nếu vốn rẻ đi đúng địa chỉ, doanh nghiệp mở rộng sản xuất, thị trường cải thiện sức mua, tín dụng được hấp thụ hiệu quả, thì lãi suất giảm không chỉ là biện pháp hỗ trợ tạm thời, mà có thể trở thành một mắt xích quan trọng trong hành trình thúc đẩy tăng trưởng.
"Việc nhiều ngân hàng đồng loạt giảm lãi suất đang tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hoạt động vay vốn, hỗ trợ khu vực sản xuất kinh doanh. Tuy nhiên, để vốn rẻ thực sự phát huy hiệu quả, cần tiếp tục giảm chi phí vốn, mở rộng kênh huy động ngoài tín dụng ngân hàng, đồng thời điều hành hài hòa giữa mục tiêu tăng trưởng, kiểm soát lạm phát và bảo đảm an toàn hệ thống tài chính", PGS.TS Đinh Trọng Thịnh nhấn mạnh.
Trường Lê