Lãi suất tăng – Chứng khoán đối mặt thêm cơn gió ngược

3 giờ trướcBài gốc

Thêm cơn gió ngược

Thứ Sáu tuần trước (20-3-2026) chứng kiến chỉ số VN-Index lao dốc hơn 51 điểm, tương đương 3%. Nhưng mọi thứ chưa dừng lại ở đó, khi đầu tuần này VN-Index tiếp tục bốc hơi gần 57 điểm. Như vậy, chỉ vỏn vẹn hai phiên giao dịch, chỉ số này đã mất 108 điểm, nâng mức lũy kế giảm điểm từ đầu tháng 3-2026 đến nay lên 290 điểm, tương đương hơn 15%, đánh dấu chuỗi giảm nhanh nhất và mạnh nhất tính từ tháng 4 năm ngoái - thời điểm Mỹ tuyên bố áp thuế đối ứng lên hàng loạt đối tác thương mại.

Ngoài những ảnh hưởng từ cuộc chiến tại Trung Đông khởi phát từ cuối tháng 2-2026, diễn biến mặt bằng lãi suất nóng lại trong những ngày qua đang gây áp lực lớn lên tâm lý nhà đầu tư. Nhiều ngân hàng liên tiếp điều chỉnh tăng lãi suất tiền gửi để đảm bảo thanh khoản và thu hút nguồn vốn ổn định ngay từ thời điểm này, nhất là khi hầu hết dự báo cho rằng lãi suất sẽ còn tiếp tục đi lên trong những tháng tới theo sau áp lực lạm phát và cú sốc giá năng lượng cùng chuỗi cung ứng toàn cầu một lần nữa đứt gãy nghiêm trọng.

Và chứng khoán - một trong những kênh đầu tư rủi ro - lại vô cùng nhạy cảm với lãi suất. Không chỉ vì lãi suất tăng sẽ kéo một phần dòng vốn sang kênh gửi tiết kiệm, mà nó còn đẩy áp lực chi phí tài chính của các doanh nghiệp lên cao, lãi suất margin tăng, cũng như khiến định giá cổ phiếu trở nên kém hấp dẫn - vì lãi suất chiết khấu dùng để định giá cổ phiếu thường là lãi suất phi rủi ro (thường là trái phiếu chính phủ) cũng đã tăng nhanh trong thời gian gần đây.

Trước đây, lãi suất tiền gửi kỳ hạn 12 tháng phổ biến ở mức 6,5-7%/năm, hệ số P/E của kênh tiết kiệm lần lượt là 14,3-15,4 lần. Nay lãi suất đã tăng lên mức 8,5-9%, hệ số P/E của kênh tiết kiệm tương ứng tăng lên mức 11-11,7 lần - khá hấp dẫn nếu so với hệ số P/E của chỉ số VN-Index là 13,6 lần.

Lãi suất tiền gửi tăng mạnh cũng tác động tiêu cực lên hoạt động của các ngân hàng, khi chứng kiến chi phí vốn đầu vào tăng vọt nhưng lãi suất đầu ra đang bị kiềm chế để hỗ trợ tăng trưởng, dẫn đến biên lãi ròng (NIM) của nhiều ngân hàng có thể lại thu hẹp trong năm nay. Chưa dừng ở đó, kinh tế suy giảm, thương mại toàn cầu thu hẹp, giá năng lượng và nguyên vật liệu đầu vào gia tăng, lãi suất vay vốn leo thang, tất yếu hoạt động của các doanh nghiệp sẽ chật vật hơn và rủi ro kế tiếp là nợ xấu của ngành ngân hàng có thể tăng trở lại.

Chính vì vậy, không có gì lạ khi cổ phiếu nhóm ngân hàng giảm mạnh trong những phiên vừa qua, càng gây áp lực điều chỉnh lớn lên chỉ số chung khi nhóm ngân hàng chiếm tỷ trọng vốn hóa lớn. Như trong phiên thứ Sáu tuần trước, chỉ số giá cổ phiếu nhóm ngân hàng giảm 2,13%, kế tiếp phiên giao dịch đầu tuần này rớt 2,64%. Cùng với ngân hàng, chứng khoán cũng là nhóm đẩy thị trường giảm mạnh, khi rớt lần lượt 2,3% và 2,4% trong cùng giai đoạn.

Tâm điểm của giai đoạn kế tiếp

Trong khi lãi suất tăng đang gây tác động xấu lên tâm lý nhà đầu tư trong nước, rủi ro tỷ giá đô la Mỹ/tiền đồng lại khiến nhà đầu tư nước ngoài tăng cường bán ròng. Cụ thể, tuần vừa qua (từ ngày 16 đến 20-3) khối ngoại bán ròng 7.753 tỉ đồng, nâng lũy kế bán ròng từ đầu năm lên mức 27.591 tỉ đồng, tương đương 1,1 tỉ đô la Mỹ. Trong năm 2025, khối ngoại đã bán ròng kỷ lục với tổng giá trị 135.329 tỉ đồng, tương đương 5,2 tỉ đô la Mỹ, đánh dấu năm bán ròng thứ 3 liên tiếp trong chuỗi bán ròng 5/6 năm vừa qua.

Chứng khoán vô cùng nhạy cảm với lãi suất. Không chỉ vì lãi suất tăng sẽ kéo một phần dòng vốn sang kênh gửi tiết kiệm, mà nó còn đẩy áp lực chi phí tài chính của các doanh nghiệp lên cao, lãi suất margin tăng, cũng như khiến định giá cổ phiếu trở nên kém hấp dẫn...

Theo giới phân tích, tâm lý của các nhà đầu tư nước ngoài đang trở nên thận trọng hơn khi rủi ro địa chính trị toàn cầu, đặc biệt là xung đột tại Trung Đông gia tăng và triển vọng tăng trưởng kinh tế thế giới yếu đi. Ngoài ra, các rủi ro về thuế quan và những bất định trong chính sách thương mại quốc tế cũng khiến nhà đầu tư nước ngoài cân nhắc kỹ hơn trước khi rót vốn vào các thị trường đang phát triển và mới nổi.

Dưới góc độ kỹ thuật, với việc chỉ số VN-Index đã để mất mốc 1.600 điểm và đang hướng đến tháng giảm mạnh nhất tính theo tốc độ tương đối kể từ thời đại dịch Covid-19 (tháng 3-2020), xu hướng tăng dài hạn của chỉ số này đang bị đe dọa khi đã để mất mốc hỗ trợ MA200 ngày, tương đương 1.650 điểm, một chỉ báo kỹ thuật quan trọng. Vùng hỗ trợ mạnh kế tiếp của VN-Index sẽ nằm quanh 1.500 điểm, cũng là mốc hỗ trợ 50% của chỉ báo Fibonacci Retracement kéo từ đáy 1.100 điểm vào tháng 4 năm ngoái lên đỉnh cao 1.918 điểm đạt được vào tháng 1-2026.

Tâm điểm quan trọng của thị trường trong giai đoạn tới có lẽ vẫn là những diễn biến tại khu vực Trung Đông, một trong số đó là kỳ vọng vào các cuộc đàm phán và thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ - Israel với Iran để tạo điều kiện mở cửa lại eo biển Hormuz. Dù vậy, giới quan sát cho rằng một kịch bản hòa bình tại Trung Đông chưa thể đạt được một sớm một chiều.

Yếu tố các nhà đầu tư cần quan tâm kế tiếp là xu hướng lãi suất cho vay sẽ diễn biến ra sao trong thời gian tới. Hiện một số thông tin cho thấy các ngân hàng đã bắt đầu điều chỉnh tăng mạnh lãi suất cho vay mua nhà - điều sẽ ảnh hưởng lên thị trường bất động sản mới vừa chớm phục hồi.

Cuối cùng, lãi suất cho vay cao sẽ tác động lên các hoạt động trong nền kinh tế, khiến mục tiêu tăng trưởng trong năm sẽ bị tác động tiêu cực.

Triêu Dương

Nguồn Saigon Times : https://thesaigontimes.vn/lai-suat-tang-chung-khoan-doi-mat-them-con-gio-nguoc/