Đoàn công tác của UBND tỉnh Lâm Đồng tham quan mô hình rau thủy canh trồng trong nhà kính. Ảnh tư liệu
“Mạch nước ngầm” của tăng trưởng
Những năm gần đây, “chuyển đổi số” đã trở thành cụm từ quen thuộc trong các chiến lược phát triển địa phương. Nhưng với Lâm Đồng, câu chuyện lần này rộng hơn một chương trình ứng dụng công nghệ thông thường.
Trong kế hoạch vừa được UBND tỉnh ban hành, đổi mới sáng tạo, khoa học - công nghệ, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh được đặt ở vị trí trung tâm của mô hình tăng trưởng mới. Thay vì tiếp tục phát triển theo chiều rộng, địa phương muốn tạo ra một nền kinh tế vận hành bằng tri thức, công nghệ và hiệu quả xanh.
Đó là một sự chuyển hướng đáng chú ý đối với một tỉnh vốn được biết đến với thế mạnh nông nghiệp, du lịch và tài nguyên rừng. Nếu trước đây lợi thế cạnh tranh nằm ở khí hậu, đất đai và tài nguyên thiên nhiên thì trong giai đoạn mới, lợi thế ấy sẽ được “nâng cấp” bằng dữ liệu số, công nghệ thông minh và năng lực sáng tạo.
Hệ thống tưới nước tự động giúp giảm thiểu việc tiếp xúc trực tiếp với hóa chất và nước tưới, bảo vệ sức khỏe cho người lao động trong nhà kính
Những cánh đồng không chỉ còn là nơi sản xuất nông sản, mà có thể trở thành “nông trại số”. Chính quyền không chỉ quản lý bằng hồ sơ giấy, mà hướng tới vận hành trên nền tảng dữ liệu. Người dân không chỉ sử dụng công nghệ, mà được kỳ vọng trở thành công dân số thực thụ.
Tinh thần ấy được thể hiện rõ qua mục tiêu xây dựng hạ tầng số theo hướng hiện đại, đồng bộ, an toàn và hiệu quả. Tỉnh cũng thúc đẩy phát triển kinh tế số, xã hội số và chính quyền số gắn với phong trào “Bình dân học vụ số”.
Từ người nông dân bán hàng trên nền tảng trực tuyến, hợp tác xã quản lý sản xuất bằng dữ liệu, đến cán bộ xã giải quyết thủ tục hành chính trực tuyến, chuyển đổi số được kỳ vọng sẽ đi vào đời sống hằng ngày thay vì chỉ dừng ở các khẩu hiệu công nghệ.
Đáng chú ý, tỉnh đặt ra nguyên tắc “3 an”: an ninh, an toàn và an dân trong quá trình chuyển đổi số. Điều này cho thấy công nghệ không chỉ được thúc đẩy theo hướng hiện đại hóa, mà còn phải bảo đảm sự an tâm và quyền lợi của người dân.
Khách hàng thực hiện thao tác quét mã QR khi mua hàng
Cùng với khu vực công, doanh nghiệp được xem là lực lượng “đầu kéo” của quá trình chuyển đổi. Lâm Đồng khuyến khích doanh nghiệp đầu tư công nghệ mới, tự động hóa, trí tuệ nhân tạo và quản trị thông minh; đồng thời, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận nguồn lực cho chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo.
Tham vọng kinh tế xanh
Nếu chuyển đổi số mở ra động lực tăng trưởng mới thì chuyển đổi xanh chính là “la bàn” định hướng cho tương lai phát triển của Lâm Đồng.
Trong kế hoạch vừa được tỉnh ban hành, chuyển đổi xanh không được nhìn như một khẩu hiệu môi trường, mà là chiến lược phát triển gắn với giảm phát thải khí nhà kính, thúc đẩy kinh tế tuần hoàn và bảo vệ hệ sinh thái.
Điều này phù hợp với một địa phương có thế mạnh về nông nghiệp công nghệ cao, diện tích rừng lớn và du lịch sinh thái đang dần trở thành thương hiệu.
Lâm Đồng đặt mục tiêu phát triển nền nông nghiệp hiện đại gắn với công nghiệp chế biến, nâng cao giá trị gia tăng
Tỉnh đặt mục tiêu phát triển nền nông nghiệp hiện đại gắn với công nghiệp chế biến, nâng cao giá trị gia tăng thay vì chỉ mở rộng sản lượng. Trong cách tiếp cận mới, tài nguyên đất, nước và rừng không chỉ được khai thác mà phải được sử dụng bền vững để tạo giá trị lâu dài.
Những mô hình sản xuất tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải, tái sử dụng tài nguyên hay ứng dụng công nghệ sinh thái sẽ được ưu tiên nhân rộng. Đó có thể là các trang trại vận hành bằng năng lượng tái tạo, nhà kính tiết kiệm nước hay chuỗi sản xuất tuần hoàn giảm thiểu rác thải nông nghiệp.
Không chỉ doanh nghiệp hay cơ quan quản lý, người dân cũng được khuyến khích tham gia vào “hệ sinh thái đổi mới” này thông qua các sáng kiến về tiết kiệm năng lượng, sản xuất xanh hay ứng dụng công nghệ phục vụ cộng đồng.
Phong trào sẽ được triển khai theo 2 giai đoạn đến năm 2030, đi kèm cơ chế giám sát và đánh giá định kỳ. Các tiêu chí về đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh sẽ trở thành một phần trong hệ thống thi đua hằng năm của địa phương.
Đằng sau những mục tiêu ấy là tham vọng đưa Lâm Đồng bước ra khỏi mô hình tăng trưởng dựa chủ yếu vào tài nguyên tự nhiên để tiến tới nền kinh tế vận hành bằng tri thức, công nghệ và phát triển xanh bền vững.
Lê Dung