Làm sạch dữ liệu hộ tịch để người dân không phải 'gánh' thêm thủ tục

7 giờ trướcBài gốc

Kế thừa quy định tiến bộ, nâng cao chính sách cho đội ngũ hộ tịch

Các đại biểu cơ bản nhất trí với sự cần thiết sửa đổi toàn diện Luật Hộ tịch năm 2014 và tán thành nhiều nội dung tiến bộ trong dự thảo luật do Chính phủ trình. Theo các đại biểu, việc chuyển đổi sang mô hình chính quyền địa phương hai cấp đòi hỏi hệ thống pháp luật phải được điều chỉnh kịp thời, bảo đảm tính đồng bộ và khả thi.

ĐBQH Hoàng Minh Hiếu (Nghệ An) phát biểu. Ảnh: Khánh Duy

Theo ĐBQH Hoàng Minh Hiếu (Nghệ An), nhiều quy định về trình tự, thủ tục trong Luật Hộ tịch năm 2014 đến nay vẫn ổn định và có tính tiến bộ. Đại biểu dẫn ví dụ về nguyên tắc trả kết quả ngay trong ngày đối với hồ sơ nộp trước 17 giờ; qua đó đề nghị tiếp tục rà soát, giữ lại các quy định hợp lý về thời hạn, thủ tục nộp hồ sơ để người dân chủ động thực hiện và biết rõ thời điểm nhận kết quả.

Liên quan đến chính sách đối với người làm công tác hộ tịch, đại biểu nhấn mạnh, đây là lực lượng làm việc rất vất vả, trong khi phần lớn thủ tục hành chính ở cấp xã hiện nay đều gắn với lĩnh vực hộ tịch. Do đó, đại biểu đề nghị tại Điều 5 của dự thảo luật cần có quy định theo hướng mở hơn, đồng thời thiết kế chính sách cụ thể nhằm nâng cao năng lực, tinh thần phục vụ và bảo đảm chế độ đối với đội ngũ làm công tác hộ tịch.

Về cơ sở dữ liệu hộ tịch, đại biểu cho rằng, dự thảo đang đặt mục tiêu xây dựng dữ liệu theo hướng “đúng, đủ, sạch, sống”, kết nối liên thông với các lĩnh vực như y tế, tòa án để phục vụ đăng ký hộ tịch phi địa giới, cũng như đăng ký khai sinh, khai tử chủ động. "Trọng tâm hiện nay là phải làm sạch dữ liệu, bởi đây là dữ liệu gốc, có ý nghĩa rất quan trọng trong cắt giảm thủ tục hành chính ở các lĩnh vực khác", đại biểu nhấn mạnh.

Theo đại biểu Hoàng Minh Hiếu, nếu dữ liệu hộ tịch được làm sạch và vận hành hiệu quả, nhiều thủ tục sẽ được đơn giản hóa. Chẳng hạn trong hoạt động công chứng sẽ không cần yêu cầu người dân cung cấp giấy tờ chứng minh một người đã chết nếu thông tin này đã có sẵn trên hệ thống.

Tuy nhiên, từ thực tế còn nhiều sai sót trong dữ liệu như một người có nhiều số định danh khác nhau hoặc thông tin cá nhân chưa chính xác, đại biểu Hoàng Minh Hiếu đề nghị bổ sung quy định cụ thể để người dân có thể thực hiện thủ tục đính chính khi phát hiện sai sót.

Chuẩn hóa dữ liệu, hạn chế phát sinh thủ tục và vướng mắc

ĐBQH Trần Nhật Minh (Nghệ An) phát biểu. Ảnh Khánh Duy

Góp ý về nội dung đăng ký hộ tịch tại điểm e khoản 1 Điều 3 của dự thảo luật, trong đó bổ sung “tình trạng hôn nhân” là một nội dung đăng ký hộ tịch, ĐBQH Trần Nhật Minh (Nghệ An) bày tỏ tán thành với ý kiến trong Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cho rằng không nên quy định nội dung này. Bởi tình trạng hôn nhân của cá nhân về cơ bản đã được ghi nhận thông qua các sự kiện hộ tịch như kết hôn, ly hôn, một trong hai người bị chết hoặc mất tích và đã được tích hợp vào cơ sở dữ liệu hộ tịch để sử dụng thống nhất trên toàn quốc.

Theo đại biểu, ngoài các lý do nêu trong Báo cáo thẩm tra, việc bổ sung tình trạng hôn nhân là nội dung đăng ký hộ tịch còn có thể làm gia tăng thủ tục hành chính cho người dân. Thực tế, khi thực hiện một số giao dịch dân sự liên quan đến xác định quyền sở hữu tài sản hoặc khi làm các thủ tục hộ tịch, người dân thường phải xuất trình giấy xác nhận tình trạng hôn nhân, trong khi giá trị sử dụng của loại giấy tờ này lại rất ngắn. Trong khi đó, các thông tin này hoàn toàn có thể được khai thác từ hệ thống cơ sở dữ liệu hộ tịch...

Đại biểu cũng cho rằng: Quy định này chưa phù hợp với khoản 6 Điều 8 của dự thảo luật về nguyên tắc đăng ký, khai thác, chia sẻ dữ liệu hộ tịch. Theo đó cơ quan đăng ký hộ tịch có trách nhiệm chủ động khai thác dữ liệu điện tử, tra cứu thông tin trong các cơ sở dữ liệu liên quan, không yêu cầu người dân nộp, xuất trình hoặc tải lên giấy tờ đã là thành phần dữ liệu, trừ trường hợp không khai thác được hoặc dữ liệu không đầy đủ, không chính xác. Từ đó, đại biểu đề nghị không bổ sung quy định về tình trạng hôn nhân là nội dung đăng ký hộ tịch.

ĐBQH Nguyễn Trường Giang (Lâm Đồng) phát biểu. Ảnh: Khánh Duy

ĐBQH Nguyễn Trường Giang (Lâm Đồng) phản ánh, từ thực tế quản lý và giải quyết thủ tục cho thấy, dữ liệu hộ tịch hiện vẫn còn nhiều bất cập. Đại biểu nêu ví dụ có trường hợp trong cùng một gia đình nhưng thông tin về người cha trên giấy khai sinh của các con lại không thống nhất do việc khai báo ở các thời điểm khác nhau. Trong khi đó, theo quy định, thông tin trên giấy khai sinh là “thông tin gốc”, dẫn đến hệ lụy khi thực hiện các thủ tục pháp lý như thừa kế thì phát sinh vướng mắc do dữ liệu không đồng nhất.

Bên cạnh đó, việc thay đổi địa giới hành chính, nhất là tình trạng chia tách đơn vị hành chính cấp xã, cũng làm phát sinh mâu thuẫn về thông tin quê quán giữa các giấy tờ của các thành viên trong cùng một gia đình.

Từ thực tế này, đại biểu cho rằng, cần chấp nhận yếu tố lịch sử trong quản lý hộ tịch, đồng thời có giải pháp làm sạch dữ liệu một cách căn cơ, tương tự như các đợt rà soát, chuẩn hóa dữ liệu dân cư, đất đai đã triển khai trước đây, nhằm khắc phục những tồn tại kéo dài và bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người dân.

Liên quan đến quy định về ủy quyền trong đăng ký hộ tịch, đại biểu Nguyễn Trường Giang đề nghị làm rõ hình thức ký trong bối cảnh hiện nay đã triển khai chữ ký số, chữ ký điện tử. Theo đại biểu, nếu vẫn yêu cầu ký trực tiếp trong mọi trường hợp sẽ dễ gây ách tắc trong thực tiễn, nhất là đối với những thủ tục cấp thiết như khai tử khi người đứng đầu chính quyền cấp xã vắng mặt. Do đó, cần quy định rõ giá trị pháp lý của chữ ký điện tử tương đương với chữ ký trực tiếp, đồng thời cho phép cơ chế ủy quyền linh hoạt để bảo đảm giải quyết kịp thời thủ tục cho người dân.

Đối với khoản 6 Điều 8 của dự thảo luật, đại biểu Nguyễn Trường Giang cũng đề nghị làm rõ tiêu chí “không đầy đủ, không chính xác”, tránh tình trạng áp dụng tùy nghi, gây khó khăn cho người dân và làm phát sinh thêm thủ tục hành chính không cần thiết.

Diệp Anh

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/lam-sach-du-lieu-ho-tich-de-nguoi-dan-khong-phai-ganh-them-thu-tuc-10412924.html