Người dân phải nộp những khoản tiền nào khi làm sổ đỏ năm 2026?
Luật Đất đai 2024 quy định rõ: Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất (sổ đỏ) chỉ được cấp sau khi người sử dụng đất, chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất hoàn thành nghĩa vụ tài chính theo quy định của pháp luật.
Trường hợp người sử dụng đất, chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất không thuộc đối tượng phải thực hiện nghĩa vụ tài chính hoặc được miễn, được ghi nợ nghĩa vụ tài chính thì Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất được cấp sau khi cơ quan có thẩm quyền xác định không phải thực hiện nghĩa vụ tài chính hoặc được miễn, được ghi nợ nghĩa vụ tài chính; trường hợp thuê đất trả tiền thuê đất hằng năm thì Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất được cấp sau khi cơ quan có thẩm quyền ban hành quyết định cho thuê đất, ký hợp đồng thuê đất.
Trong đó, nghĩa vụ tài chính gồm: Tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, các loại thuế có liên quan đến đất đai và lệ phí trước bạ; nghĩa vụ tài chính do cơ quan thuế xác định.
Trước khi được cấp sổ đỏ, người sử dụng đất phải nộp các khoản tiền theo quy định. Bao gồm:
- Tiền sử dụng đất.
- Tiền thuê đất.
- Lệ phí trước bạ.
- Phí đo đạc và thẩm định hồ sơ.
- Lệ phí cấp sổ đỏ.
- Thuế thu nhập cá nhân.
Theo quy định khi làm sổ đỏ người dân phải nộp nhiều loại phí. Ảnh minh họa: TL
Khoản tiền cao nhất bắt buộc phải nộp khi làm sổ đỏ năm 2026 là khoản gì?
Trong năm 2026, khi làm sổ đỏ (Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất), khoản tiền cao nhất và bắt buộc mà người dân phải nộp (nếu không thuộc diện miễn giảm) chính là tiền sử dụng đất.
Đây là khoản tiền phát sinh lớn nhất đối với các trường hợp chưa hợp thức hóa quyền sử dụng đất. Một số đối tượng chính sách, người có công có thể được giảm hoặc miễn khoản tiền này.
- Khác với các loại lệ phí hành chính khác chỉ vài trăm nghìn hay vài triệu đồng, tiền sử dụng đất được tính dựa trên diện tích đất và giá đất. Từ ngày 1/1/2026, các địa phương bắt đầu áp dụng bảng giá đất mới sát giá thị trường (theo Luật Đất đai 2024), điều này khiến giá trị tính tiền sử dụng đất tăng lên đáng kể so với khung giá cũ.
- Điểm mới từ 2026, theo Nghị định 50/2026/NĐ-CP, Chính phủ đã áp dụng cơ chế nộp theo hạn mức "30 - 50 - 100" để giảm áp lực cho người dân làm sổ lần đầu hoặc chuyển mục đích sử dụng đất. Cụ thể:
+ Nộp 30% chênh lệch giá: Áp dụng cho phần diện tích trong hạn mức giao đất ở. Đây là mức hỗ trợ cực lớn (tương đương giảm 70% tiền sử dụng đất) để hỗ trợ nhu cầu ở thực của người dân.
+ Nộp 50% chênh lệch giá: Áp dụng cho phần diện tích vượt hạn mức nhưng không quá 1 lần hạn mức quy định.
+ Nộp 100% chênh lệch giá: Áp dụng cho phần diện tích vượt quá 1 lần hạn mức hoặc từ lần chuyển mục đích thứ hai trở đi.
Ví dụ: Trường hợp làm sổ đỏ cho 100m² đất (nằm trong hạn mức), giá đất ở tại khu vực đó theo bảng giá 2026 là 20 triệu/m², giá đất nông nghiệp là 2 triệu/m².
Chênh lệch: 18 triệu/m².
Số tiền phải nộp: 100m² x 18 triệu x 30% = 540 triệu đồng.
Nếu không có chính sách 30% sẽ phải nộp đủ 1,8 tỷ đồng.
Vì sao phải nộp tiền sử dụng đất khi làm sổ đỏ năm 2026?
Việc nộp tiền sử dụng đất khi làm Sổ đỏ năm 2026 không đơn thuần là một khoản phí hành chính, mà nó mang bản chất kinh tế và pháp lý sâu sắc dựa trên các quy định mới nhất của Luật Đất đai 2024.
- Tại Việt Nam, đất đai thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước đại diện chủ sở hữu và thống nhất quản lý. Khi được cấp sổ đỏ, thực chất là Nhà nước đang giao đất hoặc công nhận quyền sử dụng đất cho bạn.
Tiền sử dụng đất chính là khoản tiền mà người sử dụng đất phải trả cho Nhà nước để được quyền sử dụng đối với một diện tích đất nhất định trong một thời hạn nhất định.
- Khi chưa có sổ đỏ, quyền sử dụng đất của bạn chưa được pháp luật bảo vệ đầy đủ và khó giao dịch trên thị trường. Việc cấp sổ đỏ làm tăng giá trị kinh tế của thửa đất lên rất nhiều lần.
Nhà nước thu tiền sử dụng đất để điều tiết phần giá trị tăng thêm này vào ngân sách, tránh việc trục lợi từ tài nguyên quốc gia. Điều này đặc biệt đúng với các trường hợp chuyển mục đích sử dụng (ví dụ từ đất vườn sang đất ở).
- Từ ngày 1/1/2026, sẽ áp dụng bảng giá đất mới theo đó Nhà nước thu tiền sử dụng đất để đảm bảo nguồn thu ngân sách địa phương.
Nguồn tiền này được dùng để tái đầu tư vào cơ sở hạ tầng (đường sá, cầu cống, điện, trường học...), chính những hạ tầng này lại quay lại làm tăng giá trị cho chính thửa đất mà bạn đang đứng tên trên sổ đỏ.
- Nếu một người đã mua đất dự án và phải trả tiền sử dụng đất tính sẵn trong giá bán, thì người đang sử dụng đất do lấn chiếm, khai hoang hoặc chưa có giấy tờ cũng phải nộp một khoản tiền tương ứng để đảm bảo tính công bằng.
- Để hỗ trợ người dân, Nhà nước áp dụng cơ chế 30% - 50% - 100% khi thu tiền sử dụng đất. Việc phải nộp 30% hay 50% là Nhà nước đang hỗ trợ một phần rất lớn chi phí so với giá trị thực của đất để giúp người dân chính thức hóa quyền sở hữu của mình.