Lan tỏa giá trị văn hóa từ du lịch cộng đồng

2 giờ trướcBài gốc

Đưa văn hóa bản địa vào trải nghiệm du lịch

Không ồn ào, không cầu kỳ, du lịch cộng đồng ở bản Hà Lẹc hấp dẫn du khách bằng chính sự mộc mạc của đời sống bản làng. Ở đó, những người phụ nữ Bru-Vân Kiều trở thành cầu nối đưa văn hóa từ không gian sinh hoạt thường ngày bước ra phục vụ du khách. Hiện nay, mỗi tháng bản Hà Lẹc đón trung bình từ 3-5 đoàn khách, mỗi đoàn khoảng 15-30 người. Mỗi chương trình thường kéo dài khoảng nửa ngày, tùy theo nhu cầu của du khách.

Trong hành trình đó, ẩm thực là một điểm nhấn rõ nét. Những sản vật đặc trưng của núi rừng như đọt mây, sắn, măng, tôm, cá suối… được chế biến thành các món ăn mang đậm hương vị bản địa. Điều đáng nói, cách chế biến không bị “du lịch hóa” một cách khiên cưỡng mà vẫn giữ được sự tự nhiên, gần gũi-yếu tố cốt lõi làm nên sức hút riêng của trải nghiệm.

Bên cạnh đó, các hoạt động như làm bánh A Dơr, buộc chỉ tay, giao lưu dân ca… được xây dựng thành các phần trải nghiệm có sự hướng dẫn trực tiếp của người dân. Du khách không chỉ quan sát mà còn tham gia vào từng công đoạn, từ chuẩn bị nguyên liệu, chế biến đến thưởng thức và giao lưu, qua đó hiểu hơn về đời sống văn hóa tinh thần của đồng bào.

Du khách cùng người dân bản Hà Lẹc trải nghiệm ẩm thực truyền thống, giao lưu văn hóa - Ảnh: M.H

Để có được những sản phẩm du lịch như vậy là cả một quá trình chuyển đổi. Từ chỗ chỉ quen với sản xuất nông nghiệp, các thành viên trong Tổ du lịch văn hóa cộng đồng phụ nữ Bru-Vân Kiều đã được tham gia các lớp tập huấn về kỹ năng đón tiếp, tổ chức hoạt động, xây dựng chương trình trải nghiệm. Cách làm “cầm tay chỉ việc” giúp người dân từng bước tiếp cận tư duy dịch vụ, hình thành nền tảng cho phát triển du lịch cộng đồng.

Chị Hồ Thị Tốt, thành viên Tổ du lịch văn hóa cộng đồng phụ nữ Bru-Vân Kiều ở bản Hà Lẹc, chia sẻ: “Trước đây, chúng tôi chỉ quen làm nương rẫy, chưa biết cách đón khách. Sau khi được tập huấn, chị em biết cách chuẩn bị, phân công công việc, hướng dẫn du khách tham gia các hoạt động. Mỗi lần đón khách là một lần rút kinh nghiệm để làm tốt hơn, dần dần cũng tự tin hơn trong cách làm du lịch”.

Lan tỏa giá trị văn hóa, tạo sinh kế bền vững

Điểm đáng ghi nhận của mô hình không chỉ nằm ở việc thu hút du khách mà ở cách đặt văn hóa vào trung tâm của sự phát triển. Khi các giá trị truyền thống được đưa vào phục vụ du lịch, chính người dân là những người trực tiếp gìn giữ và quyết định cách phát huy phù hợp với thực tế. Thông qua hoạt động du lịch, phụ nữ Bru-Vân Kiều có thêm cơ hội tham gia phát triển kinh tế, từng bước nâng cao thu nhập và vị thế trong gia đình, cộng đồng. Trung bình, mỗi thành viên trong tổ có thêm nguồn thu từ 200.000-300.000 đồng cho mỗi đợt đón khách, góp phần cải thiện đời sống.

Không chỉ dừng lại ở thu nhập, điều quan trọng hơn là sự thay đổi trong nhận thức. Khi trực tiếp giới thiệu ẩm thực, dân ca, phong tục tập quán đến du khách, mỗi người đều ý thức rõ hơn vai trò của mình trong việc gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc.

Chị Hồ Thị Hà, Tổ trưởng Tổ du lịch văn hóa cộng đồng phụ nữ Bru-Vân Kiều ở bản Hà Lẹc, chia sẻ: “Trước đây, những việc như làm bánh, hát dân ca hay buộc chỉ tay chỉ diễn ra trong sinh hoạt hằng ngày. Khi có du khách đến, chúng tôi mới thấy những điều quen thuộc đó lại được nhiều người quan tâm. Vì vậy, chị em càng ý thức hơn trong việc giữ gìn và truyền lại cho con cháu”.

Ở góc độ địa phương, việc hỗ trợ hạ tầng, đào tạo kỹ năng và nâng cao nhận thức cho người dân được xác định là những yếu tố then chốt để mô hình vận hành hiệu quả. Bà Hồ Thị Nhanh, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Kim Ngân cho biết, Tổ du lịch văn hóa cộng đồng phụ nữ Bru-Vân Kiều hiện có khoảng 20 thành viên tham gia, bước đầu tạo thêm việc làm và nâng cao thu nhập cho chị em.

Thời gian qua, địa phương đã phối hợp tổ chức các lớp tập huấn kỹ năng làm du lịch, nâng cao nhận thức về bảo tồn văn hóa, bảo vệ môi trường; đồng thời từng bước kết nối với các đơn vị lữ hành để đưa khách đến trải nghiệm.

“Thời gian tới, chúng tôi sẽ tiếp tục hoàn thiện mô hình theo hướng chuyên nghiệp hơn, gắn phát triển du lịch cộng đồng với gìn giữ bản sắc văn hóa, tạo sinh kế bền vững cho người dân”, bà Nhanh cho biết.

Cùng với đó, không gian du lịch tại Kim Ngân đang dần được mở rộng với sự xuất hiện của các mô hình lưu trú, trải nghiệm, từng bước hình thành chuỗi sản phẩm liên kết. Sự đa dạng này không chỉ nâng cao giá trị điểm đến mà còn mở ra thêm cơ hội sinh kế cho người dân địa phương.

Từ thực tiễn tại Kim Ngân cho thấy rằng, khi cộng đồng trở thành chủ thể và văn hóa được đặt ở trung tâm, du lịch không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế mà còn góp phần gìn giữ, lan tỏa bản sắc truyền thống. Đây là hướng đi phù hợp để phát triển du lịch bền vững ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Mỹ Hạnh

Nguồn Quảng Trị : https://baoquangtri.vn/du-lich/202605/lan-toa-gia-tri-van-hoa-tu-du-lich-cong-dong-07a305c/