Làng Hội An ở Sơn Cẩm Hà

4 giờ trướcBài gốc

Đình làng Hội An hiện nay còn lại hai kiến trúc gồm chính diện là ngôi nhà tự Hiền, kế bên là nhà kho. Ảnh: DIỄM LỆ

Làng lưu dấu thời gian

Giữa vùng đất đang từng ngày chuyển mình theo nhịp sống hối hả, có một làng quê yên bình, nơi thời gian dường như lắng lại trong từng nếp nhà cổ, ấy là làng Hội An ở xã Sơn Cẩm Hà.

Tên gọi làng Hội An được những cụ cao niên trong làng nói rằng đã có từ thời các bậc tiền nhân đến khai hoang lập làng và đặt tên làng. Tên gọi chưa ai khẳng định có liên quan gì đến vùng đất Hội An trên bến dưới thuyền hay không, chỉ biết rằng mái đình, nhà cổ lưu dấu thời gian cổ kính theo hành trình của cha ông mà nên.

“Bá niên tố trứ danh thanh địa/ Tứ diện hoành khai đạo nghĩa môn” là nội dung hai câu liễn lớn nằm dưới dòng chữ “Tiên Hội môn” trên cổng Đình làng Hội An. Nội dung được những nhà nghiên cứu lịch sử tạm dịch là: “Thanh danh của vùng đất được tạo dựng từ hàng trăm năm/ Cửa đạo đức nghĩa nhân theo đó cũng được lan truyền bốn phương”.

Trải qua bao biến thiên của lịch sử, vùng đất này vẫn lưu giữ được những giá trị nguyên sơ, đậm đà bản sắc xứ Quảng.

Sắc phong của làng Hội An được cất giữ, thờ cúng cẩn thận tại nhà ông thủ sắc Nguyễn Đình Tuấn, chờ đến ngày khai hội Kỳ Yên để rước về đình làng. Ảnh: DIỄM LỆ

Không chỉ là miền quê trù phú với những vườn cây trái sum sê, Sơn Cẩm Hà còn là nơi lưu dấu nhiều địa danh gắn liền với lịch sử dân tộc, nơi từng chứng kiến những năm tháng hào hùng nhưng cũng đầy hy sinh, mất mát của cha ông. Trong dòng chảy lịch sử ấy, đình làng Hội An chính là nơi lưu giữ những giá trị văn hóa, tâm linh sâu sắc của cộng đồng cư dân nơi đây.

Đình làng Hội An được xây dựng vào khoảng năm 1870 nhằm tri ân và thờ cúng các bậc tiền nhân đã có công khai phá, lập làng. Người khởi xướng xây dựng đình là Phó bảng Nguyễn Đình Tựu, một danh nhân có nhiều đóng góp cho quê hương. Công trình được hoàn thành từ sự chung tay góp sức của nhân dân cùng những người thợ tài hoa. Trải qua chiến tranh và thời gian, nhiều hạng mục của đình không còn nguyên vẹn. Tuy nhiên, những gì còn lại vẫn đủ để gợi nhắc về một thời vàng son của làng quê xưa.

Như lời bà Bùi Thị Huấn - Bí thư Chi bộ kiêm Trưởng thôn Hội An, hiện nay trong làng vẫn còn 38 ngôi nhà cổ của người dân từ 150 - 200 năm tuổi, có kiến trúc cổ kính, mái ngói âm dương kiểu như kiến trúc nhà cổ ở Hội An, ẩn dưới những vườn cây ăn quả lâu năm. Những ngôi nhà cổ được người dân gìn giữ từ đời này sang đời khác, trở thành gian nhà chính để thờ cúng ông bà tổ tiên, là nơi nhắc nhở con cháu nhớ về cội nguồn.

Gìn giữ cội nguồn văn hóa làng

Từ không gian linh thiêng của đình làng, những giá trị văn hóa truyền thống tiếp tục được người dân gìn giữ và phát huy. Đặc sắc nhất chính là Lễ hội Kỳ Yên được chính quyền và nhân dân tổ chức vào dịp Giỗ Tổ hằng năm.

Một căn nhà cổ với kiến trúc bên trong còn được gìn giữ khá nguyên vẹn của người dân tại làng Hội An. Ảnh: DIỄM LỆ

Lễ hội mang đậm bản sắc tín ngưỡng của cư dân nông nghiệp vùng trung du. Đặc sắc nhất của lễ hội là phần rước sắc phong từ nhà thủ sắc là ông Nguyễn Đình Tuấn về đình làng Hội An. Sắc phong được phục chế, đựng trong 1 hộp gỗ sơn son thếp vàng, đặt trên kiệu Long Đình do 4 trai đinh khiêng.

Sắc phong có nội dung “Sắc ban cho xã Hội An, tổng Tiên Quý, phủ Hà Đông, tỉnh Quảng Nam theo trước phụng thờ Bảo An Quảng Hậu Chánh Trực Hựu Thiện Đôn Ngưng Dực Bảo Trung Hưng Bổn Cảnh Thành Hoàng chi thần, đã được ban sắc phong. Năm thứ nhất Duy Tân trẫm lên ngôi nên kính vâng khải chiếu để ghi ơn làm tốt đẹp nghi lễ phẩm trật. Nay đặc chuẩn cho phụng thờ như cũ theo lễ trọng của nước nhà. Kính tuân theo. (Ngày 11 tháng 8, năm thứ 3 niên hiệu Duy Tân (1909): Đóng dấu ấn Sắc mệnh chi bảo”), được cung thỉnh rước về đình làng Hội An.

Lễ chánh tế Kỳ Yên được tổ chức tại đình làng Hội An sau khi rước Sắc phong về đình. Sau lễ chánh tế ở trong đình thì đại diện các chư tộc phái và bà con nhân dân được phép vào bái lạy trong đình.

Ông Trần Thanh Hải - Phó Chủ tịch UBND xã Sơn Cẩm Hà cho biết: “Lễ Kỳ Yên được phục dựng để gìn giữ nét văn hóa đặc sắc vùng trung du xứ Quảng nhằm tri ân công lao của Thành hoàng; cầu mong “mưa thuận gió hòa”, mùa màng bội thu, quốc thái dân an, làng xóm yên vui, dân giàu nước mạnh.

Lễ kỳ yên cũng là dịp ghi nhớ công ơn của các bậc tiền nhân đã có công khai phá, xây dựng làng xã thông qua lễ tế tiền hiền - hậu hiền, tiền bối - hậu bối...Đây là nghi lễ bắt nguồn từ nếp nghĩ quý trọng công lao của các bậc tiên tổ có công, thể hiện truyền thống uống nước nhớ nguồn; một hình thức tri ân các bậc tiền nhân có công khai sáng bồi đắp cho địa phương”.

Trong những năm gần đây, lễ hội đã trở thành điểm hẹn văn hóa độc đáo, thu hút đông đảo người dân và du khách gần xa.

DIỄM LỆ

Nguồn Đà Nẵng : https://baodanang.vn/lang-hoi-an-o-son-cam-ha-3333173.html