Những ngày này, khắp các ngõ xóm, ruộng vườn trong làng đều phủ kín một màu xanh đặc trưng của lá dong. Hàng trăm hộ dân tất bật cắt lá, phân loại, bó gọn và vận chuyển đi tiêu thụ, tạo nên nhịp lao động khẩn trương nhưng quen thuộc mỗi độ Tết về.
Nghề trồng lá dong gắn bó với nhiều thế hệ người dân Tràng Cát
Theo người dân địa phương, nghề trồng lá dong đã gắn bó với Tràng Cát từ hàng trăm năm trước, được ghi chép trong gia phả của nhiều dòng họ. Trải qua nhiều thế hệ, lá dong vẫn là sinh kế chính của không ít gia đình trong làng.
Để thu hoạch, người trồng dùng dao cắt sát cuống lá ngay từ gốc, vừa đảm bảo lá đạt chất lượng, vừa tạo điều kiện cho cây tiếp tục ra lứa lá non sau Tết. Công việc đòi hỏi sự nhanh tay, khéo léo để tránh làm rách hoặc gãy bản lá.
Gắn bó hơn 20 năm với nghề, bà Kim Ly cho biết, vào cao điểm cận Tết, mỗi ngày bà có thể thu hoạch từ 6.000 đến 10.000 lá dong.
Trải qua một thời gian dài, người dân nơi đây vẫn giữ lấy nghề, mở rộng diện tích trồng lá dong
“Dịp này vất vả hơn, nhưng bù lại thu nhập ổn định, đủ lo chi tiêu cho gia đình và sắm sửa Tết”, bà chia sẻ.
Còn bà Nguyễn Thị Vân (56 tuổi), có một sào trồng lá dong cho hay, nhu cầu thị trường tăng mạnh khiến gia đình phải thuê thêm nhân công.
“Mỗi ngày tôi phải gọi từ 5 đến 7 người hỗ trợ mới kịp giao đơn cho khách”, bà Vân nói.
Theo các hộ trồng dong, lá tại Tràng Cát được chia làm ba loại chính: loại nhỏ thường dùng gói bánh tét, loại vừa để gói bánh chưng bằng khuôn và loại bản to phục vụ gói tay. Giá bán dao động từ 60.000 đến 250.000 đồng mỗi bó 100 lá, tùy kích cỡ và chất lượng.
Lá dong sau khi thu hoạch được phân loại, rửa sạch
Sau khi cắt, lá dong được phân loại, lau rửa sạch, xếp thành từng bó gọn gàng. Một số hộ còn tiến hành ủ lá để giữ độ tươi, giúp lá luôn xanh và bền màu trước khi xuất bán ra thị trường.
Gia đình bà Phạm Thị Xuân, với diện tích khoảng 2 mẫu trồng lá dong, gần như không có ngày nghỉ trong dịp cao điểm. “Mưa hay nắng cũng phải tranh thủ làm cho kịp. Sau khi trừ chi phí, mỗi mẫu lá dong dịp này cũng cho lãi khoảng 15–20 triệu đồng”, bà Xuân chia sẻ.
Từng bó lá dong chuẩn bị được xuất bán ra thị trường
Từng chuyến xe chở đầy lá dong rời làng
Hiện làng Tràng Cát có tổng diện tích trồng lá dong hơn 20 ha, chủ yếu trên đất vườn và đất ở của người dân. Nhờ thổ nhưỡng phù hợp, lá dong tại đây có đặc điểm dày, bản to, xanh đậm và bền lá – những yếu tố được thị trường ưa chuộng để gói bánh chưng, bánh tét ngày Tết.
Lá dong Tràng Cát được nhiều gia đình ưu tiên lựa chọn, dùng gói bánh chưng, bánh tét
Những chuyến xe chở đầy lá dong nối đuôi nhau rời làng, mang theo sắc xanh quen thuộc của Tết cổ truyền, đồng thời khép lại một mùa thu hoạch bận rộn nhưng đầy hy vọng của người dân Tràng Cát.
GIANG NGỌC