Những ngày giáp Tết, các xưởng mộc ở làng nghề Tiền Phong hoạt động hết công suất để kịp giao hàng cho khách. Gỗ nguyên liệu được tập kết dọc lối vào làng nghề, sẵn sàng cho cao điểm sản xuất phục vụ Tết.
Nhịp sống người dân làng nghề mộc Tiền Phong (xã Vạn An, Nghệ An) những ngày này rộn rã, tất bật hơn. Từ đầu làng, có thể nghe rõ những âm thanh của tiếng đục chan chát, tiếng máy bào gỗ vọng ra từ nhiều xưởng sản xuất với nhịp độ khẩn trương.
Theo người dân, nghề mộc ở Tiền Phong bận rộn quanh năm nhưng dịp cuối năm luôn là thời điểm cao điểm nhất. Lượng đơn đặt hàng tăng gấp nhiều lần khiến nhiều xưởng không dám nhận thêm vì sợ không kịp tiến độ.
Ông Nguyễn Công Trường, chủ một xưởng mộc tại làng Tiền Phong cho biết, gia đình gắn bó với nghề từ nhiều thế hệ. Xưởng hiện có ba thợ làm việc thường xuyên, thu nhập trung bình từ 300.000 đến 500.000 đồng mỗi ngày, tùy tay nghề.
Không ai biết chính xác làng mộc Tiền Phong có từ bao giờ, nhưng những người có tuổi trong làng đều nhớ thời niên thiếu của họ lớn lên với tiếng búa, tiếng bào, tiếng đục đẽo...
"Dịp này xưởng phải làm liên tục mới kịp đơn hàng. Ngoài khách trong tỉnh, nhiều người từ các địa phương khác cũng tìm đến đặt làm đồ gỗ phục vụ Tết", ông Trường nói.
Những năm gần đây, cùng với nhu cầu thị trường tăng cao, nhiều cơ sở trong làng đã đầu tư máy móc, trang thiết bị hiện đại nhằm nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Một số xưởng đã trang bị máy đục, khắc, tiện vi tính, giúp rút ngắn thời gian sản xuất, tạo ra các đường nét tinh xảo.
Anh Nguyễn Lệ Lương, thợ làm việc tại một xưởng mộc trong làng cho biết, thời điểm này, nhiều cơ sở đã ngừng nhận đơn mới. "Có máy móc hỗ trợ nên đỡ vất vả hơn trước rất nhiều. Trước đây làm thủ công, một bộ đồ thờ có khi mất nửa tháng, giờ chỉ vài ngày là xong", anh Lương nói.
Nhiều cơ sở đầu tư máy móc hiện đại nhằm rút ngắn thời gian sản xuất và nâng cao độ tinh xảo của sản phẩm.
Hiện làng mộc Tiền Phong có hàng chục xưởng sản xuất đồ gỗ với mẫu mã, giá thành đa dạng, từ vài triệu đến hàng trăm triệu đồng, đáp ứng nhiều phân khúc khách hàng. Sản phẩm được tiêu thụ ở nhiều tỉnh, thành trên cả nước.
Tại xưởng của ông Trần Văn Lĩnh, công việc những ngày cuối năm cũng diễn ra khẩn trương. "Khách xây nhà mới đều đặt trọn gói các hạng mục từ trần gỗ, cầu thang đến tủ, bàn thờ. Nghề này vất vả, thu nhập ổn định nhưng con cái tôi đều chọn công việc khác. Lớp trẻ theo nghề không còn nhiều như trước", ông Lĩnh chia sẻ.
Theo ông Lĩnh, dù chủ yếu do đàn ông đảm nhận, phụ nữ trong làng vẫn đóng vai trò quan trọng khi phụ việc, hoàn thiện sản phẩm và chăm lo hậu cần cho xưởng trong những ngày cao điểm.
Theo ông Nguyễn Chí Thịnh, Trưởng Phòng Kinh tế xã Vạn An, làng mộc Tiền Phong được UBND tỉnh Nghệ An công nhận là làng nghề từ năm 2014. Nghề mộc đã tạo sinh kế ổn định cho nhiều hộ dân, góp phần phát triển kinh tế địa phương.
"Địa phương đang hoàn thiện các thủ tục pháp lý để quy hoạch, di dời làng nghề sang vị trí mới, tạo điều kiện cho sản xuất phát triển bền vững hơn trong thời gian tới", ông Thịnh nói.
Thợ mộc tất bật gia công cửa gỗ, bàn ghế, giường tủ, những mặt hàng tiêu thụ mạnh vào dịp cuối năm.
Nhiều xưởng mộc cho biết đã ngừng nhận thêm đơn hàng do số lượng đặt mua tăng cao, lo không kịp tiến độ trước Tết.
Một thợ mộc hoàn thiện chi tiết trên sản phẩm đồ thờ trước khi xuất xưởng.
Công việc nhiều nhưng vào thời điểm này, việc thuê thêm thợ không hề dễ, bởi nghề mộc, nhất là chạm khắc mỹ nghệ, đòi hỏi tay nghề vững và sự bền bỉ. Thế nên, không ít lao động làng nghề phải tăng ca cả buổi tối để kịp giao cho khách.
Theo các chủ xưởng, máy móc hiện đại giúp rút ngắn thời gian sản xuất, giảm sức lao động và tăng độ tinh xảo. Những sản phẩm từng mất hơn chục ngày hoàn thiện, nay chỉ cần vài ngày là xong.
Làng mộc Tiền Phong hiện có hàng chục xưởng sản xuất với sản phẩm đa dạng về mẫu mã, giá thành, từ vài triệu đến hàng trăm triệu đồng, đáp ứng nhiều phân khúc khách hàng.
Thời điểm này, xưởng tập trung sản xuất ván trần, ốp tường, cầu thang… phục vụ khách hàng trong và ngoài tỉnh. Hiện xưởng đã ngừng nhận đơn mới để tập trung hoàn thiện và lắp đặt cho các khách hàng đặt trước.
Sản phẩm đồ gỗ làng nghề Tiền Phong được tiêu thụ ở nhiều tỉnh, thành trên cả nước, từ Bắc vào Nam. Nghề mộc truyền thống tạo sinh kế ổn định cho người dân địa phương, song cũng đối mặt với bài toán thiếu lao động trẻ kế cận.
Song Hoàng