Làng Pơ ning phát triển du lịch xanh bền vững

7 giờ trướcBài gốc

Làng “xanh” nơi đại ngàn

Sau sáp nhập, huyện Tây Giang, tỉnh Quảng Nam trước đây được chia thành 3 xã Tây Giang, Avương, Hùng Sơn thuộc TP. Đà Nẵng. Trong bối cảnh mới, đồng bào Cơ Tu cùng chính quyền các xã đang nỗ lực phát huy những thành tựu sẵn có, tiếp tục triển khai các hoạt động bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc thiểu số gắn với phát triển du lịch. Đặc biệt, một số làng văn hóa – du lịch cộng đồng của người Cơ Tu được nâng cấp, cải tạo, trong đó có làng du lịch cộng đồng (DLCĐ) Pơ Ning.

Sắc màu ngày hội văn hóa của đồng bào Cơ tu tại Tây Giang

Để định vị “thương hiệu” mô hình làng DLCĐ Pơ ning phát triển theo hướng bền vững, địa phương đã hỗ trợ để bảo tồn văn hóa đặc sắc của đồng bào Cơ Tu, gắn với xây dựng sản phẩm du lịch đậm chất bản địa.

Trong đó, chú trọng yếu tố bảo vệ môi trường gắn với duy trì bản sắc văn hóa truyền thống của đồng bào nơi đây. Lấy thiên nhiên và các giá trị văn hóa bản địa làm nền tảng, Pơ Ning từng bước hình thành các sản phẩm du lịch văn hóa, du lịch xanh, hướng tới phát triển lâu dài và bền vững.

Tại làng Pơ Ning, giá trị văn hóa bản địa truyền thống, giá trị cộng đồng của tộc người Cơ Tu chính là nền tảng trong việc tạo sản phẩm du lịch đặc trưng, phát triển du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng bền vững cho làng.

Vùng đất Tây Giang nổi tiếng là nơi có di tích quốc gia đặc biệt đường Trường Sơn - đường Hồ Chí Minh đi qua, nơi đây còn ẩn chứa nhiều điều bí ẩn như chữ phạn cổ khắc trên đá ở đầu nguồn sông A Vương (xã Lăng), trống đồng Đông Sơn, nghề làm gốm, con đường “Chirếch” - đường muối huyền thoại, cùng khu rừng di sản quý hiếm với khoảng 1.598 cây được công nhận là cây di sản Việt Nam.

Tại đây vẫn còn nhiều ngôi làng có bề dày về truyền thống văn hóa, lịch sử cách mạng, bảo lưu khá nguyên vẹn các giá trị văn hóa Cơ Tu.

Là địa bàn cư trú lâu đời của người Cơ Tu, các giá trị văn hóa truyền thống của cộng đồng người Cơ Tu trong làng Pơ ning còn rất đa dạng và phong phú, thể hiện tính đoàn kết, nhân văn của cộng đồng thông qua các lễ hội, kiến trúc, văn hóa truyền thống, dân ca, dân vũ, nhạc cụ, làng nghề truyền thống,..

Trong quá trình định cư, cùng chung sống và phát triển với các dân tộc tại địa bàn, người Cơ Tu ở Pơ ning đã xác lập cho mình một diện mạo kinh tế - văn hóa - xã hội khá rõ nét.

Làng hiện có khoảng 147 hộ, với gần 600 nhân khẩu. Nhắc đến văn hóa của người Cơ Tu ở làng Pơ ning nói riêng và công đồng Cơ Tu ở Việt Nam nói chung không thể không kể đến các giá trị văn hóa đã được Bộ VHTTDL công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể của quốc gia, như: nghệ thuật dệt thổ cẩm, nghệ thuật nói lý- hát lý, điệu múa Tâng tung Da dá.

Tộc người Cơ Tu nơi đây còn lưu giữ kho tàng truyện cổ tích về tên gọi tộc danh, dòng họ, các tri thức bản địa dân gian. Ngoài ra, còn có không gian kiến trúc đặc trưng như nhà Gươl, nhà dài, nhà mồ, nhà sàn; nghệ thuật chạm khắc gỗ, làm gốm, các làng nghề thủ công truyền thống. Các trò chơi dân gian và nền ẩm thực truyền thống phong phú, đa dạng cũng góp phần tạp nên bức tranh văn hóa đặc trưng của đồng bào nơi đây.

Phát huy sáng tạo văn hóa bản địa gắn với phát triển du lịch

Công tác bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc Cơ Tu trong làng Pơ ning trong những năm qua luôn được chính quyền địa phương các cấp quan tâm.

Đến nay, làng đã thành lập được tổ dệt thổ cẩm, đan lát, chạm khắc gỗ, nói lý - hát lý, hát dân ca…Tại các hội thi, liên hoan văn hóa, văn nghệ, thể dục, thể thao trong và ngoài tỉnh, làng cũng được tạo điều kiện tham dự và đạt nhiều thành tích cao, qua đó góp phần quảng bá văn hóa, hình ảnh của vùng đất này đến với bạn bè trong nước và quốc tế.

Năm 2022, làng Pơ ning là một điểm đến được chọn tổ chức các chuỗi sự kiện văn hóa chào mừng Năm Du lịch quốc gia - Quảng Nam, trong đó đón đoàn tùy viên báo chí quốc tế đến trải nghiệm. Nghi thức lễ nhập làng đón chào khách quý đến làng là một nghi thức văn hóa truyền thống mang đậm tính đoàn kết cộng đồng đã khiến nhiều du khách bất ngờ và thích thú.

Giới thiệu các nhạc cụ truyền thống của đồng bào Cơ Tu

Từ các nguồn hỗ trợ, thời gian qua địa phương đã từng bước bảo tồn, phục dựng nghi thức nhập làng của đồng bào Cơ Tu. Đồng thời, nhiều giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc cũng được gìn giữ, giới thiệu và phát huy, như nghệ thuật trình diễn nhạc cụ dân gian với trống, chiêng, thanh la; điệu múa tân’ tung- da’ dắ; nghề đan lát của nam, nữ; dệt thổ cẩm; ẩm thực và dân ca truyền thống…

Các nghi thức truyền thống như tặng củi, lễ tạ ơn rừng, tạ ơn nguồn nước chung của làng được tái hiện sinh động, cùng với hình ảnh người dân đi xúc cá, thực hành văn hóa “nuôi khách chung”, “chia phần” đậm tính nhân văn. Tất cả phản ánh đời sống cộng đồng gắn bó, nghĩa tình, nơi mỗi người luôn sẻ chia và yêu thương nhau trong không gian làng bản yên ấm.

Trong đó, địa phương đã hỗ trợ xây dựng, nâng cấp và khôi phục các giá trị văn hóa Cơ Tu tại làng Pơ ning. Trên cơ sở này, các công trình hạ tầng, thiết chế văn hóa được đầu tư phù hợp với công tác bảo tồn bản sắc truyền thống.

Phục dựng các nghi thức truyền thống tại nhà gươl của làng

Trước thời điểm sáp nhập, làng Pơ ning đã phục dựng 9 nhà sàn tộc họ truyền thống, cuối năm 2021, tiếp tục phục dựng nguyên bản thành công Gươl của làng. Tuy nhiên, qua thời gian do ảnh hưởng của bão lũ, thiên tai, đến nay các nhà tộc họ đã xuống cấp.

Trong thời gian tới, làng quyết tâm phục dựng lại các ngôi nhà sàn truyền thống, trong đó phục dựng nguyên bản 2 nhà dài, 6 nhà sàn làm nơi lưu trú cho khách du lịch; kho thóc, máng nước chung, hàng rào và cổng làng đúng bản sắc văn hóa Cơ Tu nhằm thu hút khai thác du lịch cho địa phương.

Địa phương cũng tiếp tục sưu tầm, phục hồi các làng nghề truyền thống, gìn giữ các giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể, đồng thời khôi phục những lễ hội mang đậm bản sắc, giàu tính nhân văn của người Cơ Tu. Trên nền tảng đó, từng bước hình thành các sản phẩm du lịch đặc trưng, khác biệt và có chiều sâu, hướng tới sự chân thành, tử tế trong dịch vụ du lịch.

Đồng thời, tiếp tục triển khai các đề án bảo tồn văn hóa gắn với phát triển du lịch; tăng cường kết nối, hình thành các điểm dừng chân dọc tuyến đường Hồ Chí Minh và các trục giao thông liên xã, liên huyện.

Các điểm du lịch cộng đồng được nâng cấp, mở rộng không gian trải nghiệm với sự tham gia chủ động của người dân, qua đó từng bước xây dựng câu chuyện du lịch văn hóa Cơ Tu trong một không gian phát triển mới, gắn kết với các điểm đến vùng cao khác của TP Đà Nẵng.

THU HOÀI

Nguồn Văn hóa : http://baovanhoa.vn/dan-toc-ton-giao/lang-po-ning-phat-trien-du-lich-xanh-ben-vung-206228.html