Ghi nhận PV Báo Xây dựng ngày 14/4, tại phường Văn Phú, không khí làm việc diễn ra với cường độ cao. Từ sáng sớm đến tối muộn, các tổ công tác liên tục di chuyển giữa hiện trường và trụ sở, rà soát hồ sơ, kiểm đếm đất đai, đối thoại với người dân.
"Chiến dịch 180 ngày cao điểm giải phóng mặt bằng" đang bước vào giai đoạn tăng tốc, với cách làm không chỉ quyết liệt mà còn rất cụ thể: Tăng lực lượng, chia việc rõ ràng và kiểm soát tiến độ từng ngày.
Clip: "Chiến dịch 180 ngày cao điểm hoàn thành giải phóng mặt bằng" ở phường Văn Phú (tỉnh Lào Cai).
Theo thống kê, từ năm 2025 đến nay, phường Văn Phú triển khai 31 công trình giải phóng mặt bằng với tổng diện tích thu hồi khoảng 636ha, liên quan hơn 1.400 hộ dân; gần 160 hộ phải bố trí tái định cư. Riêng 17 dự án do Ban Quản lý các khu công nghiệp tỉnh làm chủ đầu tư có diện tích thu hồi 101,83ha, ảnh hưởng tới 361 hộ dân và 8 tổ chức.
Trước khối lượng lớn, địa phương không làm dàn trải mà phân loại toàn bộ dự án theo từng "điểm nghẽn": Nhóm đã kiểm kê, chờ phê duyệt; Nhóm đã phê duyệt, chờ chi trả; Nhóm còn vướng mắc về nguồn gốc đất, tranh chấp.
Với từng nhóm, tiến độ được "chia nhỏ" đến từng tuần, từng ngày, giúp các tổ công tác xử lý dứt điểm từng khâu, tránh ách tắc dây chuyền.
Điểm đáng chú ý trong chiến dịch lần này là việc tăng cường nhân lực một cách có trọng tâm. Ngoài lực lượng cán bộ hiện có, phường Văn Phú đã được tỉnh và các đơn vị liên quan biệt phái thêm 6 cán bộ, công chức tham gia trực tiếp vào công tác giải phóng mặt bằng. Đây chủ yếu là những người có kinh nghiệm trong lĩnh vực đất đai, đo đạc, thẩm định phương án bồi thường.
Số cán bộ tăng cường này không làm việc "trên giấy" mà được phân công xuống tận các tổ dân phố, tham gia cùng các tổ chuyên trách: Người phụ trách kiểm kê, xác minh nguồn gốc đất; Người lập, hoàn thiện phương án bồi thường; Người trực tiếp đối thoại, vận động người dân. Nhờ đó, áp lực công việc được chia sẻ ở các khâu dễ phát sinh sai sót. Thời gian xử lý hồ sơ vì thế cũng được rút ngắn đáng kể.
Lãnh đạo phường Văn Phú, tỉnh Lào Cai khẩn trương, dồn lực của cả hệ thống chính trị khi bước vào "Chiến dịch 180 ngày cao điểm hoàn thành giải phóng mặt bằng".
Ông Lương Công Vũ, chuyên viên phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị phường Văn Phú cho biết: "Trước đây một hồ sơ có khi mất nhiều ngày mới hoàn thiện, nay có thêm người, mỗi người phụ trách một khâu nên tiến độ nhanh hơn, hạn chế sai sót". Song song với tăng lực lượng, phường áp dụng triệt để phương châm "rõ người, rõ việc, rõ tiến độ".
Mỗi dự án có một tổ phụ trách, mỗi hộ dân có cán bộ theo dõi. Tại các cuộc giao ban hằng tuần, từng hồ sơ đều được kiểm điểm cụ thể: chậm ở đâu, vướng ở đâu, ai chịu trách nhiệm. Cách làm này tạo áp lực trực tiếp lên từng cán bộ, nhưng đồng thời cũng giúp công việc không bị "trôi nổi" như trước.
Từ tháng 1/2026 đến nay đã có 37 hộ dân bàn giao mặt bằng sạch với tổng diện tích 22,4ha. Không chỉ tập trung vào nội bộ, Văn Phú xác định sự đồng thuận của người dân là yếu tố quyết định. Toàn bộ phương án bồi thường, đơn giá, tiến độ đều được công khai tại trụ sở UBND phường và nhà văn hóa tổ dân phố. Người dân có thể trực tiếp theo dõi, giám sát.
Thưởng, phạt rõ ràng
Tại tổ dân phố Đồng Tiến, ông Phạm Văn Tiến, hộ có hơn 4.000m² đất bị thu hồi cho biết gia đình đã nhận hơn 700 triệu đồng và bàn giao mặt bằng sớm.
"Ban đầu cũng băn khoăn, nhưng cán bộ xuống tận nhà giải thích, mọi thứ công khai rõ ràng nên chúng tôi yên tâm. Làm vì lợi ích chung thì mình ủng hộ", ông Tiến nói.
Cùng quan điểm, ông Hoàng Văn Lâm cho biết gia đình đã bàn giao hơn 2.000m² đất và nhận khoảng 446 triệu đồng tiền bồi thường.
"Chúng tôi đồng thuận vì thấy rõ khu công nghiệp sẽ mang lại việc làm. Chỉ mong việc hỗ trợ, tái định cư được thực hiện đúng cam kết", ông Lâm chia sẻ.
Để tạo động lực, phường áp dụng cơ chế thưởng đối với các hộ bàn giao mặt bằng trước thời hạn. Chính sách này đã phát huy hiệu quả tại các cụm công nghiệp Phú Thịnh 1, 2, 3 nơi nhiều hộ dân chủ động di dời sớm.
Các phương án bồi thường được xây dựng trên nguyên tắc công khai, minh bạch, đảm bảo quyền lợi hợp pháp của người dân.
Những câu chuyện như vậy cho thấy, khi người dân hiểu và tin vào chủ trương, công tác giải phóng mặt bằng sẽ thuận lợi hơn rất nhiều. Để có được sự đồng thuận đó, Văn Phú đã đẩy mạnh tuyên truyền, đối thoại trực tiếp với người dân, công khai toàn bộ quy trình, phương án bồi thường. Vai trò của Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể, tổ dân phố được phát huy tối đa trong việc vận động, nắm bắt tâm tư, giải quyết kịp thời kiến nghị ngay từ cơ sở.
Thực tế, hành trình giải phóng mặt bằng không tránh khỏi những "nút thắt" phức tạp. Việc quản lý đất đai qua các thời kỳ chưa đồng bộ, tình trạng xây dựng trái phép, chuyển đổi mục đích sử dụng đất… khiến quá trình xác minh nguồn gốc gặp nhiều khó khăn.
Trước tình hình đó, phường tập trung rà soát hồ sơ địa chính, đối chiếu pháp lý, đồng thời tổ chức đối thoại để xử lý từng trường hợp cụ thể. Các phương án bồi thường được xây dựng trên nguyên tắc công khai, minh bạch, đảm bảo quyền lợi hợp pháp của người dân.
Một điểm mới đáng chú ý là việc ứng dụng công nghệ trong quản lý hồ sơ giải phóng mặt bằng. Việc số hóa dữ liệu giúp giảm sai sót, rút ngắn thời gian xử lý và tạo điều kiện để người dân dễ dàng tiếp cận thông tin.
Tiến độ và phương án bồi thường cũng được niêm yết công khai tại trụ sở phường, nhà văn hóa để người dân giám sát. Bên cạnh đó, công tác đảm bảo an ninh trật tự cũng được chú trọng, nhằm ngăn chặn các hành vi lợi dụng, kích động gây mất ổn định trong quá trình triển khai.
Theo ông Bùi Ngọc Giang, Phó chủ tịch UBND phường Văn Phú cho biết: "Giải phóng mặt bằng không chỉ là nhiệm vụ hành chính, mà là khâu quyết định để thu hút đầu tư và phát triển kinh tế. Vì vậy, địa phương đang tập trung cao độ, vừa đảm bảo tiến độ, vừa giữ vững sự đồng thuận trong nhân dân".
8 công trình trọng điểm tại Văn Phú gồm: Hạ tầng kỹ thuật khu trung tâm hành chính phường Văn Phú; Trụ sở Đài Phát thanh và Truyền hình tỉnh; Cụm công nghiệp Phú Thịnh 1; Cụm công nghiệp Phú Thịnh 2; Cụm công nghiệp Phú Thịnh 3; Dự án quỹ đất tái định cư cho các hộ bị thu hồi đất của các cụm công nghiệp; Đường trục chính Cụm Công nghiệp Phú Thịnh; Đường trục I Khu Công nghiệp phía Nam.