Lịch sử các kỳ bầu cử Quốc hội Việt Nam

7 giờ trướcBài gốc

Bầu cử Quốc hội khóa I: Ngày 6/1/1946

Đây là lần đầu tiên trong lịch sử dân tộc Việt Nam “hễ là những người muốn lo việc nước thì đều có quyền ra ứng cử, hễ là công dân thì đều có quyền đi bầu cử”. Ngày 6/1/1946 là cột mốc khai mở trong lịch sử lập hiến của đất nước Việt Nam độc lập.

Vượt qua những khó khăn trong bối cảnh đất nước vừa giành độc lập, cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên trong lịch sử Việt Nam đã được tổ chức thành công trên phạm vi toàn quốc, với tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu đạt 89%. Có 333 đại biểu đại diện cho các vùng miền, tầng lớp, giai cấp, dân tộc, tôn giáo trên cả nước được bầu vào Quốc hội khóa I.

Các đại biểu dự Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa I tại Nhà hát Lớn Hà Nội. (Ảnh: Tư liệu TTXVN)

Bầu cử Quốc hội khóa II: Ngày 8/5/1960

Quốc hội khóa I đã hoạt động suốt hơn 14 năm, gắn với thời kỳ kháng chiến chống Pháp và hoàn cảnh đất nước tạm thời chia cắt, trước khi cuộc bầu cử Quốc hội khóa II diễn ra.

Ngày 8/5/1960, gần 8,2 triệu cử tri miền Bắc đã đi bỏ phiếu tại 22.530 điểm bầu cử khắp miền Bắc. Tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu là 97,52%. Tổng số đại biểu được bầu là 453 đại biểu, trong đó có 362 đại biểu trúng cử và trong Quốc hội khóa I được quyết định kéo dài nhiệm kỳ.

Bầu cử Quốc hội khóa III: Ngày 26/4/1964

Quốc hội khóa III, được tổ chức theo Hiến pháp năm 1960. Đây là Quốc hội của thời kỳ miền Bắc tiến hành công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội, miền Nam đẩy mạnh cuộc đấu tranh giải phóng.

Cuộc bầu cử Quốc hội khóa III được tiến hành vào ngày 26/4/1964 trên toàn miền Bắc. Hơn 8,58 triệu cử tri đã đi bỏ phiếu. Tổng số đại biểu Quốc hội khóa III là 453 người, trong đó 366 đại biểu được bầu và 87 đại biểu miền Nam lưu nhiệm.

Bầu cử Quốc hội khóa IV: Ngày 11/4/1971

Cuộc bầu cử Quốc hội khóa IV diễn ra ngày 11/4/1971 có tỷ lệ cử tri đi bầu đạt 98,88%. Các cử tri đã lựa chọn bầu 420 đại biểu Quốc hội khóa IV trong tổng số 529 ứng cử viên.

Quốc hội khóa IV (1971-1975) là Quốc hội chiến thắng đế quốc Mỹ xâm lược, kiên trì và tiếp tục xây dựng chủ nghĩa xã hội. Đây cũng là Quốc hội khôi phục kinh tế, hàn gắn vết thương chiến tranh, chuẩn bị đưa đất nước tiến vào thời kỳ mới.

Bầu cử Quốc hội khóa V: Ngày 6/4/1975

Quốc hội khóa V là Quốc hội ngắn nhất, từ 4/1975 đến 4/1976, vì đã rút ngắn nhiệm kỳ để tiến hành cuộc Tổng tuyển cử bầu Quốc hội chung của đất nước thống nhất. Cuộc bầu cử Quốc hội khóa V diễn ra ngày 6/4/1975 với kết quả 424 đại biểu được bầu trong tổng số 527 người được giới thiệu ra ứng cử.

Bầu cử Quốc hội khóa VI: Ngày 25/4/1976

Ngày 25/4/1976 là cột mốc lịch sử đánh dấu đất nước từ 30 năm đấu tranh giành hòa bình, thống nhất chuyển sang thời kỳ xây dựng nước Việt Nam độc lập, dân chủ, phồn vinh. Sự kiện cũng đánh dấu thắng lợi quyết định trong việc thống nhất đất nước về mặt Nhà nước.

Hơn 23 triệu cử tri đã đi bỏ phiếu trong cuộc Tổng tuyển cử bầu Quốc hội nước Việt Nam thống nhất, bầu ra 492 đại biểu vào Quốc hội khóa VI. Từ năm 1976 đến nay, chu kỳ bầu cử đã ổn định theo nhiệm kỳ 5 năm, thể hiện sự vững vàng của thể chế và điều kiện chính trị – xã hội Việt Nam.

Bà Nguyễn Thị Bình, Bộ trưởng Ngoại giao Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam đi bỏ phiếu trong ngày 25/4/1976. (Ảnh: Tư liệu TTXVN)

Bầu cử Quốc hội khóa VII: Ngày 26/4/1981

Quốc hội khóa VII được tổ chức và hoạt động trên cơ sở Hiến pháp năm 1980. Đây là Quốc hội của thời kỳ bắt đầu công cuộc đổi mới.

Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa VII diễn ra ngày 26/4/1981, với tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu đạt 97,96%. Kết quả 496 đại biểu đã trúng cử trong số 614 người ứng cử.

Bầu cử Quốc hội khóa VIII: Ngày 19/4/1987

Quốc hội khóa VIII được bầu ra và hoạt động trong giai đoạn bước ngoặt của đất nước, có trách nhiệm to lớn góp phần thực hiện công cuộc Đổi mới.

Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa VIII diễn ra trên phạm vi toàn quốc vào ngày 19/4/1987, với tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu đạt 98,75%. Kết quả 496 đại biểu được bầu trong số 828 người ứng cử.

Bầu cử Quốc hội khóa IX: Ngày 19/7/1992

Cuộc bầu cử Quốc hội khóa IX diễn ra ngày 19/7/1992, với gần 37,2 triệu cử tri cả nước đi bỏ phiếu, đạt tỷ lệ 99,12%. Kết quả, 395 đại biểu được bầu trong tổng số 601 ứng cử viên.

Quốc hội khóa IX được tổ chức và hoạt động trên cơ sở Hiến pháp năm 1992. Các hoạt động của Quốc hội khóa IX đã góp phần bảo đảm cho công cuộc đổi mới đạt được những thành tựu to lớn, đưa đất nước bước vào thời kỳ phát triển mới.

Cử tri phường Điện Biên, quận Ba Đình, Hà Nội bỏ phiếu bầu cử đại biểu Quốc hội khóa IX, tháng 7/1992. (Ảnh: Quochoi.vn)

Bầu cử Quốc hội khóa X: Ngày 20/7/1997

Quốc hội khóa X là Quốc hội của thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Vào ngày 20/7/1997, hơn 43,4 triệu cử tri đã đi bỏ phiếu, đạt tỷ lệ 99,59%, để bầu ra 450 đại biểu Quốc hội khóa X.

Bầu cử Quốc hội khóa XI: Ngày 19/5/2002

Quốc hội khóa XI là Quốc hội của thời kỳ tiếp tục đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh. Cuộc bầu cử Quốc hội khóa XI diễn ra ngày 19/5/2002, với gần 50 triệu cử tri cả nước đi bỏ phiếu, đạt tỷ lệ 99,73% và bầu ra 498 đại biểu Quốc hội.

Bầu cử Quốc hội khóa XII: Ngày 20/5/2007

Quốc hội Việt Nam khóa XII có 493 đại biểu, được bầu vào ngày 20/5/2007. Trong ngày bầu cử, hơn 56 triệu cử tri cả nước đã đi bỏ phiếu, đạt tỷ lệ 99,64%. Quốc hội khóa XII đã thể hiện sự đổi mới trong hoạt động lập pháp, giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước, cũng như nâng cao vị thế đất nước trên trường quốc tế.

Bầu cử Quốc hội khóa XIII: Ngày 22/5/2011

Đây là lần đầu tiên Việt Nam tổ chức đồng thời bầu cử đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp trong cùng một ngày. Sự đổi mới này nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho bố trí, sắp xếp đội ngũ cán bộ các cấp; tiết kiệm thời gian, tiền của, công sức; gắn công tác tổ chức bộ máy với việc thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm.

Cuộc bầu cử Quốc hội khóa XIII và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2011-2016 diễn ra ngày 22/5/2011 với tỷ lệ 99,51% cử tri đi bỏ phiếu và đã bầu ra 500 đại biểu.

Bầu cử Quốc hội khóa XIV: Ngày 22/5/2016

Ngày 22/5/2016, hơn 67 triệu cử tri cả nước đã đi bầu đại biểu Quốc hội khóa XIV và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2016-2021. Tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu là 99,35%. Tổng số đại biểu được bầu là 494 đại biểu. Quốc hội khóa XIV được đánh giá là một nhiệm kỳ năng động với nhiều thành tựu, nhiều đổi mới.

Bầu cử Quốc hội khóa XV: Ngày 23/5/2021

Cử tri bỏ phiếu tại điểm bầu cử khu vực cách ly đặc biệt Trung tâm Bệnh nhiệt đới, Bệnh viện Hữu nghị đa khoa tỉnh Nghệ An ngày 23/5/2021. (Ảnh: Văn Tình)

Trong bối cảnh đại dịch Covid-19, cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XV và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2021-2026 đã diễn ra thành công, với tỷ lệ cử tri đi bầu đạt 99,60%. Vào ngày 23/5/2021, hơn 69 triệu cử tri đã tham gia bỏ phiếu bầu 499 đại biểu Quốc hội khóa XV.

Ngày bầu cử được quy định như thế nào?

Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân quy định ngày bầu cử phải là ngày chủ Nhật và được công bố chậm nhất là 115 ngày trước ngày bầu cử. Trường hợp đặc biệt cần hoãn ngày bỏ phiếu hoặc bỏ phiếu sớm hơn ngày quy định thì Ủy ban bầu cử trình Hội đồng bầu cử quốc gia xem xét, quyết định. Căn cứ vào quy định nói trên, Quốc hội khóa XV đã ban hành Nghị quyết số 199/2025/QH15 ngày 21/5/2025 quyết định rõ Ngày bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 là chủ Nhật, ngày 15/3/2026.

Vì sao các cuộc bầu cử diễn ra vào ngày chủ Nhật?

Theo cuốn Chuyện về ngày bầu cử (NXB Tổng hợp TP.HCM), trong lịch sử Việt Nam hiện đại, ngày chủ Nhật thường được chọn là ngày bầu cử vì không ảnh hưởng đến công việc hành chính và công việc làm ăn của mọi người. Do ngày chủ Nhật thường được nghỉ ngơi, nên người dân có thể đi bầu cử bất cứ lúc nào trong ngày.

Minh Lâm/VOV.VN

Nguồn VOV : https://vov.vn/chinh-tri/lich-su-cac-ky-bau-cu-quoc-hoi-viet-nam-post1273138.vov