Liên kết vùng mở không gian phát triển mới cho Thủ đô

2 giờ trướcBài gốc

Tái tổ chức không gian phát triển theo hướng liên kết vùng

Hà Nội đã chính thức phê duyệt Quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm. Đây được xem là dấu mốc quan trọng trong quá trình định hình mô hình phát triển mới cho Thủ đô trong bối cảnh yêu cầu liên kết vùng và tái cấu trúc không gian kinh tế ngày càng rõ nét.

Hà Nội phát triển theo hướng liên kết vùng, phát triển đa cực. Ảnh minh họa: Phạm Hùng

Nếu trong nhiều giai đoạn trước, sự phát triển chủ yếu tập trung vào khu vực lõi đô thị thì quy hoạch lần này cho thấy Hà Nội đang chuyển mạnh sang tư duy mở rộng không gian phát triển theo hướng liên kết vùng, phát triển đa cực và hình thành các hành lang kinh tế mới.

Theo TS Nguyễn Bá Ân, nguyên Phó Viện trưởng Viện Chiến lược Phát triển, Bộ Kế hoạch và Đầu tư: Với tầm nhìn phát triển 100 năm, quy hoạch không hướng tới các mục tiêu ngắn hạn mà xác lập không gian phát triển mới, cơ cấu kinh tế mới và mở rộng dư địa tăng trưởng cho Hà Nội. Thành phố được đặt trong mối liên kết tổng thể với vùng và cả nước, từ đó phát huy vai trò trung tâm, động lực và dẫn dắt phát triển.

TS Nguyễn Bá Ân cho biết thêm, Hà Nội đã trải qua 9 lần điều chỉnh quy hoạch. Tuy nhiên, trong quy hoạch lần này, vai trò và chức năng của Thủ đô được đặt ra với tầm nhìn mới, gắn với đặc thù phát triển của vùng.

Theo đó, Hà Nội được định hướng hình thành 6 vùng đô thị - 9 cực tăng trưởng phát triển. Đây không đơn thuần là phân chia không gian hành chính mà là cách tổ chức lại các khu vực phát triển theo lợi thế hạ tầng, khả năng kết nối và chức năng kinh tế của từng địa bàn.

Trong cấu trúc mới đó, giao thông được xem là nền tảng để hình thành các hành lang phát triển. Những tuyến cao tốc, đường vành đai, trục hướng tâm và mạng lưới đường sắt đang từng bước tạo nên hệ thống kết nối liên hoàn giữa Hà Nội với vùng Đồng bằng sông Hồng và trung du, miền núi phía Bắc.

Theo các chuyên gia quy hoạch, muốn giảm áp lực cho khu vực nội đô, Hà Nội cần tổ chức lại không gian phát triển theo hướng đa cực, hình thành các trung tâm mới và tăng cường kết nối giữa đô thị trung tâm với các khu vực vệ tinh. Đây cũng là xu hướng phát triển của nhiều đô thị lớn trên thế giới trong bối cảnh quỹ đất và hạ tầng khu vực trung tâm ngày càng chịu nhiều áp lực.

Thực tế cho thấy, các tuyến cửa ngõ của Hà Nội hiện đã được kết nối bằng hệ thống cao tốc và hạ tầng liên vùng ngày càng hoàn thiện. Trong đó có các trục cao tốc Hà Nội - Lạng Sơn, Hà Nội - Lào Cai, Hà Nội - Hải Phòng, cùng với hệ thống vành đai và các tuyến hướng tâm kết nối khu vực phía Tây, phía Nam của Thủ đô. Những tuyến hạ tầng này đang từng bước mở rộng khả năng liên kết giữa Hà Nội với các trung tâm công nghiệp, logistics và đô thị lớn của Vùng đồng bằng sông Hồng và khu vực phía Bắc.

Nút giao nhiều tầng tại nút giao Trần Duy Hưng - Đại lộ Thăng Long. Ảnh: Phạm Hùng

Điểm đáng chú ý của giai đoạn hiện nay là hạ tầng giao thông không còn chỉ phục vụ nhu cầu đi lại mà đang trở thành công cụ tổ chức không gian phát triển. Từ các tuyến giao thông, Hà Nội từng bước hình thành các hành lang kinh tế, trung tâm logistics và các vùng động lực mới.

Điều này cũng phản ánh tinh thần của Nghị quyết số 02-NQ/TW về phát triển Vùng đồng bằng sông Hồng, trong đó Hà Nội được xác định là cực tăng trưởng, trung tâm liên kết và lan tỏa phát triển cho toàn vùng.

Hình thành các cực tăng trưởng và hành lang kinh tế mới

Với quy mô dân số lớn, tốc độ đô thị hóa nhanh cùng yêu cầu liên kết vùng ngày càng mạnh mẽ, Hà Nội đang đối mặt áp lực rất lớn đối với hệ thống hạ tầng hiện hữu, đặc biệt tại các cửa ngõ của Thủ đô. Trong đó, khu vực phía Nam Hà Nội giữ vai trò đầu mối kết nối quan trọng giữa Thủ đô với nhiều trung tâm kinh tế lớn của cả nước. Tuy nhiên, nhiều năm qua, Quốc lộ 1A đoạn qua Hà Nội đã rơi vào tình trạng quá tải, ảnh hưởng tới năng lực lưu thông, phát triển logistics và tổ chức không gian đô thị.

Quốc lộ 1A đoạn qua Hà Nội dự kiến 10 làn xe, rộng 90m. Ảnh: Duy Khánh

Trước bối cảnh đó, những định hướng trong quy hoạch đang từng bước được cụ thể hóa bằng các dự án hạ tầng chiến lược. Cụ thể, UBND thành phố Hà Nội vừa phê duyệt phương án vị trí tuyến Quốc lộ 1A đoạn từ hầm Kim Liên đến nút giao Cầu Giẽ. Theo phương án được duyệt, tuyến đường dài khoảng 36,3km, đi qua địa bàn 18 phường, xã, với điểm đầu tại nút giao Vành đai 1 và điểm cuối tại nút giao Cầu Giẽ thuộc địa bàn xã Đại Xuyên.

Tuyến đường được quy hoạch với mặt cắt ngang điển hình rộng 90m, gồm hệ thống đường chính, đường gom, dải phân cách và hè đường đồng bộ. Dọc tuyến sẽ hình thành 11 nút giao lớn kết nối với các tuyến vành đai, đường 70, tỉnh lộ 427 và các trục giao thông chiến lược khác.

Ngày 19-5, phát biểu tại Lễ khởi công dự án Trục không gian Quốc lộ 1A gắn với chỉnh trang và tái thiết đô thị đoạn từ đường Vành đai 1 đến nút giao Cầu Giẽ, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng cho biết, đây là dự án hạ tầng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với chiến lược phát triển không gian đô thị, kết nối vùng và hiện đại hóa hệ thống hạ tầng phía Nam Thủ đô trong giai đoạn mới.

Chủ tịch UBND TP Vũ Đại Thắng nhấn mạnh, bước vào giai đoạn phát triển mới, Hà Nội đang đứng trước yêu cầu phải tái cấu trúc không gian đô thị theo hướng hiện đại, xanh, thông minh và có tính kết nối cao hơn. Thành phố kỳ vọng tuyến trục này sẽ trở thành động lực quan trọng thúc đẩy phát triển khu vực phía Nam Hà Nội, hình thành các cực tăng trưởng mới, tạo thêm dư địa phát triển dịch vụ, thương mại, logistics và nâng cao chất lượng không gian đô thị.

Cùng với các hành lang kinh tế, Hà Nội cũng đang định hình rõ các cực tăng trưởng mới. Theo ông Nguyễn Đức Hùng, Phó Viện trưởng Viện Quy hoạch xây dựng Hà Nội, quy hoạch tổng thể xác định 4 cực tăng trưởng có vai trò tạo đột phá cho Thủ đô.

Trong đó, cực phía Bắc gồm Đông Anh - Mê Linh - Sóc Sơn được định hướng phát triển gắn với sân bay Nội Bài theo mô hình thành phố sân bay. Cực phía Tây tại Hòa Lạc tập trung phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và đô thị đại học. Khu vực trung tâm hai bên sông Hồng giữ vai trò động lực quan trọng trong cấu trúc đô thị mới của Hà Nội. Trong khi đó, cực phía Đông hướng biển kết nối với Hải Phòng, Quảng Ninh để phát triển logistics và tăng cường liên kết vùng.

Trong tầm nhìn 100 năm, liên kết vùng vì thế không còn là câu chuyện mở thêm tuyến đường hay xây thêm cây cầu. Đây đang trở thành chiến lược tái tổ chức không gian phát triển của Thủ đô theo hướng đa cực, liên kết và lan tỏa vùng, tạo nền tảng để Hà Nội tiếp tục giữ vai trò trung tâm động lực của khu vực phía Bắc trong giai đoạn phát triển mới.

Lại Tấn

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/lien-ket-vung-mo-khong-gian-phat-trien-moi-cho-thu-do-750689.html