Loài bò sát nhỏ bé 'tàng hình' suốt gần 100 năm bất ngờ lộ diện ở Việt Nam, có gì đặc biệt?

4 giờ trướcBài gốc

Một loài bò sát nhỏ bé, khó phát hiện nhưng có vùng phân bố rộng hàng đầu thế giới vừa được xác nhận chính thức tại Việt Nam, góp thêm mảnh ghép quan trọng cho bức tranh đa dạng sinh học.

Đó là Hemiphyllodactylus typus – hay còn gọi là thạch sùng dẹp Ấn Độ – Thái Bình Dương, với kích thước chỉ vài centimet, cơ thể dẹt và màu sắc ngụy trang gần như “tàng hình” trong tự nhiên.

Theo nghiên cứu vừa công bố, loài này được ghi nhận tại Khu Dự trữ Sinh quyển Rừng ngập mặn Cần Giờ và khu vực rừng tràm Mỹ Phước (Cần Thơ).

Đây là lần đầu tiên Hemiphyllodactylus typus được xác nhận tại Việt Nam dựa trên đầy đủ bằng chứng khoa học, kết hợp cả phân tích hình thái và dữ liệu di truyền.

Thạch sùng dẹp Ấn Độ – Thái Bình Dương (Hemiphyllodactylus typus). Ảnh chụp bởi Nguyễn Đăng Hoàng Vũ.

Kết quả nghiên cứu đã được công bố trên tạp chí khoa học quốc tế Zootaxa, đánh dấu sự hợp tác giữa Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam và các đối tác trong và ngoài nước. Trước đó, dù từng được ghi nhận từ năm 1937, sự hiện diện của loài này tại Việt Nam vẫn gây tranh cãi do thiếu bằng chứng xác thực.

Trong nghiên cứu mới, các nhà khoa học đã thu mẫu ngoài thực địa, phân tích chi tiết đặc điểm và sử dụng kỹ thuật mã vạch DNA để so sánh với các quần thể ở Đông Nam Á và Thái Bình Dương. Kết quả cho thấy các cá thể tại Việt Nam tương đồng với quần thể chuẩn, qua đó chính thức xác nhận sự tồn tại của loài.

Sinh cảnh sống của thạch sùng dẹp Ấn Độ – Thái Bình Dương ở rừng ngập mặn Cần Giờ. Ảnh chụp bởi: Nguyễn Đăng Hoàng Vũ.

Đáng chú ý, toàn bộ mẫu vật thu được đều là con cái, củng cố giả thuyết loài có thể sinh sản đơn tính – một hình thức hiếm gặp ở bò sát. Nếu được xác nhận thêm, đây sẽ mở ra hướng nghiên cứu mới về tiến hóa và khả năng thích nghi của loài.

Phát hiện này cho thấy ngay cả những khu vực quen thuộc, thiên nhiên Việt Nam vẫn còn nhiều bí ẩn chưa được khám phá, và mỗi nghiên cứu khoa học đều góp phần quan trọng trong việc gìn giữ đa dạng sinh học cho tương lai.

Dù nhỏ bé, Hemiphyllodactylus typus lại có giá trị khoa học lớn khi thường sinh sống trong các hệ sinh thái đặc thù như rừng ngập mặn và rừng tràm – những môi trường đang chịu nhiều tác động từ biến đổi khí hậu và đô thị hóa.

Phát hiện này không chỉ bổ sung vào danh lục bò sát Việt Nam mà còn nhấn mạnh vai trò của các hệ sinh thái ven biển trong việc bảo tồn đa dạng sinh học.

Lam Giang (t/h)

Nguồn Góc nhìn pháp lý : https://gocnhinphaply.nguoiduatin.vn/bi-an-loai-bo-sat-tang-hinh-trong-rung-ngap-man-viet-nam-38659.html