Lời giải cho bài toán dân số già

5 giờ trướcBài gốc

(Ảnh minh họa).

Tháng 3 hằng năm là thời điểm học sinh tiểu học tại Hàn Quốc rộn ràng bước vào năm học mới. Tuy nhiên, trong ngày khai giảng năm nay, thay vì không khí nô nức đón lứa học trò mới, nhiều trường học tại Hàn Quốc rơi vào tình cảnh phải tổ chức “lễ khai giảng đơn độc”.

Theo tờ Chosun Daily, chỉ riêng tại tỉnh Gangwon, 21 trường tiểu học đón chỉ một học sinh mới nhập học.

Hơn 20 trường khác thậm chí không tổ chức lễ nhập học vì không có học sinh lớp 1 nào đăng ký. Ðáng lo ngại, đây lại là câu chuyện phổ biến ở Hàn Quốc hiện nay. Bộ Giáo dục Hàn Quốc cho biết, mùa khai giảng năm 2026, 210 trường tiểu học trên cả nước không có học sinh mới nhập học, tăng 81% so với mức cùng kỳ 5 năm trước.

Tình trạng thiếu học sinh không chỉ xảy ra tại khu vực ít dân cư, mà ở cả nhiều thành phố lớn. Lần đầu tiên, tại các thành phố Seoul và Gwangju, một số trường không có học sinh nhập học lớp 1. Thực trạng nêu trên là hệ quả tất yếu của cuộc khủng hoảng tỷ lệ sinh thấp kéo dài nhiều năm qua tại Hàn Quốc, rơi xuống mức thấp nhất thế giới vào năm 2023.

Mặc dù 2025 là năm thứ hai liên tiếp tỷ lệ sinh ghi nhận chiều hướng tăng, song Hàn Quốc vẫn là nước duy nhất trong Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD) có tỷ lệ sinh dưới 1 con/phụ nữ.

Con số này thấp hơn rất nhiều so với mức 2,1 con/phụ nữ cần thiết để duy trì dân số ổn định, mà không cần người nhập cư.

Cuộc khủng hoảng nhân khẩu học đã trở thành rủi ro lớn đối với nỗ lực thúc đẩy tăng trưởng của nền kinh tế lớn thứ 4 châu Á, khi nhiều khoảng trống trên thị trường lao động không được lấp đầy.

Theo Cơ quan thông tin việc làm Hàn Quốc (KEIS), quốc gia này đối mặt nguy cơ thiếu 820.000 lao động vào năm 2033. Lực lượng lao động bị thu hẹp đồng nghĩa với tốc độ tăng trưởng kinh tế và năng suất lao động có nguy cơ giảm sút.

Thống đốc Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc (BOK) Rhee Chang Yong cảnh báo, tỷ lệ sinh ở mức cực thấp hiện nay có nguy cơ khiến kinh tế Hàn Quốc tăng trưởng âm sau năm 2050. Để đảo ngược xu hướng này, thời gian qua, Hàn Quốc đã triển khai nhiều biện pháp ứng phó.

Năm 2025, hàng chục nghìn tỷ won được phân bổ cho các chương trình tăng tỷ lệ sinh như giảm gánh nặng về sinh con và nuôi dạy trẻ, hỗ trợ phụ nữ cân bằng giữa công việc và cuộc sống.

Tuy nhiên, bất chấp những nỗ lực không ngừng nghỉ trong nhiều năm qua, già hóa dân số vẫn là “nỗi nhức nhối” trong xã hội quốc gia châu Á này.

Giới phân tích cho rằng, những mối lo thường trực về giá nhà đắt đỏ, chi phí giáo dục cao, áp lực công việc cùng vai trò truyền thống đặt gánh nặng chăm sóc con cái lên vai phụ nữ là những nguyên nhân chính khiến nhiều người trẻ trì hoãn việc kết hôn và sinh con.

Thực tế cho thấy, đây không phải “bài toán” có thể dễ dàng tìm được lời giải trong ngày một, ngày hai.

Vì vậy, thu hút lao động nước ngoài được Seoul xác định là yếu tố quan trọng để cân bằng nguồn nhân lực phục vụ phát triển kinh tế. Mới đây, Hàn Quốc công bố Chiến lược tương lai của chính sách nhập cư đến năm 2030, đặt mục tiêu tái định vị nhập cư là một trụ cột quan trọng trong chiến lược phát triển quốc gia trung và dài hạn.

Một trong những điểm nhấn của chiến lược mới là mở rộng chương trình “visa hạng nhất”, vốn chỉ được áp dụng cho các chuyên gia thuộc lĩnh vực công nghệ cao, như trí tuệ nhân tạo, robot, bán dẫn.

Để thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao từ nước ngoài, Hàn Quốc dự kiến trao thêm cơ hội sở hữu “visa hạng nhất” cho các giáo sư, nhà nghiên cứu khoa học-công nghệ. Ngoài ra, sinh viên quốc tế tốt nghiệp tại Hàn Quốc cũng có thể cư trú dài hạn và tham gia thị trường lao động.

Giải pháp này sẽ giúp Xứ sở Kim chi tận dụng nguồn nhân lực đã được đào tạo, thích nghi tốt với môi trường sống tại Hàn Quốc, qua đó giảm áp lực thiếu nhân lực tại các doanh nghiệp địa phương.

Già hóa dân số là bài toán khó. Giới phân tích cho rằng, với Hàn Quốc, lời giải không chỉ đến từ các giải pháp tăng tỷ lệ sinh, mà còn ở chiến lược thu hút lao động nước ngoài.

Đây là hướng đi tạm thời, song cần thiết để tìm lối thoát khỏi vòng xoáy dân số già, bảo đảm ổn định xã hội và giữ đà tăng trưởng bền vững.

NGUYỄN HÀ

Nguồn Nhân Dân : https://nhandan.vn/loi-giai-cho-bai-toan-dan-so-gia-post947785.html