Lợi ích của chè đậu đen khiến nhiều người bất ngờ

một giờ trướcBài gốc

1. Tác dụng của các nguyên liệu trong chè đậu đen

Nội dung

1. Tác dụng của các nguyên liệu trong chè đậu đen

2. Tác dụng tổng hòa của chè đậu đen

3. Những lưu ý khi sử dụng chè đậu đen

Chè đậu đen thường được nấu với các nguyên liệu gồm: Đậu đen, đường (có thể sử dụng đường tinh luyện, đường phèn, đường thốt nốt, mật ong...), lá dứa, nước cốt dừa và đồ ăn kèm như dừa tươi nạo, dừa khô, chân trâu, lạc rang...

Dưới đây là phân tích chi tiết về từng thành phần chính và giá trị tổng hòa của món chè đậu đen dưới góc nhìn Y học cổ truyền (YHCT).

Tác dụng riêng lẻ của từng nguyên liệu

Đậu đen (hắc tiểu đậu) - "Chủ vị" của món ăn: Trong YHCT, đậu đen có vị ngọt, tính bình, quy vào hai kinh Thận và Can.

Đậu đen có tác dụng:

Bổ Thận, dưỡng huyết: Với màu đen đặc trưng (thuộc hành Thủy), đậu đen dẫn thuốc vào thận, giúp làm đen tóc, chắc xương và tăng cường chức năng lọc của thận.
Thanh nhiệt, giải độc: Đậu đen có khả năng hạ hỏa, giúp cơ thể đào thải độc tố tích tụ qua đường bài tiết.
Lợi thủy, tiêu thũng: Giúp giảm tình trạng phù nề, tiểu rắt hoặc khó tiêu.

Đậu đen là thành phần chính, tạo nên hương vị và tác dụng với sức khỏe của món chè.

Các chất làm ngọt:Có tác dụng điều vị, tạo sự hấp dẫn cho món ăn. Tùy vào loại tạo ngọt mà tác dụng của bát chè sẽ thay đổi đáng kể:

Đường phèn: Đây là loại đường có vị ngọt, tính bình, vào kinh Phế và Tỳ, có tác dụng tư âm nhuận phế, chỉ khái (giảm ho), trừ đàm. Khi nấu chè đậu đen với đường phèn, món ăn trở nên thanh mát hơn, cực kỳ tốt cho những người bị nóng trong, ho khan hoặc viêm họng.
Đường thốt nốt: Có vị ngọt thanh, tính ấm. Khác với đường trắng tinh luyện, đường thốt nốt giàu khoáng chất, giúp bổ máu và hỗ trợ tiêu hóa đồng thời giúp làm ấm tỳ vị, rất thích hợp cho những người có cơ địa hàn (lạnh bụng) nhưng vẫn muốn ăn chè đậu đen.
Mật ong: Vị ngọt, tính bình, vào kinh Phế, Tỳ, Đại tràng, có tác dụng nhuận tràng, sát khuẩn và bổ trung ích khí. Kết hợp mật ong với nước đậu đen thường dùng để nhuận tràng, chữa táo bón và làm đẹp da từ bên trong.

2. Tác dụng tổng hòa của chè đậu đen

Khi các nguyên liệu này hòa quyện, tạo nên một chỉnh thể "Phù chính khu tà", tăng cường sức đề kháng và đẩy lùi bệnh tật, cụ thể:

Thanh nhiệt và giải độc cơ thể - Đây là tác dụng nổi bật nhất: Đậu đen giúp thanh lọc huyết nhiệt, trong khi đường phèn giúp nhuận phế. Sự kết hợp này giúp cơ thể thoát khỏi trạng thái "nóng trong", giảm mụn nhọt, rôm sảy và giúp giấc ngủ sâu hơn (do tâm thận được an định).

Bổ thận, tráng cốt và dưỡng nhan: Y học cổ truyền quan niệm "Thận hoa ra tóc". Khi thận khí được bồi bổ từ đậu đen, khí huyết lưu thông, làn da sẽ trở nên hồng hào, tóc bớt rụng và bạc. Đặc biệt, món chè này giúp giảm đau lưng, mỏi gối do thận yếu ở người trung niên.

Điều hòa tỳ vị và hỗ trợ tiêu hóa: Nước chè đậu đen khi được nấu kỹ, hạt đậu mềm nhừ sẽ rất dễ hấp thu. Nếu dùng đường thốt nốt hoặc mật ong, món chè còn giúp làm ấm dạ dày, kích thích tiêu hóa, tránh tình trạng đầy hơi vốn thường gặp khi ăn các loại hạt họ đậu.

3. Những lưu ý khi sử dụng chè đậu đen

Mặc dù rất tốt, nhưng để chè đậu đen phát huy tối đa công hiệu, bạn cần lưu ý:

Không nên bỏ vỏ: Vỏ đậu đen chứa phần lớn hoạt chất giải độc và chống oxy hóa, nếu bỏ vỏ, tác dụng thanh nhiệt sẽ giảm đi 70-80%.

Thời điểm ăn: Tốt nhất là ăn vào buổi sáng hoặc xế chiều; tránh ăn quá nhiều vào buổi tối vì đậu đen có tác dụng lợi tiểu, có thể gây mất ngủ do đi tiểu đêm.

Đối tượng cần cẩn trọng:

Người có thể chất hư hàn (chân tay lạnh, đi ngoài phân lỏng): Nên nấu đậu đen với một vài lát gừng và dùng đường thốt nốt để trung hòa tính hàn.
Người đang dùng thuốc Đông y: Nên hỏi ý kiến thầy thuốc vì đậu đen có tính giải độc rất mạnh, có thể làm giảm tác dụng của một số loại thuốc đặc trị.

BS. Vũ Duy Thành

Nguồn SK&ĐS : https://suckhoedoisong.vn/loi-ich-cua-che-dau-den-khien-nhieu-nguoi-bat-ngo-169260511105849124.htm