Ngay sau khi nhậm chức Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), ông Kevin Warsh đã phải đối mặt với một “bài kiểm tra” từ thị trường trái phiếu toàn cầu. Diễn biến lợi suất tăng cao được xem là thông điệp từ các nhà đầu tư, yêu cầu Fed cần ưu tiên kiểm soát lạm phát thay vì hạ lãi suất theo mong muốn của chính quyền Tổng thống Donald Trump.
Thị trường trái phiếu biến động mạnh
Trong tuần trước, ngay trước lễ tuyên thệ nhậm chức của ông Warsh, lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 30 năm đã có lúc vượt ngưỡng 5,19%, mức cao nhất kể từ năm 2007. Lợi suất kỳ hạn 10 năm cũng leo lên mức cao nhất trong hơn một năm qua.
Mặc dù đà bán tháo đã có dấu hiệu dịu bớt trong phiên giao dịch ngày 27/5, lợi suất vẫn duy trì ở mức cao. Cụ thể:
Kỳ hạn 10 năm: Giảm 1 điểm cơ bản, còn 4,481%.
Kỳ hạn 2 năm: Giảm hơn 1 điểm cơ bản, còn 4,035%.
Kỳ hạn 30 năm: Giảm hơn 1 điểm cơ bản, còn 5,01%.
Đáng chú ý, trước khi căng thẳng giữa Mỹ và Iran bùng phát cách đây 3 tháng, lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm vẫn duy trì dưới mức 4%. Việc giá dầu thô tăng cao do xung đột địa chính trị đã trực tiếp gia tăng áp lực lạm phát, buộc các ngân hàng trung ương phải cân nhắc việc duy trì hoặc tăng lãi suất.
Thế khó của Tân Chủ tịch Fed
Nhà kinh tế trưởng Tim Duy tại SGH Macro Advisors nhận định: “Thông điệp từ việc lợi suất trái phiếu tăng là không có dư địa cho việc giảm lãi suất”. Ông Warsh hiện đang ở thế tiến thoái lưỡng nan: nếu giảm lãi suất theo kỳ vọng của Tổng thống Trump, thị trường có thể bất ổn do lo ngại lạm phát; ngược lại, nếu tăng lãi suất, ông có thể làm mếch lòng người đã đề cử mình.
Tại lễ nhậm chức ngày 22/5, Tổng thống Trump tuyên bố muốn ông Warsh giữ sự độc lập. Tuy nhiên, các nhà phân tích cho rằng đây là một sự “cảnh báo ngầm”. Tổng thống nhấn mạnh mục tiêu chặn lạm phát nhưng không được làm cản trở sự tăng trưởng của nền kinh tế, đặc biệt trong bối cảnh Mỹ cần tăng trưởng để chi trả các khoản nợ công.
Các rào cản đối với việc nới lỏng tiền tệ
Ngoài áp lực từ lạm phát năng lượng, Fed còn phải đối mặt với nhiều yếu tố giữ lãi suất ở mức cao:
Thâm hụt ngân sách: Lượng trái phiếu chính phủ phát hành ngày càng lớn so với khả năng hấp thụ của thị trường.
Đầu tư AI: Làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo thúc đẩy tăng trưởng nhưng cũng góp phần đẩy lạm phát trong ngắn hạn.
Thị trường lao động: Tình hình việc làm tại Mỹ vẫn duy trì ổn định, vượt quá kỳ vọng trong hai tháng qua, làm giảm tính cấp thiết của việc nới lỏng chính sách.
Bên cạnh đó, việc cựu Chủ tịch Jerome Powell vẫn ở lại trong Hội đồng Thống đốc cũng được xem là một trở ngại. Ông Powell trước đó khẳng định Fed cần thấy giá năng lượng và các tác động từ thuế quan giảm bớt trước khi tính đến chuyện hạ lãi suất.
Nhìn chung, các dữ liệu kinh tế hiện tại cho thấy Tân Chủ tịch Kevin Warsh có rất ít khoảng trống để thực hiện các đợt cắt giảm lãi suất trong ngắn hạn, khi rủi ro lạm phát và áp lực từ thị trường trái phiếu vẫn hiện hữu.
PHỐ HỘI