Đặc biệt, trong bối cảnh chi phí sản xuất nông nghiệp ngày càng gia tăng, việc áp dụng cơ giới hóa đồng bộ gắn với tích tụ ruộng đất đang mở ra hướng đi hiệu quả, không chỉ giúp giảm chi phí mà còn gia tăng lợi nhuận rõ rệt cho nông dân và hợp tác xã (HTX).
Lễ khởi động mô hình canh tác lúa hiệu quả cao, phát thải thấp, gắn với trình diễn công nghệ cơ giới hóa gieo sạ hàng kết hợp vùi phân, tại xã Tân An, TP Hải Phòng.
Năng suất cao và thích ứng với biến đổi khí hậu
Thông tin tại buổi Lễ khởi động mô hình canh tác lúa hiệu quả cao, phát thải thấp, gắn với trình diễn công nghệ cơ giới hóa gieo sạ hàng kết hợp vùi phân, diễn ra sáng nay (26/02) tại xã Tân An, TP Hải Phòng, ông Nguyễn Quốc Mạnh, Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), cho biết, Đề án “Sản xuất giảm phát thải lĩnh vực trồng trọt giai đoạn 2025–2035, tầm nhìn đến năm 2050” được coi là kim chỉ nam cho lĩnh vực trồng trọt từ nay đến năm 2050. Vì trong tình hình mới, sản xuất trồng trọt phải thay đổi theo hướng sử dụng ít tài nguyên hơn, hiệu quả hơn, bền vững hơn, phát thải thấp và bảo vệ môi trường sinh thái.
Mô hình được triển khai thí điểm trên diện tích 2 ha, của HTX Hữu Chung.
Được biết, mô hình được triển khai tại Hưng Yên, Ninh Bình và Hải Phòng. Theo các chuyên gia kỹ thuật, việc gieo sạ đúng mật độ kết hợp vùi phân chính xác giúp giảm số lần bón phân, giảm lượng nước tưới và tiết kiệm đáng kể công lao động. Đây là yếu tố quan trọng trong bối cảnh sản xuất nông nghiệp đang đối mặt với chi phí đầu vào ngày càng tăng và yêu cầu giảm phát thải khí nhà kính ngày càng cao.
Là thành viên của HTX Hữu Chung, ông Nguyễn Văn Khiên (xã Tân An, TP. Hải Phòng) – hộ gia đình sở hữu 30 ha lúa, trong đó có 2 ha lần đầu ứng dụng mô hình canh tác trên, kỳ vọng mô hình sẽ giúp bà con nông dân nâng cao giá trị nông sản trong sản xuất nông nghiệp.
“Qua tìm hiểu, cho thấy mô hình triển khai rất hiệu quả tại các tỉnh Đồng Bằng Sông Cửu long. Do đó, chúng tôi tin tưởng mô hình này sẽ triển khai thành công và tiếp tục được nhân rộng trên cánh đồng của địa phương trong những mùa vụ tiếp theo.
Đặc biệt, việc áp dụng cơ giới hóa gieo sạ hàng kết hợp vùi phân giúp giảm chi phí đầu vào, tạo thuận lợi cho tổ chức sản xuất đồng bộ trên cánh đồng và nâng cao hiệu quả canh tác lúa. Những kết quả ban đầu từ mô hình được mong đợi sẽ góp phần thay đổi cách tổ chức sản xuất lúa tại hợp tác xã theo hướng cơ giới hóa, tiết kiệm chi phí nhân công, sử dụng tài nguyên hiệu quả hơn, tiến tới cung cấp sản phẩm lúa gạo chất lượng cao, phát thải thấp ra thị trường” ông Khiên chia sẻ.
Mô hình canh tác lúa cơ giới hóa gieo sạ hàng kết hợp vùi phân tại TP. Hải Phòng giúp kiểm soát mật độ ngay từ đầu vụ, tạo điều kiện để cây lúa sinh trưởng đồng đều. Phân được vùi trực tiếp xuống đất cùng thời điểm gieo sạ làm tăng hiệu quả hấp thu dinh dưỡng, giảm thất thoát và hạn chế phát thải khí nhà kính. Nhờ đó, giảm lượng giống, giảm số lần bón phân, tiết kiệm nước tưới và công lao động.
Bà Lương Thị Kiểm, Phó Giám Đốc Sở NN và MT TP. Hải Phòng, cho biết: “Mô hình canh tác lúa hiệu quả cao và phát thải thấp tại HTX Hữu Chung là bước triển khai quan trọng nhằm đánh giá khả năng áp dụng các giải pháp kỹ thuật canh tác lúa phát thải thấp trong sản xuất lúa của địa phương. Thông qua mô hình này, TP. Hải Phòng có thêm cơ sở để thúc đẩy áp dụng các thực hành canh tác lúa bền vững, gắn với cơ giới hóa và sử dụng tài nguyên hiệu quả trong sản xuất.”
Đại diện Viện Nghiên cứu Lúa gạo quốc tế IRRI, PGS. TS. Nguyễn Văn Hùng cho biết việc triển khai các mô hình tại Đồng bằng sông Hồng đang góp phần hoàn thiện các giải pháp canh tác lúa phát thải thấp phù hợp với điều kiện sinh thái phía Bắc. “Việc triển khai mô hình tại các địa phương với điều kiện sản xuất khác nhau giúp điều chỉnh các giải pháp kỹ thuật để bảo đảm tính khả thi và hiệu quả khi áp dụng trong sản xuất thực tế.”
Sẽ hiệu quả hơn với các mô hình tích tụ ruộng đất
Theo Phó Giám Đốc Sở NN và MT TP. Hải Phòng, tại địa phương nguồn lao động khan hiếm với giá nhân công ngày càng cao, từ 300 – 500 nghìn đồng/công. Do đó, chính quyền địa phương khuyến khích người dân sử dụng phương pháp cơ giới hóa trong gieo sạ. Theo bà, đây sẽ là nền tảng quan trọng, tạo điều kiện thuận lợi và tiềm năng lớn để phát triển nông nghiệp theo hướng hàng hóa, đồng thời xây dựng và nâng tầm thương hiệu nông sản của địa phương.
Ông Nguyễn Văn Khiên, thành viên HTX Hữu Chung.
"Nếu chúng ta có chính sách khuyến khích tích tụ ruộng đất và chỉnh trang đồng ruộng thì hiệu quả sẽ nâng cao nhiều lần” – bà Kiểm nói.
Nói thêm về câu chuyện tích tụ ruộng đất, ông Khiên cho hay, thời gian qua có nhiều HTX trên địa bàn thành phố phát triển mô hình sản xuất nông nghiệp theo hướng dồn điền đổi thửa. Việc tích tụ ruộng đất để canh tác, đang ngày càng được nhân rộng và cho hiệu quả rõ rệt.
Tại HTX Hữu Chung, hiện tại đã có 4 hộ tham gia tích tụ ruộng đất. Riêng cá nhân gia đình ông đã triển khai gần 30 ha.
“Trên cùng đơn vị diện tích, nếu áp dụng ở quy mô nhỏ thì hiệu quả có thể thấp, nhưng nếu canh tác theo hướng tích tụ ruộng đất sẽ giúp tiết kiệm khá nhiều. Sau khi trừ các loại chi phí lợi nhuận mang lại sẽ cao hơn. Ví dụ, với 30 ha của gia đình, khi canh tác theo hướng tích tụ ruộng đất, sau khi trừ chi phí đã giúp mang lại lợi nhuận từ 500-700 triệu đồng” – ông Khiên nói thêm.
Do đó, để ứng dụng công nghệ cơ giới hóa trong gieo sạ đạt hiệu quả cao như kỳ vọng, theo đại diện HTX trong thời gian tới bà con nông dân cần tiếp tục nhận được sự đồng hành, hỗ trợ về kỹ thuật cũng như các thủ tục chính sách,… từ các đơn vị liên quan để đồng bộ hóa trong sản xuất.
“Đi cùng các chủ trương chính sách, rất mong thành phố cũng như các cấp, các ngành tiếp tục có những hướng dẫn cụ thể hơn tới bà con nông dân. Đặc biệt, cần có các văn bản chỉ đạo tuyên truyền cụ thể và quyết liệt hơn nữa để hỗ trợ ngành nông nghiệp đạt hiệu quả cao nhất” – ông Khiên bày tỏ.
Trong bối cảnh đó, việc triển khai mô hình canh tác lúa hiệu quả cao, phát thải thấp và cơ giới hóa đồng bộ không chỉ đơn thuần là đưa máy móc xuống đồng ruộng, mà còn là bước chuyển quan trọng về tư duy sản xuất nông nghiệp trên địa bàn.
Hồng Hương