Luật Đầu tư 2025: Cởi trói thủ tục, khơi thông nguồn lực kinh doanh

3 giờ trướcBài gốc

Luật Đầu tư 2025 chính thức được Quốc hội thông qua vào ngày 11/12/2025, có hiệu lực từ ngày 1/3/2026 với nhiều điểm mới đáng chú ý.

Theo đánh giá của TS Bùi Quý Thuấn - Trưởng ban Nghiên cứu tổng hợp Liên chi hội Tài chính Khu công nghiệp Việt Nam (VIPFA), một trong những điểm mới nổi bật của Luật Đầu tư 2025 là việc mạnh tay cắt giảm các ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện.

So với quy định cũ, nhiều lĩnh vực như dịch vụ làm thủ tục thuế, hải quan, cho thuê lại lao động hay giám định thương mại đã được đưa ra khỏi danh mục kiểm soát chặt chẽ hoặc thay đổi phạm vi quản lý. Đặc biệt, Chính phủ sẽ công bố danh mục các ngành, nghề chuyển từ phương thức cấp phép, chứng nhận sang hình thức công bố yêu cầu điều kiện để thực hiện hậu kiểm, giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong việc gia nhập thị trường.

Song song với việc cởi mở về ngành nghề, luật mới cũng tạo điều kiện thuận lợi chưa từng có cho khối ngoại khi quy định nhà đầu tư nước ngoài không nhất thiết phải có dự án đầu tư trước khi thành lập doanh nghiệp. Thay đổi này đã gỡ bỏ rào cản mang tính "trứng có trước hay gà có trước" của quy định cũ, cho phép các nhà đầu tư quốc tế thiết lập tổ chức kinh tế ngay khi đáp ứng các điều kiện tiếp cận thị trường.

Bên cạnh đó, phạm vi các dự án thuộc diện phải chấp thuận chủ trương đầu tư cũng được luật hóa chi tiết, với 20 loại hình cụ thể, từ các dự án sử dụng tài nguyên lớn đến các lĩnh vực nhạy cảm như casino hay hàng không. Điểm mới đáng chú ý là sự chuyển dịch thẩm quyền khi Chủ tịch UBND cấp tỉnh sẽ trực tiếp chấp thuận chủ trương cho 13 nhóm dự án, thay vì tập thể UBND cấp tỉnh như trước đây.

TS Bùi Quý Thuấn - Trưởng ban Nghiên cứu tổng hợp Liên chi hội Tài chính Khu công nghiệp Việt Nam (VIPFA).

Tinh thần cải cách hành chính còn thể hiện rõ qua việc bãi bỏ bớt các trường hợp phải thực hiện thủ tục điều chỉnh dự án. Cụ thể, luật đã lược bỏ hai trường hợp gây nhiều phiền hà trước đây là thay đổi tổng vốn đầu tư trên 20% và thay đổi công nghệ đã thẩm định.

"Luật 2025 chỉ giữ lại 5 trường hợp doanh nghiệp phải điều chỉnh chủ trương đầu tư. Quy định mới đã đơn giản hóa thủ tục, tạo thuận lợi cho nhà đầu tư, tránh việc thay đổi nhỏ cũng phải điều chỉnh chủ trương đầu tư.

So với Luật Đầu tư 2020, Điều 33 Luật Đầu tư 2025 đã bỏ 2 trường hợp điều chỉnh dự án đầu tư là thay đổi tổng vốn đầu tư từ 20% trở lên và thay đổi công nghệ đã được thẩm định. Điều này giúp doanh nghiệp tránh được việc phải thực hiện các thủ tục rườm rà chỉ vì những điều chỉnh nhỏ trong quá trình vận hành", ông Thuấn nêu.

Đồng thời, không gian cho "thủ tục đầu tư đặc biệt" cũng được mở rộng đáng kể. Các nhà đầu tư tại các khu công nghiệp, khu công nghệ cao hay trung tâm tài chính quốc tế có thể lựa chọn hình thức đăng ký đặc biệt để được miễn giảm hàng loạt thủ tục về quy hoạch, xây dựng, phòng cháy chữa cháy và đánh giá tác động môi trường, miễn là họ có văn bản cam kết tuân thủ các tiêu chuẩn kỹ thuật quy định.

Về thời hạn hoạt động của dự án, dù vẫn giữ khung thời gian tối đa là 50 năm và 70 năm tùy khu vực, nhưng Luật Đầu tư 2025 đã bổ sung quyền linh hoạt cho nhà đầu tư. Theo đó, doanh nghiệp có thể chủ động điều chỉnh tăng hoặc giảm thời hạn hoạt động ngay trong quá trình triển khai thay vì phải đợi đến sát ngày kết thúc mới được xin gia hạn như quy định cũ.

Đối với mảng đầu tư ra nước ngoài, luật mới đã tạo ra một bước tiến dài khi bãi bỏ thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư của Quốc hội và Thủ tướng Chính phủ, đồng thời thu hẹp diện dự án phải cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư ra nước ngoài. Các dự án quy mô nhỏ giờ đây chỉ cần thực hiện đăng ký giao dịch ngoại hối với Ngân hàng Nhà nước, giúp giảm bớt áp lực thời gian và chi phí cho doanh nghiệp khi vươn ra toàn cầu.

Cuối cùng, quy định về chuyển nhượng dự án đầu tư cũng được mở rộng đáng kể về đối tượng áp dụng. Tất cả các dự án đã có quyết định chủ trương hoặc giấy chứng nhận đăng ký đầu tư theo pháp luật đầu tư đều có thể thực hiện chuyển nhượng, thay vì bị bó hẹp trong các điều kiện khắt khe như quy định trước đây của Luật Kinh doanh bất động sản.

Những điểm mới của Luật Đầu tư 2025 nếu được triển khai đồng bộ, nhất quán sẽ không chỉ tháo gỡ những nút thắt thủ tục mà còn khuyến khích dòng vốn vào các lĩnh vực ưu tiên, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững.

Thu An

Nguồn Doanh Nghiệp : https://doanhnghiepvn.vn/doanh-nghiep/luat-dau-tu-2025-coi-troi-thu-tuc-khoi-thong-nguon-luc-kinh-doanh/20260302010234957