Luật Thủ đô năm 2026 tạo đột phá về thể chế và không gian phát triển cho Hà Nội

một giờ trướcBài gốc

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú phổ biến, quán triệt một số nội dung cơ bản của Luật Thủ đô năm 2026. Ảnh: Quang Thái

Sáng 7-5, thành phố Hà Nội tổ chức hội nghị triển khai, thi hành Luật Thủ đô số 02/2026/QH16. Tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú đã phổ biến, quán triệt một số nội dung cơ bản của Luật Thủ đô số 02/2026/QH16.

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú nhấn mạnh, Luật Thủ đô năm 2026 là không gian pháp lý đột phá, góp phần xây dựng và phát triển Thủ đô trong kỷ nguyên mới. Quá trình xây dựng Luật Thủ đô đã phát huy trí tuệ tập thể của các cơ quan, ban, ngành và địa phương sau một thời gian nghiên cứu và chuẩn bị kỹ lưỡng.

Về cấu trúc, Luật gồm 9 chương 36 điều, trong đó vấn đề lớn nhất là tập trung phân cấp, phân quyền và trao quyền cho Hà Nội. Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tú cho biết, Luật Thủ đô năm 2026 tạo ra ba nhóm đột phá lớn gồm: Đột phá về thể chế; đột phá về tư duy phát triển; đột phá về không gian phát triển.

Trong đó, về thể chế, Luật Thủ đô năm 2026 trao quyền cho Hà Nội xây dựng cơ chế, chính sách và tổ chức thực hiện phù hợp với yêu cầu phát triển của Thủ đô. Thành phố được quyết định tổ chức bộ máy, con người để tổ chức thi hành các cơ chế đặc thù.

Về tư duy phát triển, Luật Thủ đô năm 2026 thiết kế mô hình phát triển cho Thủ đô. Mô hình này dựa trên các mô hình kinh tế mới và khai thác không gian ngầm để Thủ đô có nguồn lực phát triển.

Về không gian phát triển, Luật Thủ đô năm 2026 mở rộng cơ chế liên kết giữa Hà Nội với các địa phương trong và ngoài vùng, đồng thời tạo cơ chế phát triển không gian ngầm, không gian tầm thấp và định hướng cho không gian tầm cao trong tương lai.

“Thủ đô không chỉ còn là địa lý hữu hình bị giới hạn, Luật Thủ đô năm 2026 đã tạo ra không gian phát triển mới cho Hà Nội”, Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tú khẳng định.

Làm rõ một số nội dung cụ thể, Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tú cho biết chính quyền thành phố được giao 199 thẩm quyền với mục tiêu cốt lõi là nâng cao tính tự chủ, tự quyết và trách nhiệm giải trình trong quản trị Thủ đô.

Đáng chú ý, tại Khoản 3 Điều 5, Luật Thủ đô năm 2026 cho phép Hà Nội được lựa chọn áp dụng cơ chế, chính sách có lợi hơn. Bên cạnh đó, Hà Nội được trao thêm quyền chủ động trong tổ chức bộ máy, biên chế, vị trí việc làm và chính sách thu nhập đối với cán bộ, công chức, viên chức.

Quang cảnh hội nghị. Ảnh Quang Thái

Cũng theo Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tú, lần đầu tiên, Luật Thủ đô quy định cụ thể về quản lý và quy hoạch không gian gắn với quy hoạch tổng thể phát triển Thủ đô trong dài hạn. Trong lĩnh vực phát triển đô thị, Luật trao cơ chế để Hà Nội phát triển theo mô hình TOD, đồng thời tăng quyền chủ động trong chỉnh trang, cải tạo đô thị.

Về quản lý, bảo vệ, sử dụng tài nguyên, chính quyền thành phố có thể thu hồi đất; giao, thuê, chuyển mục đích sử dụng đất; bồi thường, hỗ trợ tái định cư...; đồng thời quản lý, bảo vệ, khai thác, sử dụng và phát triển rừng, không gian xanh.

Đối với phát triển văn hóa, thể thao và du lịch, thành phố có trách nhiệm bảo vệ di sản; phát triển công nghiệp văn hóa; quản lý, khai thác, sử dụng, cải tạo, tu bổ di tích, di sản; cấp phép lữ hành quốc tế và công nhận hạng cơ sở lưu trú du lịch trên địa bàn.

Thành phố cũng được triển khai mô hình giáo dục đa cấp học, phát triển trường tiên tiến, hiện đại và liên kết quốc tế; bổ sung chương trình giáo dục mầm non và phổ thông, đảm bảo phù hợp với mục tiêu phát triển Thủ đô.

Bên cạnh đó, thành phố Hà Nội có quyền quyết định giá dịch vụ khám, chữa bệnh tại cơ sở y tế công lập và hỗ trợ chi trả bảo hiểm y tế đặc thù; quyền thừa nhận giấy phép hành nghề do nước ngoài cấp.

Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tú cho biết, Luật cũng bổ sung cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) với quy định cụ thể hơn về thẩm quyền, trình tự, thủ tục triển khai. Theo đó, Hà Nội có thể triển khai thử nghiệm các mô hình mới đối với từng dự án cụ thể.

Trong lĩnh vực đầu tư, Hà Nội được trao quyền quyết định đối với đầu tư công, đầu tư tư nhân… đồng thời có thể áp dụng một số cơ chế đặc thù đối với các dự án quan trọng.

Đối với phát triển nguồn nhân lực, Luật Thủ đô năm 2026 quy định cơ chế thu hút, trọng dụng nhân lực chất lượng cao thông qua chính sách tiền lương, nhà ở, đãi ngộ và đầu tư cơ sở vật chất cho các cơ sở đào tạo. Hà Nội cũng được áp dụng chính sách nhà ở đối với cán bộ, công chức, viên chức của thành phố và cán bộ, công chức Trung ương làm việc tại Hà Nội; đồng thời được quyền thuê chuyên gia phục vụ xử lý các vấn đề phát triển của Thủ đô.

Về liên kết vùng, Hà Nội đóng vai trò điều phối và dẫn dắt các hoạt động có tính liên vùng (giao thông, môi trường, kiểm soát bệnh tật); tái cấu trúc không gian phát triển của cả vùng Thủ đô; thu hút và phân bổ nguồn lực. Các địa phương trong vùng được áp dụng cơ chế, chính sách đặc thù của Luật khi thực hiện dự án liên kết, phát triển.

Bên cạnh các cơ chế đặc thù, Luật cũng quy định rõ trách nhiệm kiểm tra, giám sát và giải trình của các cơ quan Trung ương, chính quyền thành phố và các tổ chức liên quan.

Phương Ngân

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/luat-thu-do-nam-2026-tao-dot-pha-ve-the-che-va-khong-gian-phat-trien-cho-ha-noi-748694.html