Ảnh minh họa
Ưu đãi thuế - Lợi thế vượt trội cho nhà đầu tư dài hạn
Điểm thay đổi đáng chú ý nhất nằm ở việc miễn hoàn toàn thuế chuyển nhượng đối với chứng chỉ quỹ mở nếu nhà đầu tư nắm giữ trên 2 năm. Trước đây, mỗi giao dịch bán đều phải chịu thuế 0,1% trên giá trị chuyển nhượng - một chi phí tuy nhỏ nhưng tích lũy đáng kể theo thời gian. Việc xóa bỏ nghĩa vụ thuế này đồng nghĩa với việc nhà đầu tư dài hạn có thể giữ lại trọn vẹn phần lợi nhuận tăng trưởng, qua đó nâng cao đáng kể hiệu quả đầu tư thực tế.
Song song đó, thuế đối với lợi tức (cổ tức) từ quỹ cũng được giảm một nửa, từ 5% xuống còn 2,5%. Đây là một điều chỉnh mang tính khuyến khích rõ rệt. Trước đây, mức thuế 5% khiến nhiều quỹ mở cân nhắc hạn chế chi trả lợi tức nhằm tối ưu lợi ích sau thuế cho nhà đầu tư. Với mức thuế mới, áp lực này được giảm bớt, mở ra khả năng các quỹ sẽ chủ động chi trả lợi tức thường xuyên hơn, từ đó tạo ra dòng tiền ổn định và hấp dẫn hơn cho người nắm giữ.
Xét ở góc độ hành vi, những thay đổi này tạo ra một "ranh giới" rõ ràng giữa hai nhóm nhà đầu tư: dài hạn và ngắn hạn. Khi lợi ích thuế nghiêng hẳn về phía những người kiên nhẫn nắm giữ, dòng tiền trên thị trường có xu hướng "ở lại lâu hơn", thay vì luân chuyển nhanh theo các chiến lược lướt sóng. Đây chính là nền tảng quan trọng để xây dựng một thị trường vốn ổn định và bền vững.
Định hướng dòng tiền - Từ kênh rủi ro sang đầu tư minh bạch
Không dừng lại ở đó, chính sách thuế mới còn đóng vai trò như một công cụ định hướng dòng tiền trong xã hội. Trong bối cảnh các hình thức "ủy thác đầu tư không chính thức" vẫn tồn tại và thu hút một bộ phận nhà đầu tư bởi lợi nhuận ngắn hạn hấp dẫn, việc ưu đãi thuế cho các kênh đầu tư chính thống là cách để Nhà nước "kéo" dòng tiền về khu vực minh bạch và được bảo vệ pháp lý.
Khi đầu tư thông qua quỹ mở, tài sản của nhà đầu tư được quản lý theo các chuẩn mực chặt chẽ, chịu sự giám sát của cơ quan quản lý và được tách biệt rõ ràng, giảm thiểu rủi ro mất vốn do gian lận hoặc vận hành thiếu minh bạch.
Ở tầm vĩ mô, thông điệp chính sách lần này rất rõ ràng: ưu tiên phát triển đầu tư dài hạn, chuyên nghiệp và có kỷ luật. Đây là yếu tố cốt lõi để tái cấu trúc thị trường chứng khoán Việt Nam - nơi mà nhà đầu tư cá nhân hiện vẫn chiếm tới 80-85% thanh khoản. Dù mang lại sự sôi động, cấu trúc này cũng khiến thị trường dễ biến động mạnh trước các yếu tố tâm lý. Thực tế cho thấy, phần lớn nhà đầu tư cá nhân không đạt được hiệu quả như kỳ vọng; tỷ lệ thua lỗ cao và thời gian "trụ lại" thị trường thường rất ngắn.
Quỹ mở - Lời giải cho bài toán đầu tư của số đông
Trong bối cảnh đó, quỹ mở nổi lên như một giải pháp phù hợp cho số đông. Không đòi hỏi vốn lớn, không yêu cầu theo dõi thị trường liên tục, nhưng vẫn đảm bảo danh mục đầu tư được xây dựng và quản lý bởi đội ngũ chuyên gia, quỹ mở hội tụ đủ ba yếu tố: khả năng tiếp cận, tính chuyên nghiệp và kỷ luật đầu tư.
Nhà đầu tư cá nhân, thay vì "tự bơi" trong một thị trường phức tạp, có thể lựa chọn ủy thác cho các tổ chức chuyên nghiệp để tối ưu hóa hiệu quả dài hạn. Có thể hình dung việc đầu tư qua quỹ mở giống như sử dụng phương tiện giao thông công cộng. Dù không còn toàn quyền kiểm soát như khi tự lái, người tham gia lại giảm thiểu được rủi ro, tránh được những sai lầm cá nhân và đạt được mục tiêu một cách ổn định hơn.
Khi ngày càng nhiều nhà đầu tư chuyển sang hình thức này, thị trường cũng dần thay đổi về chất: dòng tiền trở nên bền vững hơn, biến động cực đoan được hạn chế, và hiệu quả đầu tư dài hạn được cải thiện.
Kinh nghiệm từ các thị trường phát triển cho thấy đây là xu hướng tất yếu. Tại Mỹ - thị trường tài chính lâu đời và hoàn thiện bậc nhất thế giới – quỹ tương hỗ đã trở thành một phần không thể thiếu trong kế hoạch tài chính của các hộ gia đình. Theo Investment Company Institute (ICI), tính đến năm 2024, có tới 71 triệu hộ gia đình Mỹ, tương đương 54% tổng số hộ, đang đầu tư vào các quỹ dài hạn.
Điều này phản ánh một thực tế: ủy thác đầu tư cho các chuyên gia không còn là lựa chọn thay thế, mà đã trở thành chuẩn mực.
Trong bức tranh đó, những thay đổi về thuế tại Việt Nam không chỉ mang ý nghĩa hỗ trợ ngắn hạn, mà còn là bước đi chiến lược nhằm định hình lại thói quen đầu tư của cả một thế hệ. Khi niềm tin được củng cố và lợi ích được đảm bảo, quỹ mở có cơ hội bước vào một "kỷ nguyên mới" - nơi đầu tư không còn là cuộc chơi của số ít, mà trở thành công cụ tích lũy tài sản bền vững cho số đông.
Minh Linh