Luật Xây dựng (sửa đổi): Xây dựng môi trường pháp lý thuận lợi, minh bạch và an toàn

3 giờ trướcBài gốc

Chuyển trọng tâm sang quản lý theo rủi ro và hậu kiểm

Giới thiệu những nội dung chủ yếu của Luật Xây dựng, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Anh Tuấn cho biết, Luật Xây dựng (sửa đổi) vừa được Quốc hội thông qua đánh dấu sự thay đổi rõ rệt khi chuyển trọng tâm sang quản lý theo rủi ro và hậu kiểm.

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Anh Tuấn giới thiệu nội dung Luật Xây dựng

Nhằm đổi mới phương thức và nâng cao hiệu quả quản lý đầu tư xây dựng, Luật sửa đổi quy định về phân loại dự án đầu tư xây dựng theo hướng thực hiện phân loại đầu tư xây dựng theo hình thức đầu tư, gồm: đầu tư công, đối tác công - tư (PPP), đầu tư kinh doanh thay cho phân loại theo nguồn vốn để bảo đảm phân định các hoạt động đầu tư thực hiện theo các luật về đầu tư, các hoạt động xây dựng thực hiện theo Luật Xây dựng.

Bên cạnh đó, Luật sửa đổi quy định về hình thức quản lý dự án: sửa đổi hình thức "ban quản lý dự án chuyên ngành, ban quản lý dự án khu vực" thành "ban quản lý đầu tư xây dựng"; đối với các hình thức còn lại gộp chung thành "chủ đầu tư tổ chức quản lý dự án" nhằm tăng tính chủ động, linh hoạt trong tổ chức thực hiện, phù hợp với việc sắp xếp lại bộ máy chính quyền trung ương, chính quyền địa phương hai cấp.

Bên cạnh việc kế thừa các nội dung quy định hiện hành đã được thực tiễn chứng minh phù hợp, Luật tập trung sửa đổi, bổ sung những quy định liên quan đến vấn đề mang tính cấp bách, cần thiết nhất để tháo gỡ vướng mắc, bất cập.

Về lập, thẩm định dự án đầu tư xây dựng, Luật bổ sung quy định cho phép người quyết định đầu tư được quyết định sử dụng các loại thiết kế tại báo cáo nghiên cứu khả thi phù hợp với tính chất, yêu cầu kỹ thuật của dự án. Đơn giản hóa nội dung thẩm định, theo đó, cơ quan chuyên môn về xây dựng chỉ kiểm soát về an toàn xây dựng, phòng cháy chữa cháy, tuân thủ quy chuẩn, tiêu chuẩn, sự phù hợp với quy hoạch làm cơ sở lập dự án, các nội dung khác phân quyền cho người quyết định đầu tư, chủ đầu tư thực hiện.

Luật cũng đã bổ sung các quy định về: Hệ thống thông tin, Cơ sở dữ liệu quốc gia về hoạt động xây dựng nhằm "định danh công trình" và đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý nhà nước và cung cấp dịch vụ công;

Bổ sung quy định về quản lý trật tự xây dựng nhằm bảo đảm đáp ứng yêu cầu quản lý khi đẩy mạnh việc phân cấp, phân quyền, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm. Quy trình rút gọn đối với dự án đầu tư công đặc biệt; bảo đảm thực hiện các nghĩa vụ trong hợp đồng xây dựng; ưu tiên sử dụng trọng tài trong nước để giải quyết tranh chấp hợp đồng xây dựng đối với các dự án công; bổ sung các quy định về bất khả kháng, hoàn cảnh thay đổi cơ bản trong hoạt động đầu tư xây dựng; lấy ý kiến về đảm bảo quốc phòng, an ninh đối với dự án/công trình theo danh mục Bộ Quốc phòng, Bộ Công an quy định.

Nhằm đáp ứng yêu cầu về hội nhập quốc tế, phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số trong hoạt động xây dựng, Luật quy định, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong quản lý nhà nước; sửa đổi, bổ sung các chính sách khuyến khích đối với vật liệu, công trình xanh, thông minh, thân thiện môi trường, sử dụng hiệu quả năng lượng; khuyến khích nghiên cứu ứng dụng đối với các dự án thuộc lĩnh vực khoa học, công nghệ, và đổi mới sáng tạo.

Cải thiện môi trường kinh doanh, tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp

Với mục tiêu tạo môi trường pháp lý thông thoáng, cải thiện môi trường kinh doanh, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp, Luật tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính trong hoạt động xây dựng.

Quốc hội biểu quyết thông qua Luật Xây dựng (sửa đổi) ngày 10/12/2025. Ảnh: Phạm Thắng

Theo đó, về lập, thẩm định, phê duyệt thiết kế xây dựng, Luật bãi bỏ thủ tục thẩm định thiết kế triển khai sau thiết kế cơ sở tại cơ quan chuyên môn về xây dựng; phân quyền chủ đầu tư kiểm soát đối với tất cả các thiết kế xây dựng sau khi dự án đầu tư được phê duyệt; nâng cao vai trò, trách nhiệm của tư vấn thiết kế, tư vấn thẩm tra trong các nội dung về chuyên môn đối với các thiết kế này.

Về xây dựng công trình, Luật đã cắt giảm đối tượng phải thực hiện thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu; cụ thể hóa về điều kiện khởi công xây dựng.

Về xác định, quản lý chi phí, Luật quy định rõ về khái niệm, nội dung, cách xác định, quản lý chi phí đầu tư, hệ thống công cụ định mức, giá xây dựng. Sửa đổi quy định liên quan đến việc sử dụng, tham khảo các công cụ này trong việc xác định chi phí đầu tư xây dựng, đảm bảo thuận tiện, linh hoạt, phù hợp với các cơ chế đặc thù.

Điều chỉnh, bổ sung một số quy định về quản lý hợp đồng nhằm bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ với quy định của Luật Đấu thầu, Bộ luật Dân sự năm 2015 và nguyên tắc tự do, tự nguyện thỏa thuận trong giao kết hợp đồng.

Về quản lý năng lực hoạt động xây dựng, Luật bãi bỏ yêu cầu về điều kiện năng lực và chứng chỉ năng lực của doanh nghiệp; cắt giảm một số lĩnh vực không yêu cầu chứng chỉ hành nghề của cá nhân.

Nhật An

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/luat-xay-dung-sua-doi-xay-dung-moi-truong-phap-ly-thuan-loi-minh-bach-va-an-toan-10406712.html