Chiếc áo dài của bà Nguyễn Thị Bình được trưng bày tại Bảo tàng Đà Nẵng. Ảnh: XUÂN SƠN
Áo dài kể chuyện lịch sử
Trong không gian trưng bày mang chủ đề “Đà Nẵng trong cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ (1954 - 1975)” ở Bảo tàng Đà Nẵng, có một chiếc áo dài đặc biệt, thu hút sự theo dõi của nhiều khách tham quan.
Đó là chiếc áo dài của nguyên Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình - nhân vật lịch sử trên bàn đàm phán Hiệp định Paris. Chiếc áo có chữ ký của bà Bình, được treo trang trọng, đối diện bức ảnh chụp những lính Mỹ rút khỏi Đà Nẵng ngày 29/3/1973, đúng 2 tháng sau khi Hiệp định Paris được ký kết.
Chiếc áo dài của nguyên Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình được bà trao tặng cho CLB di sản áo dài Việt Nam thành phố Đà Nẵng từ một cuộc gặp gỡ tại Thủ đô Hà Nội hồi tháng 9/2024, được những thành viên CLB nâng niu như một kỷ vật.
Khi Bảo tàng Đà Nẵng chuyển về địa điểm 42 Bạch Đằng, chiếc áo dài của Madame Bình được tặng lại cho bảo tàng. Bà Lê Thị Lý, Chủ nhiệm CLB di sản áo dài Việt Nam thành phố Đà Nẵng bày tỏ, chiếc áo dài của nguyên Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình không chỉ là một hiện vật, mà là biểu tượng sống động của một giai đoạn lịch sử hào hùng - nơi người phụ nữ Việt Nam vừa dịu dàng, vừa kiên cường, mang trên mình khát vọng hòa bình và độc lập dân tộc.
“Hình ảnh bà Nguyễn Thị Bình trong tà áo dài tại bàn đàm phán quốc tế đã trở thành dấu ấn sâu sắc, khẳng định bản lĩnh và trí tuệ của phụ nữ Việt Nam trên trường quốc tế. Việc lưu giữ chiếc áo dài tại Bảo tàng Đà Nẵng không chỉ là sự trân quý đối với một kỷ vật lịch sử, mà còn là cách để thế hệ hôm nay và mai sau được chạm vào quá khứ, hiểu hơn về những hy sinh và đóng góp thầm lặng nhưng vĩ đại của các thế hệ đi trước”, bà Lý chia sẻ.
Bên cạnh áo dài của nguyên Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Bình, tại Bảo tàng Đà Nẵng còn có hai bộ áo dài của nguyên Phó Chủ tịch nước Trương Mỹ Hoa và nguyên Phó Chủ tịch nước Đặng Thị Ngọc Thịnh - hai vị nữ lãnh đạo có nhiều đóng góp cho hành trình phát triển của đất nước. Đây đều là những kỷ vật được hai bà trao tặng cho CLB di sản áo dài Việt Nam thành phố Đà Nẵng vào năm 2025.
Trong không gian trưng bày của Bảo tàng Đà Nẵng còn có một bộ áo dài nam màu xanh da trời, có hoa văn hình tròn màu nhũ vàng. Áo được may kiểu áo dài cổ cao, nút một bên thân tròn màu trắng, có khăn đóng cùng màu với áo. Chiếc áo được may đo tại nhà may Trung Việt ở số nhà 327B Phan Châu Trinh - thương hiệu áo dài nổi tiếng ở Đà Nẵng từ năm 1948 do nghệ nhân áo dài truyền thống Lê Văn Huề (thường gọi là Bảy Huệ) thành lập.
Qua nhiều năm tháng, hình ảnh áo dài Trung Việt đã thôi không xuất hiện trên thị trường, nhưng ký ức về một tiệm áo dài xưa cũ nức tiếng bên sông Hàn vẫn còn đó, trở thành một phần lịch sử của đô thị Đà thành.
Chờ một “ngôi nhà di sản” cho áo dài
Từ câu chuyện những chiếc áo dài được trưng bày ở Bảo tàng Đà Nẵng, những thành viên CLB Di sản áo dài Việt Nam thành phố Đà Nẵng gợi mở việc hình thành một không gian trưng bày, quảng bá, giới thiệu về áo dài truyền thống đến du khách gần xa.
Mỗi chiếc áo dài được trưng bày tại Bảo tàng Đà Nẵng mang một câu chuyện về lịch sử, văn hóa. Ảnh: XUÂN SƠN
Theo bà Lê Thị Lý, tự thân chiếc áo dài không đơn thuần là thời trang hay sản phẩm phục vụ du lịch mà còn là biểu tượng của bản sắc văn hóa dân tộc Việt Nam, thể hiện vẻ đẹp tâm hồn, lịch sử và cốt cách người phụ nữ Việt qua từng thời kỳ.
Do đó, sẽ ý nghĩa khi thành phố đầu tư các không gian xứng tầm để trưng bày, giới thiệu về áo dài và tổ chức các hoạt động trải nghiệm, giao lưu, trình diễn áo dài. Ở đó, du khách có thể được mượn áo dài để check-in, được tặng áo dài như món quà lưu niệm.
Theo bà Lý, đây không chỉ là nơi lưu giữ những giá trị truyền thống, mà còn là điểm kết nối, lan tỏa tình yêu áo dài đến cộng đồng và du khách trong, ngoài nước khi đến với thành phố, đồng thời tạo thêm sản phẩm du lịch mang chiều sâu, khác biệt và bền vững.
Bên cạnh không gian trưng bày, những người yêu áo dài mong muốn thành phố sẽ có thêm nhiều không gian “mở” về áo dài trong thời gian tới qua những sự kiện.
Ở góc độ đơn vị tham gia đồng hành Lễ hội Áo dài Đà Nẵng năm 2026 diễn ra cuối tháng 4/2026, đại diện CLB Di sản áo dài thành phố cho hay, đây sẽ là sự kiện nền tảng để mở ra hướng đi giàu tiềm năng trong việc tôn vinh và lan tỏa giá trị văn hóa dân tộc. Đây là điều đã được địa phương lân cận là thành phố Huế tổ chức thành công với quy mô lớn và tạo dấu ấn với du khách trong và ngoài nước.
Trong những năm qua, hình ảnh chiếc áo dài truyền thống đã được nâng tầm, quảng bá trong nhiều sự kiện văn hóa - du lịch hay trong các show diễn phục vụ du khách. Đơn cử như các lễ hội du lịch của thành phố, hay chương trình “Áo dài show” kể về văn hóa truyền thống của người Việt Nam từ xưa đến nay... Đó là nền tảng để thành phố có thể duy trì, phát triển lễ hội áo dài trở thành hoạt động văn hóa thường niên đặc sắc, có thương hiệu với du khách.
XUÂN SƠN