Trong bối cảnh văn học chịu sự cạnh tranh khốc liệt từ các loại hình giải trí hiện đại, Keigo Higashino vẫn duy trì vị thế vững chắc trên các bảng xếp hạng doanh thu toàn cầu. Không chỉ là hiện tượng xuất bản tại châu Á, sức ảnh hưởng của "ông hoàng trinh thám" Nhật Bản đã lan rộng mạnh mẽ sang thị trường phương Tây trong những năm gần đây.
Thành công này không hề ngẫu nhiên mà dựa trên kỹ thuật sáng tác hiện đại, khả năng thấu hiểu thói quen đọc và cách Keigo tập trung vào thể loại trinh thám xã hội có phần nhân văn.
"Ông hoàng trinh thám" Nhật Bản Keigo Higashino.
Keigo Higashino đưa văn học trinh thám Nhật bùng nổ
Theo Nippon.com, cuộc khảo sát về thói quen đọc của học sinh trung học do Recruit thực hiện năm 2022 chỉ ra Keigo Higashino là tác giả được yêu thích nhất. Khảo sát trực tuyến với 1.000 phản hồi cho thấy dòng sách trinh thám chiếm tỷ lệ 48,8%, chỉ đứng sau tiểu thuyết lãng mạn vốn chiếm 49,7% độ yêu thích của học sinh.
Về số phiếu bầu cụ thể cho các tác giả, Keigo Higashino dẫn đầu danh sách, bỏ xa những tên tuổi nổi tiếng khác như Sumino Yoru hay Minato Kanae. Người tham gia khảo sát cho rằng các nút thắt bất ngờ và cách xây dựng nhân vật sắc nét là yếu tố then chốt tạo nên sự hấp dẫn bền bỉ của ông.
Khoảng 30% độc giả chọn sách dựa trên lời khuyên từ bạn bè hoặc người có sức ảnh hưởng, chứng tỏ hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ của thương hiệu Keigo trong cộng đồng.
Tác phẩm Bạch dạ hành.
Bên cạnh đó, các tác phẩm thường xuyên được chuyển thể thành phim truyền hình và điện ảnh như series Thám tử Galileo hay Bạch dạ hành là một điểm cộng lớn. Khi một câu chuyện xuất hiện trên màn ảnh, nó thúc đẩy nhu cầu tìm hiểu nguyên tác của công chúng, giúp duy trì sức sống lâu dài cho các đầu sách.
Dữ liệu của Recruit cũng chỉ ra trung bình mỗi học sinh trung học dành khoảng một phần tư số tiền túi hàng tháng cho việc đọc sách in. Điều này bác bỏ giả định giới trẻ hoàn toàn từ bỏ sách giấy để chuyển sang thế giới kỹ thuật số, khi 82% học sinh vẫn duy trì tương tác với các nguồn giải trí truyền thống.
Trong khi đó, tờ Prospect của Anh nhận định văn học Nhật Bản đang bùng nổ tại phương Tây khi doanh số sách dịch từ tiếng Nhật đã vượt qua nhiều ngôn ngữ khác. Trong làn sóng đó, Keigo Higashino là lựa chọn yêu thích lâu năm, đưa văn học Nhật trở thành "biên giới mới" đầy tiềm năng cho dòng sách trinh thám và kinh dị.
Án mạng ngay từ trang đầu tiên
Sức hút của “ông hoàng trinh thám” Nhật Bản được lý giải cụ thể qua các bài phân tích của những độc giả lâu năm trên nền tảng tri thức Zhihu.
Theo Jiangnan Dongdao - người đã đọc hơn 10 tác phẩm của Keigo Higashino, thay vì chỉ tập trung vào kỹ thuật "whodunit" truyền thống để trả lời câu hỏi "kẻ sát nhân đã giết người bằng cách nào", Keigo thành công khi chuyển sang trinh thám xã hội. Trọng tâm của thể loại này là lý giải động cơ nhân sinh và những góc khuất tâm hồn của hung thủ để tìm kiếm sự đồng cảm sâu sắc từ người đọc.
Trong cuốn The Forest in Sleep (Tạm dịch: Khu rừng say giấc), Keigo đã để án mạng xuất hiện ngay từ trang sách đầu tiên.
Độc giả này chia sẻ: “Trọng tâm của trinh thám xã hội là câu hỏi tại sao kẻ sát nhân lại giết người, các phương pháp hay thủ thuật giết người không còn được nhấn mạnh nữa. Đọc những cuốn tiểu thuyết này có thể khiến người ta đắm chìm sâu sắc và thở dài vì xúc động, bởi những độc giả có kinh nghiệm xã hội sẽ dễ dàng đồng cảm với nhân vật hơn”.
Luanwu Chunqiu, một độc giả khác, nhấn mạnh lối viết dễ đọc và văn phong trôi chảy là yếu tố giúp Keigo trở thành tác giả ăn khách toàn cầu. So với các nhà văn hiện đại, văn phong của Keigo được đánh giá là bình dị, không xa lạ hay khó tiếp cận, giúp độc giả dễ dàng nhập tâm.
Tác giả thường đưa tội ác vào ngay 20 trang đầu tiên để bắt giữ sự chú ý của người đọc, đồng thời duy trì độ dài lý tưởng để tránh gây mệt mỏi. Điển hình như trong cuốn The Forest in Sleep (Tạm dịch: Khu rừng say giấc), Keigo đã để án mạng xuất hiện ngay từ trang sách đầu tiên.
Độc giả Jichun Bie lại cho rằng việc không lặp lại chính mình chính là chìa khóa để giữ chân những người đọc khó tính nhất trên văn đàn quốc tế hiện nay. Các tác phẩm như Sau giờ học hay Phía sau nghi can X sở hữu phong cách tự sự khác biệt, mang lại cảm giác mới mẻ và sảng khoái cho người hâm mộ.
“Nhiều tác phẩm của ông có cấu trúc độc đáo không lặp lại, điều này rất sáng tạo vì độc giả sẽ thấy mệt mỏi nếu cứ đọc mãi một loại tiểu thuyết theo thời gian. Những câu chuyện như Điều kỳ diệu của tiệm tạp hóa Namiya hay Ác ý đều có phong cách kể chuyện riêng biệt, mang lại cảm giác đầy mới mẻ”, người này nhận xét.
Keigo Higashino (sinh năm 1958 tại Osaka) được mệnh danh là "ông hoàng trinh thám" của Nhật Bản và gia nhập danh sách các tác giả có 100 cuốn sách được xuất bản của "xứ sở Mặt trời mọc" vào năm 2023. Tốt nghiệp ngành Kỹ thuật Điện và từng làm kỹ sư, ông bắt đầu sự nghiệp văn chương từ năm 1985 với giải thưởng Edogawa Rampo cho tác phẩm Sau giờ học. Với nhịp độ sáng tác bền bỉ 2-3 tác phẩm/năm, tổng số bản phát hành tác phẩm của ông tại Nhật Bản đã vượt ngưỡng 100 triệu bản và được dịch ra hơn 30 ngôn ngữ khác nhau.
Đức An