'Ma trận' lừa đảo trực tuyến dịp Tết Nguyên đán

2 giờ trướcBài gốc

Những ngày cận Tết Nguyên đán, nhu cầu đặt vé máy bay, vé tàu, tour du lịch và phòng khách sạn tăng đột biến. Song song với dòng giao dịch sôi động là sự xuất hiện dày đặc của các hình thức lừa đảo trực tuyến, một “ma trận” mà người tiêu dùng rất dễ mắc bẫy nếu thiếu cảnh giác.

Không ít trường hợp chỉ phát hiện bị lừa khi đã tới nơi: phòng khách sạn không tồn tại, resort không hề ghi nhận đặt chỗ, vé máy bay hay vé tàu là giả. Đáng chú ý, nhiều giao dịch được thực hiện qua các fanpage, website có hình thức rất giống kênh chính thức của doanh nghiệp.

Trong bối cảnh đó, rủi ro không chỉ thuộc về người mua, mà đang lan rộng thành vấn đề niềm tin của toàn thị trường du lịch thời đại công nghệ.

Khi nhu cầu tăng cao trở thành điểm yếu

Cận Tết Âm lịch, chị Minh Hạnh (Hà Nội) dự định đặt vé về quê bằng máy bay. Khi truy cập website chính thức thì nhiều chuyến đã hết chỗ, chị tìm trên Facebook và thấy một đại lý du lịch nhận đặt vé máy bay “còn 1 ghế cuối cùng”, giá không chênh lệch nhiều so với niêm yết. Trang này sử dụng hình ảnh hành khách, đăng tải bài viết tích cực với nhiều bình luận cảm ơn của “khách hàng”.

Sau khi gửi thông tin cá nhân, chị nhận được “phiếu giữ chỗ” dưới dạng file ảnh, có mã vé và số ghế cụ thể. Người tư vấn yêu cầu chuyển tiền vé gần 3 triệu đồng vào một tài khoản ngân hàng cá nhân. Ít phút sau, họ tiếp tục thông báo hệ thống thanh toán “chưa ghi nhận do sai cú pháp”, đề nghị chị chuyển lại với nội dung khác để được hoàn tiền giao dịch trước. Lo ngại hết chuyến bay sát Tết, chị làm theo hướng dẫn thêm hai lần.

Tuy nhiên khi mang mã vé này ra sân bay, chị mới được nhân viên thông báo mã không tồn tại trên hệ thống. Tổng số tiền đã chuyển vượt quá 15 triệu đồng, trong khi tài khoản bán vé đã “bốc hơi”.

Các đối tượng mạo danh đại lý vé máy bay, vé tàu và đưa ra mức giá thấp hơn thị trường hoặc cam kết còn chỗ trong khi nhiều kênh khác đã hết, nhằm thúc đẩy quyết định đặt nhanh.

Một trường hợp khác cho thấy kịch bản lừa đảo diễn ra theo công thức quen thuộc. Một khách hàng tại TP.HCM lên kế hoạch đưa gia đình đi nghỉ dưỡng và tìm đặt phòng tại một resort ven biển miền Trung. Khi thấy nhiều nền tảng đặt phòng thông báo hết chỗ, người này chuyển sang tìm trên Facebook và gặp một fanpage mang tên resort, có hình ảnh, video và mục đánh giá tạo cảm giác đáng tin cậy.

Qua tin nhắn, “nhân viên tư vấn” xác nhận vẫn còn phòng với mức giá thấp hơn so với trên ứng dụng, kèm yêu cầu chuyển khoản trước 50% để giữ chỗ. Sau khi khách chuyển hơn 5 triệu đồng tiền cọc, phía “resort” gửi lại phiếu xác nhận đặt phòng có logo, thông tin khách và thời gian lưu trú. Ít phút sau, người này tiếp tục thông báo giao dịch “bị treo do sai nội dung chuyển khoản” và đề nghị thực hiện lại một giao dịch khác trị giá 10 triệu đồng để “thanh toán lại và hoàn trả tự động” khoản tiền trước đó.

Tin rằng đây là thủ tục kỹ thuật thông thường, khách hàng tiếp tục chuyển tiền theo hướng dẫn nhiều lần, tổng số tiền tăng dần lên hàng chục triệu đồng. Chỉ đến khi tài khoản tư vấn đột ngột ngừng phản hồi, người này mới liên hệ trực tiếp với resort qua số điện thoại trên website chính thức và được xác nhận fanpage kia không thuộc đơn vị, đồng thời không có bất kỳ thông tin đặt phòng nào trùng khớp.

Các đối tượng thường lập fanpage/website giả mạo để tạo niềm tin, yêu cầu chuyển cọc và liên tục viện lý do phát sinh nhằm kéo dài chuỗi thanh toán, khiến nạn nhân nhiều lần chuyển thêm tiền với số tiền tăng dần. Ảnh chụp màn hình

Tâm lý gấp gáp và “điểm mù” trong kiểm chứng thông tin

Dịp Tết, nhu cầu đi lại và du lịch tăng mạnh khiến hành vi tiêu dùng thay đổi theo hướng gấp gáp hơn: khách hàng ưu tiên giữ chỗ nhanh, lo ngại tình trạng “cháy phòng”, “hết vé” và sẵn sàng chuyển tiền cọc lớn để đảm bảo kế hoạch. Chính trạng thái tâm lý này tạo ra “điểm mù” trong quá trình kiểm chứng thông tin - yếu tố mà các đối tượng lừa đảo triệt để khai thác.

Trên mạng xã hội, thủ đoạn phổ biến là dựng các fanpage hoặc website giả mạo khách sạn, resort, homestay hay đại lý vé. Hình ảnh, nội dung giới thiệu, thậm chí đánh giá khách hàng được sao chép từ trang chính thức, khiến giao diện rất khó phân biệt thật - giả. Ở mảng vận chuyển, đối tượng mạo danh đại lý vé máy bay, vé tàu và đưa ra mức giá thấp hơn thị trường hoặc cam kết còn chỗ trong khi nhiều kênh khác đã hết, nhằm thúc đẩy quyết định đặt nhanh.

Hình ảnh, nội dung giới thiệu, thậm chí đánh giá khách hàng được sao chép từ trang chính thức, khiến khách hàng rất khó phân biệt thật giả. Ảnh: Mandala Retreats Kim Bôi

Sau bước tạo niềm tin ban đầu, kịch bản lừa đảo thường chuyển sang giai đoạn “kéo dài chuỗi thanh toán”. Khách được yêu cầu chuyển khoản đặt cọc và nhận lại các phiếu xác nhận, hóa đơn hoặc “phiếu đặt phòng” giả, có thiết kế giống chứng từ thật, thậm chí gắn hình ảnh con dấu để tăng độ tin cậy. Khi tiền đã được chuyển, đối tượng tiếp tục viện dẫn các lý do như sai nội dung chuyển khoản, lỗi hệ thống, cần xác minh lại giao dịch, nâng hạng phòng hoặc bổ sung dịch vụ. Mỗi lý do là một lần yêu cầu chuyển thêm tiền, với số tiền có xu hướng tăng dần so với khoản ban đầu.

Không ít trường hợp ban đầu chỉ thanh toán số tiền tương đối nhỏ cho một đêm phòng, nhưng sau nhiều lần “xử lý lỗi”, tổng số tiền bị chiếm đoạt lên tới hàng chục triệu đồng. Đến khi khách nghi ngờ hoặc yêu cầu xác nhận trực tiếp với cơ sở lưu trú, đối tượng lập tức cắt liên lạc, xóa trang, đổi tên tài khoản và chuyển sang chu kỳ lừa đảo mới với thương hiệu khác.

Điểm chung của chuỗi hành vi này là khai thác áp lực thời gian trong mùa cao điểm và thói quen tin vào giao diện trực quan trên mạng xã hội, trong khi khâu xác minh chéo thông tin với kênh chính thức lại bị rút ngắn hoặc bỏ qua. Đây chính là “khe hở” khiến rủi ro lừa đảo gia tăng mạnh vào mỗi dịp lễ, Tết.

Khi rủi ro cá nhân trở thành vấn đề của toàn thị trường du lịch

Các vụ lừa đảo đặt dịch vụ du lịch trực tuyến gia tăng trong mùa cao điểm cho thấy thiệt hại không chỉ dừng lại ở số tiền người tiêu dùng bị chiếm đoạt. Tác động sâu hơn nằm ở sự suy giảm niềm tin đối với các kênh giao dịch trên môi trường mạng nói chung.

Khi rủi ro bị đẩy lên cao, hành vi tiêu dùng cũng thay đổi. Khách hàng có xu hướng do dự hơn trước khi thanh toán, dành thêm thời gian kiểm chứng thông tin, thậm chí quay lại hình thức đặt dịch vụ trực tiếp hoặc qua kênh truyền thống. Điều này làm giảm hiệu quả của các nền tảng số, nơi doanh nghiệp đã đầu tư đáng kể vào hạ tầng công nghệ, marketing và vận hành.

Các vụ lừa đảo lan rộng làm suy giảm niềm tin vào du lịch trực tuyến, đồng thời khiến nhiều doanh nghiệp chân chính bị mạo danh phải gánh hệ quả sụt giảm uy tín và chi phí xử lý khiếu nại. Ảnh: Làng Quýt Retreat.

Ở quy mô ngành, hình ảnh của lĩnh vực du lịch trực tuyến chịu tác động tiêu cực khi các vụ lừa đảo xuất hiện dày đặc trên truyền thông và mạng xã hội. Tình trạng rủi ro bị “đánh đồng” khiến mức độ tin cậy đối với các giao dịch đặt dịch vụ trực tuyến suy giảm trong mắt người tiêu dùng.

Trong bối cảnh đó, nhiều doanh nghiệp không hề tham gia các giao dịch gian lận vẫn phải đối diện với hệ quả gián tiếp. Các khách sạn, hãng vận tải, công ty du lịch bị mạo danh phải xử lý khiếu nại, giải thích với khách hàng, đồng thời chịu áp lực bảo vệ và củng cố uy tín thương hiệu. Điều này cho thấy bảo vệ khách khỏi các hành vi lừa đảo đang dần trở thành một phần trong trách nhiệm thương hiệu, dù rủi ro phát sinh từ bên ngoài hệ thống vận hành.

Từ thực tế này có thể thấy, quản trị nền tảng số không chỉ dừng ở hoạt động marketing hay bán hàng, mà còn gắn chặt với bài toán quản trị rủi ro và duy trì niềm tin trên môi trường mạng.

Không chỉ bán dịch vụ, doanh nghiệp còn phải bảo vệ niềm tin

Trong bối cảnh các hình thức lừa đảo trực tuyến gia tăng dịp Tết, doanh nghiệp du lịch cần tiếp cận vấn đề từ góc độ quản trị rủi ro và bảo vệ niềm tin khách hàng. Trước hết, việc xác thực và chuẩn hóa các kênh chính thức là yếu tố nền tảng. Thông tin về website, fanpage, hotline cần được truyền thông nhất quán trên mọi điểm chạm, đồng thời hạn chế tối đa hình thức thanh toán qua tài khoản cá nhân để giảm nguy cơ bị lợi dụng.

Song song đó, doanh nghiệp nên chủ động cảnh báo khách hàng thay vì chỉ tập trung quảng bá dịch vụ. Các khuyến nghị nhận diện giả mạo, hướng dẫn quy trình đặt dịch vụ an toàn có thể giúp khách hàng chủ động phòng ngừa rủi ro. Việc giám sát môi trường số cũng cần được tăng cường, nhằm phát hiện sớm các trang hoặc quảng cáo sử dụng trái phép tên và hình ảnh thương hiệu để kịp thời báo cáo, xử lý.

Ngoài ra, chuẩn bị kịch bản ứng phó khi xảy ra sự cố là bước không thể thiếu. Phản hồi nhanh, minh bạch thông tin và hướng dẫn hỗ trợ rõ ràng cho khách hàng bị lừa dưới danh nghĩa thương hiệu sẽ góp phần hạn chế tổn hại uy tín.

Trong cao điểm giao dịch trực tuyến, an toàn không còn là yếu tố hậu cần mà trở thành một phần của trải nghiệm khách hàng. Về dài hạn, năng lực quản trị niềm tin trên môi trường số dần trở thành một trụ cột cạnh tranh của doanh nghiệp du lịch và dịch vụ.

Dịp Tết, nhu cầu đi lại và mua sắm tăng mạnh khiến người tiêu dùng dễ trở thành mục tiêu của lừa đảo trực tuyến. Ảnh: Hoàng Anh.

Cảnh giác để không mất tiền oan mùa cao điểm du lịch

Nhu cầu đi lại, du lịch và mua sắm tăng cao dịp Tết khiến người tiêu dùng trở thành mục tiêu trực tiếp của nhiều hình thức lừa đảo trực tuyến. Việc thận trọng trong từng bước giao dịch là yếu tố quan trọng để hạn chế rủi ro.

Người tiêu dùng nên ưu tiên đặt phòng, mua vé qua website chính thức, ứng dụng có thương hiệu rõ ràng hoặc đại lý được công bố trên kênh chính thức của doanh nghiệp. Với các fanpage hoặc đại lý du lịch, cần đối chiếu thông tin liên hệ, đường dẫn website và số điện thoại với nguồn chính thống thay vì chỉ dựa vào giao diện hoặc lượng người theo dõi.

Các mức giá thấp bất thường trong mùa cao điểm, kèm yêu cầu chuyển khoản nhanh để “giữ chỗ”, là dấu hiệu cần thận trọng. Doanh nghiệp chính thống thường sử dụng tài khoản mang tên pháp nhân hoặc cổng thanh toán rõ ràng. Yêu cầu chuyển tiền nhiều lần, thay đổi nội dung chuyển khoản hoặc viện lý do “xác minh lại” nhiều bước là biểu hiện rủi ro.

Với các giao dịch giá trị lớn, người tiêu dùng nên xác nhận lại trực tiếp qua hotline công bố trên website chính thức của khách sạn, hãng vận tải hoặc công ty du lịch. Đồng thời, việc lưu giữ đầy đủ biên lai chuyển khoản, nội dung trao đổi và thông tin người bán sẽ là cơ sở quan trọng nếu phát sinh tranh chấp hoặc cần trình báo cơ quan chức năng.

Trong thời đại công nghệ, sự thuận tiện luôn đi kèm rủi ro. Chủ động kiểm chứng thông tin trước khi thanh toán không chỉ giúp bảo vệ tài chính cá nhân mà còn góp phần thu hẹp không gian hoạt động của các hình thức lừa đảo trực tuyến dịp cao điểm.

Vân Anh

Nguồn Nhà Quản Trị : https://theleader.vn/canh-giac-voi-ma-tran-lua-dao-truc-tuyen-dip-tet-nguyen-dan-d44319.html