'Mái nhà chung' đang khoác áo mới

5 giờ trướcBài gốc

Hôm nay (11-5), MTTQ Việt Nam bước vào phiên trù bị để chuẩn bị chu đáo cho phiên khai mạc Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI. Không chỉ là sự kiện chính trị, Đại hội XI MTTQ Việt Nam còn là phép thử cho một mô hình hoàn toàn mới, nơi hàng chục tổ chức chính trị - xã hội lần đầu tiên về chung một mái nhà.

Ngoại giao nhân dân và sức mạnh cộng hưởng của mô hình mới

Bà Hà Thị Nga, Phó Chủ tịch, Tổng thư ký Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, cho biết kể từ khi các tổ chức chính trị - xã hội: Công đoàn, Hội Phụ nữ, Đoàn thanh niên, Hội Nông dân, Hội Cựu chiến binh trực thuộc MTTQ Việt Nam, bộ máy từ 111 đầu mối cấp vụ giảm còn 62, biên chế từ hơn 2.480 người xuống còn trên 1.500 người.

Tổng Bí thư Tô Lâm và Bí thư thứ nhất, Chủ tịch nước Cộng hòa Cuba Miguel Díaz-Canel Bermúdez chứng kiến lễ trao tặng nhân dân Cuba lần thứ nhất số tiền 385 tỉ đồng vào ngày 1-9-2025. Ảnh: QUANG VINH

“Mô hình mới nhưng tư duy và cách làm chưa mới” - bà Nga thẳng thắn thừa nhận trước báo giới hôm họp báo trước đại hội. “Chúng ta căn cứ về thông tin vẫn theo kiểu cũ, dẫn đến áp lực phải thực hiện rất nhiều thủ tục hành chính” - bà Nga nói và cho biết thêm các hội quần chúng đang “kêu rất nhiều” vì cơ chế độc lập tương đối của từng tổ chức chưa được đảm bảo trong thiết chế mới. Quyết định 304 về chức năng, nhiệm vụ của cơ quan Trung ương MTTQ đang trong giai đoạn hoàn thiện sửa đổi Đảng ủy MTTQ đã trình tờ trình và đang chờ Bộ Chính trị, Ban Bí thư chấp thuận.

Bà Nga chia sẻ khi Trung ương Hội Chữ thập đỏ phát động ủng hộ nhân dân Cuba, mục tiêu ban đầu khiêm tốn: 65 tỉ đồng. Nhưng khi chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ trực tiếp ra lời kêu gọi và cả hệ thống trong khối Mặt trận cùng các tổ chức chính trị - xã hội vào cuộc, con số cuối cùng vượt 600 tỉ đồng. “Nếu trước đây chỉ riêng Hội Chữ thập đỏ thì chắc chắn không bao giờ có được con số như vậy” - bà Nga nói.

Việc Tổng Bí thư Tô Lâm và Bí thư thứ nhất, Chủ tịch nước Cuba Miguel Díaz-Canel Bermúdez cùng đoàn đại biểu cấp cao Đảng, Nhà nước hai nước chứng kiến lễ trao tượng trưng quà tặng nhân dân Cuba số tiền quyên góp được từ chương trình ủng hộ toàn quốc “65 năm quan hệ giữa Việt Nam - Cuba” do Hội Chữ thập đỏ Việt Nam chủ trì phát động, không chỉ là ngoại giao nhân dân mà bằng chứng sống về sức mạnh cộng hưởng của mô hình mới.

Trong hai năm 2024 và 2025, tình hình thiên tai ở Việt Nam diễn biến phức tạp: Bão Yagi tàn phá miền Bắc, lũ quét lịch sử ở nhiều tỉnh, bão lũ liên tiếp ở miền Trung.

Bà Hà Thị Nga, Phó Chủ tịch, Tổng thư ký Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam. Ảnh: QUANG VINH

“MTTQ Việt Nam chúng tôi sau khi có những sự thay đổi thì chỉ còn hai phó chủ tịch chuyên trách” - bà Hà Thị Nga kể - “Nếu các tình huống thiên tai xảy ra mà chỉ với hai cán bộ lãnh đạo thì chúng tôi không thể nào làm được”. Nhưng mô hình mới đã tạo ra điều khác: Tất cả phó chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ, lãnh đạo các tổ chức chính trị - xã hội, thậm chí cấp phó của từng tổ chức đều cùng vào cuộc. Hàng ngàn tỉ đồng đến tay người dân. Các đội hình hỗ trợ được hình thành kịp thời, phối hợp với công an, quân đội thực hiện “4 tại chỗ” ở các vùng thiên tai.

“Nếu không có mô hình này thì chắc chắn MTTQ không thể làm được một khối lượng công việc vô cùng to lớn như trong thời gian qua” - bà Nga kết luận.

Đại hội của những cơ cấu mới

Đại hội XI khai mạc hôm nay trong bối cảnh đặc biệt: Lần đầu tiên tổ chức sau khi hoàn thành sắp xếp, tinh gọn toàn bộ hệ thống.

Đại hội đại biểu MTTQ Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026-2031 được tổ chức trong các ngày 11, 12 và 13-5 tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia, Thủ đô Hà Nội. Chủ đề của đại hội: “Đoàn kết - Dân chủ - Đổi mới - Sáng tạo - Phát triển”.

Đại hội có sự tham dự của hơn 1.300 đại biểu. Trong đó, đại biểu chính thức là 1.138 đại biểu bao gồm: Ủy viên Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam khóa X, nhiệm kỳ 2024-2029 đương nhiệm; đại biểu do Đại hội đại biểu MTTQ Việt Nam các tỉnh, TP, các tổ chức thành viên cử theo số lượng được phân bổ; đại biểu chỉ định; người Việt Nam định cư ở nước ngoài và cán bộ Mặt trận chuyên trách.

Bà Nông Thị Mai Huyền, Trưởng ban Tổ chức - Kiểm tra Cơ quan Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, cho biết dự kiến bổ sung thêm 12 tổ chức thành viên chủ yếu là các hội được Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ, nay chính thức gia nhập đại gia đình Mặt trận, thêm 15 chuyên gia trên các lĩnh vực để tăng chất lượng giám sát, phản biện xã hội.

Bà Hà Thị Nga cho biết số lượng nhân sự ủy viên Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam khóa XI không tăng so với nhiệm kỳ trước nhưng ở một số lĩnh vực, cơ cấu thành phần lại có sự chuyển dịch rất đáng kể. Cụ thể, cơ cấu là nhân sĩ, trí thức, chuyên gia trên các lĩnh vực và một số cá nhân tiêu biểu trong các thành phần kinh tế tăng 21 nhân sự. Trong số này sẽ tăng ở cơ cấu các lĩnh vực: Khoa học kỹ thuật, khoa học xã hội, pháp luật, các tập đoàn kinh tế, văn học nghệ thuật, giáo dục, y tế và chuyên gia về quốc phòng, an ninh.

Đặc biệt, MTTQ Việt Nam nhiệm kỳ này sẽ có thêm thành phần là đại diện các thành phần kinh tế ở các địa bàn kinh tế trọng điểm, các doanh nghiệp tư nhân trực tiếp sản xuất.

Bà Hà Thị Nga cũng nêu thêm trong cơ cấu Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, với trên 50% ủy viên là người ngoài Đảng, thể hiện được tính đa dạng, rộng rãi và dân chủ trong hoạt động của MTTQ.

Chuyển đổi số: Từ 50.000 tài khoản đến “bản đồ dân sinh”

Lần đầu tiên trong lịch sử các kỳ đại hội, chuyển đổi số được đưa vào hẳn một trong bảy chương trình hành động. Đại diện Văn phòng MTTQ cho biết hệ thống điều hành tác nghiệp toàn hệ thống, từ Trung ương đến cấp xã, hiện đã có hơn 50.000 tài khoản vận hành. Nền tảng “Mặt trận số” với sáu cấu phần cốt lõi đã được triển khai từ ngày 15-8-2025, bao gồm cơ sở dữ liệu phản ánh kiến nghị của nhân dân, trợ lý ảo ứng dụng AI và nền tảng hỗ trợ bầu cử đại biểu Quốc hội xuyên suốt từ Trung ương đến Ban Công tác Mặt trận ở thôn và tổ dân phố.

Ông Cao Xuân Thạo, Trưởng ban Công tác phía Nam MTTQ Việt Nam, tiết lộ một sáng kiến đang được triển khai là xây dựng bản đồ tương tác dân sinh, mô phỏng toàn bộ nhu cầu, khả năng và nguy cơ rủi ro của nhân dân ở các vùng khó khăn, thiên tai. “Khi bất kể có tình huống thiên tai bão lũ thì khả năng ứng phó của Mặt trận sẽ nhanh hơn, khả năng tổ chức kêu gọi vận động sẽ nhanh hơn”.

Tháng 9-2025, tại Đại hội Đảng bộ MTTQ và các đoàn thể Trung ương, Tổng Bí thư Tô Lâm nói điều ông mong nhất ở nhiệm kỳ này: “Họp ít hơn; làm việc, hành động nhiều hơn; ít khẩu hiệu hơn nhưng kết quả nhiều hơn; ít thủ tục hơn, nhiều nụ cười của nhân dân hơn”.

Bà Phạm Thị Hồng, Phó Trưởng ban Dân chủ, Giám sát và Phản biện xã hội, cho biết: “Tháng nghe dân nói” đang được khẩn trương hoàn thiện hướng dẫn để triển khai toàn hệ thống, nhằm hiện thực hóa phương châm “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng”, không phải trên giấy mà trên thực tiễn cuộc sống.•

Ba đột phá, 15 chỉ tiêu và phong trào chưa từng có

Ông Nguyễn Bình Minh, Chánh văn phòng Cơ quan Trung ương MTTQ Việt Nam, cho biết báo cáo chính trị nhiệm kỳ 2026-2031 xác định ba khâu đột phá: Đổi mới mạnh mẽ nội dung, phương thức hoạt động, hướng về cơ sở và khu dân cư; nâng cao chất lượng công tác giám sát, phản biện xã hội từ sớm, từ xa, ngay từ khâu xây dựng chính sách và xây dựng đội ngũ cán bộ Mặt trận chuyên nghiệp. Kèm theo là 15 chỉ tiêu cụ thể, trong đó 12 chỉ tiêu gắn trực tiếp với cơ sở.

Điểm mới về cách làm: Lần đầu tiên trong lịch sử các kỳ Đại hội MTTQ, kế hoạch thực hiện nghị quyết được soạn thảo song song với văn kiện, không chờ sau đại hội mới bắt tay. Phụ lục đi kèm gồm hơn 100 nhiệm vụ giải pháp cụ thể, phân công rõ đơn vị chủ trì, đơn vị phối hợp và lộ trình thực hiện. Hơn 30 trong số đó gắn trực tiếp với cơ sở.

Ngay sau đại hội, dự kiến khoảng ngày 20-5 hoặc đầu tháng 6, một phong trào mới quy mô toàn quốc sẽ được phát động: “Toàn dân chung tay bảo vệ môi trường vì một Việt Nam xanh - sạch - đẹp”. Ông Cao Xuân Thạo lý giải lý do lựa chọn chủ đề này: “Chúng tôi lựa chọn vấn đề có liên quan tác động thiết thực, cụ thể, trực tiếp và ảnh hưởng đến đời sống của nhân dân, góp phần tạo nền tảng cho mục tiêu tăng trưởng xanh của Chính phủ”.

CHÂN LUẬN

Nguồn PLO : https://plo.vn/mai-nha-chung-dang-khoac-ao-moi-post907891.html