Mâm cỗ Tất niên ba miền ở Việt Nam có gì khác biệt?

5 giờ trướcBài gốc

Mâm cỗ Tất niên của người Việt, dù ở miền nào, cũng đều mang ý nghĩa kết thúc năm cũ trong sự đủ đầy và ấm cúng. Tuy nhiên, do khác biệt về điều kiện tự nhiên, lịch sử và thói quen sinh hoạt, mâm cỗ Tất niên ở ba miền Bắc, Trung, Nam lại có những sắc thái rất riêng. Sự khác biệt ấy không chỉ nằm ở món ăn cụ thể mà còn thể hiện trong cách chế biến, cách bày biện và cả quan niệm văn hóa ẩn sau từng món ăn.

Mâm cỗ Tất niên miền Bắc. Ảnh: ST.

Ở miền Bắc, mâm cỗ Tất niên thường mang tính truyền thống và khuôn mẫu rõ rệt. Các món ăn chú trọng sự hài hòa, thanh đạm và cân bằng âm dương. Bánh chưng gần như là thành phần không thể thiếu, tượng trưng cho đất trời và sự no đủ. Bên cạnh đó là các món quen thuộc như gà luộc, giò lụa, nem rán, canh măng hoặc canh bóng. Cách nêm nếm của miền Bắc tương đối nhẹ, ít cay, ít ngọt, nhấn mạnh vị nguyên bản của nguyên liệu. Mâm cỗ thường được bày biện trang trọng, cân xứng, thể hiện sự chỉn chu và lòng thành kính khi dâng cúng tổ tiên.

Mâm cỗ Tất niên miền Trung. Ảnh: TL.

Miền Trung lại mang đến một mâm cỗ Tất niên đậm đà hơn về hương vị và cầu kỳ trong chế biến. Do điều kiện khí hậu khắc nghiệt và lịch sử gắn với đời sống cung đình, ẩm thực miền Trung nói chung và mâm cỗ ngày Tết nói riêng thường chú trọng sự tinh tế, tỉ mỉ. Các món như bánh tét, nem chua, tré, dưa món, thịt heo ngâm mắm hay bò kho thường xuất hiện trên mâm cỗ. Gia vị được sử dụng đậm hơn, có vị mặn và cay rõ rệt, phản ánh tính cách mạnh mẽ, chịu thương chịu khó của con người miền Trung. Dù không quá dư dả, mâm cỗ Tất niên nơi đây vẫn toát lên sự chu đáo và tinh thần gìn giữ lễ nghi.

Mâm cỗ Tất niên miền Nam. Ảnh: ST.

Trong khi đó, mâm cỗ Tất niên của miền Nam lại mang không khí phóng khoáng và rực rỡ. Vùng đất trù phú với sản vật dồi dào đã tạo nên một nền ẩm thực thiên về vị ngọt và béo. Bánh tét là món chủ đạo, thường ăn kèm với thịt kho tàu và dưa giá. Canh khổ qua nhồi thịt gần như không thể thiếu, với ý nghĩa mong cho mọi nỗi “khổ” của năm cũ sẽ “qua” đi. Các món ăn miền Nam thường có màu sắc bắt mắt, khẩu vị đậm đà và cách chế biến khá linh hoạt, phản ánh tinh thần cởi mở, vui vẻ của con người nơi đây.

Dù khác nhau về món ăn và khẩu vị, mâm cỗ Tất niên của ba miền vẫn gặp nhau ở giá trị cốt lõi là sự sum họp và tri ân. Đó là lúc con cháu tưởng nhớ tổ tiên, cùng nhau quây quần sau một năm bận rộn, chia sẻ niềm vui và những dự định cho năm mới. Chính sự đa dạng trong thống nhất ấy đã làm nên vẻ đẹp phong phú của văn hóa ẩm thực Việt, để mỗi mâm cỗ Tất niên không chỉ ngon miệng mà còn đậm đà ý nghĩa tinh thần.

Thanh Bình

Nguồn Tri Thức & Cuộc Sống : https://kienthuc.net.vn/mam-co-tat-nien-ba-mien-o-viet-nam-co-gi-khac-biet-post1604786.html