Màn hình điện tử ảnh hưởng tới sự phát triển ngôn ngữ của trẻ nhỏ

2 giờ trướcBài gốc

Ảnh: Getty Images

Việc trẻ nhỏ tiếp xúc với màn hình quá nhiều đang gây tác động tiêu cực đến sự phát triển ngôn ngữ trong những năm đầu đời - giai đoạn then chốt hình thành khả năng giao tiếp.

Theo nghiên cứu do Chính phủ Anh thực hiện, trẻ hai tuổi có mức sử dụng màn hình cao nhất - trung bình khoảng 5 giờ mỗi ngày - có khả năng nói ít từ hơn đáng kể so với nhóm trẻ chỉ tiếp xúc màn hình khoảng 44 phút mỗi ngày. Kết quả này làm dấy lên lo ngại về việc màn hình đang “lấn át” các hoạt động thiết yếu cho sự phát triển ngôn ngữ của trẻ như trò chuyện, vui chơi và đọc sách cùng người lớn.

Màn hình gần như phổ biến tuyệt đối

Nghiên cứu cho thấy việc sử dụng màn hình đã trở nên gần như phổ biến trong giai đoạn đầu đời. Có tới 98% trẻ hai tuổi tại Anh xem màn hình hàng ngày, với thời lượng trung bình 127 phút mỗi ngày. Con số này tăng mạnh so với khi các em mới 9 tháng tuổi, thời điểm thời gian sử dụng màn hình trung bình chỉ khoảng 29 phút mỗi ngày.

Không chỉ dừng ở việc xem TV hay video, 19% trẻ hai tuổi trong khảo sát còn chơi trò chơi điện tử. Tổng thời gian trung bình dành cho việc xem màn hình hoặc chơi game ở nhóm tuổi này lên tới 140 phút mỗi ngày - vượt xa khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), vốn đề xuất trẻ từ hai đến bốn tuổi không nên sử dụng màn hình quá một giờ mỗi ngày.

Nghiên cứu cho thấy việc sử dụng màn hình đã trở nên gần như phổ biến trong giai đoạn đầu đời của trẻ em Anh.

Tác động rõ rệt tới phát triển ngôn ngữ

Phân tích dữ liệu cho thấy mối liên hệ độc lập giữa thời gian sử dụng màn hình và mức độ phát triển vốn từ. Trẻ có mức sử dụng màn hình cao nhất chỉ nói được trung bình 53% trong tổng số 34 từ được kiểm tra, trong khi nhóm sử dụng màn hình thấp nhất đạt tỷ lệ 65%.

Bộ trưởng Giáo dục Anh Bridget Phillipson nhận định, các bậc phụ huynh và giáo viên đều nhận thấy rằng “quá nhiều thời gian thụ động trước màn hình có thể làm giảm cơ hội trò chuyện, vui chơi và đọc sách - những yếu tố đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển ngôn ngữ và toàn diện của trẻ trong những năm đầu đời”.

Tuy nhiên, nghiên cứu cũng cho thấy một điểm đáng chú ý: xét trên toàn bộ mẫu khảo sát, trẻ hai tuổi trung bình nói được 21 từ trong bộ 34 từ đánh giá - mức không khác biệt đáng kể so với các nhóm trẻ cùng độ tuổi trong giai đoạn 2017 - 2020. Điều này cho thấy tác động tiêu cực chủ yếu thể hiện rõ ở nhóm trẻ có thời gian sử dụng màn hình cao nhất.

Chuẩn bị ban hành hướng dẫn chính thức

Trước thực trạng này, Chính phủ Anh dự kiến sẽ ban hành bộ hướng dẫn đầu tiên về việc sử dụng màn hình cho trẻ dưới 5 tuổi vào tháng 4 tới. Thay vì cấm đoán tuyệt đối, hướng dẫn sẽ tập trung vào cách sử dụng màn hình một cách hợp lý, có kiểm soát, đồng thời lồng ghép vào các hoạt động tương tác như trò chuyện, chơi đùa và đọc sách cùng trẻ.

“Màn hình giờ đây đã trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống của mỗi gia đình. Câu hỏi mà các bậc phụ huynh đặt ra không phải là có nên sử dụng chúng hay không, mà là sử dụng chúng như thế nào cho hiệu quả”, bà Phillipson nhấn mạnh, cho rằng vấn đề cốt lõi nằm ở cách sử dụng. Một hội đồng chuyên gia sẽ xem xét các bằng chứng khoa học mới nhất, đồng thời lấy ý kiến từ phụ huynh để xây dựng khuyến nghị phù hợp.

Màn hình giờ đây đã trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống của mỗi gia đình.

Không chỉ là câu chuyện ngôn ngữ

Bên cạnh ảnh hưởng đến phát triển ngôn ngữ, nghiên cứu còn chỉ ra rằng khoảng một phần tư số trẻ tham gia khảo sát đạt mức điểm cho thấy nguy cơ gặp các vấn đề về hành vi hoặc cảm xúc. Điều này làm gia tăng lo ngại rằng việc sử dụng màn hình quá mức có thể tác động đa chiều đến sự phát triển tâm sinh lý của trẻ.

Trong bối cảnh đó, Công đoàn giáo viên NASUWT, một trong những tổ chức giáo dục lớn nhất tại Anh đã kêu gọi chính phủ xem xét cấm mạng xã hội đối với trẻ dưới 16 tuổi, do lo ngại về sức khỏe tâm thần và khả năng tập trung. Đề xuất này hiện vẫn đang được chính phủ nghiên cứu.

Ông Neil Leitch, Giám đốc điều hành Liên minh Giáo dục Mầm non cho rằng, việc ban hành hướng dẫn về thời gian sử dụng màn hình là cần thiết, song cần được đặt trong một khuôn khổ rộng hơn.

“Công nghệ đã trở thành một phần không thể tách rời trong cuộc sống của trẻ nhỏ. Vì vậy, hướng dẫn về màn hình cần gắn với giáo dục kỹ năng số và an toàn trực tuyến cho cả gia đình và nhà giáo dục”, ông nhấn mạnh, đồng thời lưu ý, việc nhận thức rằng phương tiện truyền thông kỹ thuật số không chỉ đơn thuần là “màn hình” là vô cùng quan trọng, không chỉ để hỗ trợ quá trình học tập và phát triển sớm của trẻ em, mà còn để đảm bảo các em có những kỹ năng cần thiết để phát triển mạnh mẽ trong một thế giới ngày càng số hóa.

Hồng Nhung

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/man-hinh-dien-tu-anh-huong-toi-su-phat-trien-ngon-ngu-cua-tre-nho-10403497.html