'Mắt thần' AI trên F-35: Bước ngoặt thay đổi quy luật không chiến hiện đại

6 giờ trướcBài gốc

Gã khổng lồ ngành hàng không vũ trụ Lockheed Martin (Mỹ) vừa chính thức công bố việc thử nghiệm thành công tính năng trí tuệ nhân tạo mới trên dòng tiêm kích tàng hình F-35 Lightning II. Hệ thống này không chỉ đơn thuần là một bản cập nhật phần mềm, mà là một "bộ não" bổ trợ giúp định danh các thực thể lạ, cung cấp cho phi công khả năng nhận diện mục tiêu chính xác trong môi trường tác chiến phức tạp.

Được biết đến với cái tên Dự án Overwatch, hệ thống AI này ra đời nhằm mục đích tối ưu hóa nhận thức tình huống và đẩy nhanh quá trình ra quyết định của phi công. Theo tuyên bố từ nhà sản xuất, đây là bước đệm quan trọng để đưa năng lực phần mềm của F-35 tiệm cận với các dòng chiến đấu cơ thế hệ thứ sáu đang trong quá trình phát triển.

Giải mã áp lực khủng khiếp trên buồng lái tiêm kích tàng hình

Về bản chất, F-35 là một tiêm kích tàng hình có khả năng tiêu diệt đối thủ từ khoảng cách rất xa, vượt ngoài tầm nhìn của mắt thường. Điều này đồng nghĩa với việc các phi công phụ thuộc hoàn toàn vào hệ thống cảm biến và phần mềm tiên tiến để xác định mục tiêu. Tuy nhiên, trong một cuộc không chiến thực sự, lượng dữ liệu đổ về từ các radar, hệ thống liên lạc và thiết bị cảnh báo điện tử là vô cùng khổng lồ.

Tiêm kích tàng hình F-35 của quân đội Mỹ - Ảnh: Wikimedia Commons

Các phi công đơn giản là không có đủ thời gian để tự mình tổng hợp và phân tích mọi tín hiệu nhiễu loạn trong khi vẫn phải điều khiển máy bay ở tốc độ siêu thanh. Dự án Overwatch xuất hiện như một giải pháp cứu cánh, giúp giải mã các tín hiệu mơ hồ từ những nguồn phát sóng điện từ và cung cấp định danh chiến đấu (Combat ID) theo thời gian thực ngay trên màn hình hiển thị của phi công.

Dự án này là minh chứng cho tinh thần chủ động của Lockheed Martin khi họ sử dụng nguồn kinh phí Nghiên cứu và Phát triển Nội bộ (IRAD) để thực hiện, thay vì chờ đợi một hợp đồng cụ thể từ Không quân Mỹ. Cuộc thử nghiệm diễn ra tại căn cứ không quân Nellis ở Nevada đã đánh dấu một cột mốc lịch sử: lần đầu tiên một mô hình AI chiến thuật được sử dụng trong chuyến bay để tạo ra định danh chiến đấu độc lập.

Trong suốt quá trình thử nghiệm, mô hình học máy do Lockheed Martin xây dựng đã xử lý thành công các sai lệch về danh tính giữa các nguồn phát sóng - vốn là những tín hiệu vô tuyến từ hệ thống liên lạc hoặc radar của đối phương. Bằng cách giảm thiểu độ trễ trong việc ra quyết định, AI đã giúp phi công nắm bắt toàn cảnh chiến trường chỉ trong vài mili giây, một lợi thế sinh tử trong các kịch bản đối đầu cường độ cao.

Công nghệ tiêm kích thế hệ 6 trên một nền tảng thế hệ 5

Điểm đáng kinh ngạc nhất của thử nghiệm này nằm ở khả năng thích nghi thần tốc. Các thuật toán nhận diện AI chạy trực tiếp trên máy tính của F-35. Cùng lúc đó, các kỹ sư dưới mặt đất đã sử dụng công cụ tự động để dán nhãn các nguồn phát sóng mới, đào tạo lại mô hình AI chỉ trong vòng vài phút và tải bản cập nhật lên máy bay ngay trong cùng một chu kỳ lập kế hoạch thực hiện nhiệm vụ.

F-35 Lightning II là tiêm kích tàng hình đa năng thế hệ thứ năm do hàng Lockheed Martin (Mỹ) sản xuất - Ảnh: Reuters

Ông Jake Wertz, Phó chủ tịch phụ trách hệ thống chiến đấu F-35 của Lockheed Martin, khẳng định đây chính là sự trình diễn của công nghệ thế hệ thứ sáu được mang lên một nền tảng thế hệ thứ năm. Trong bối cảnh các mối đe dọa từ tên lửa và máy bay không người lái (UAV) tiên tiến ngày càng gia tăng, việc hiện đại hóa phần mềm liên tục là cách duy nhất để duy trì ưu thế vượt trội của F-35 trước các đối thủ cạnh tranh.

Dù các đối thủ như Boeing đang phát triển những dòng tiêm kích thế hệ mới, chiến lược của Lockheed Martin trong thế kỷ 21 lại tập trung vào việc "thông minh hóa" những sản phẩm hiện có. Bằng cách tích hợp hiệu suất thế hệ mới thông qua việc cập nhật phần mềm liên tục, F-35 không còn là một cỗ máy cố định về tính năng mà trở thành một thực thể không ngừng tiến hóa.

Việc ứng dụng AI vào thực chiến trên F-35 không chỉ giúp giảm tải áp lực cho con người mà còn thiết lập một tiêu chuẩn mới cho không quân hiện đại. Khi ranh giới giữa phi công và máy móc dần mờ nhạt nhờ sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo, sức mạnh quân sự giờ đây không chỉ nằm ở tốc độ hay hỏa lực, mà nằm ở khả năng xử lý thông tin và làm chủ chiến trường kỹ thuật số.

Hoàng Vũ

Nguồn Một Thế Giới : https://1thegioi.vn/mat-than-ai-tren-f-35-buoc-ngoat-thay-doi-quy-luat-khong-chien-hien-dai-246651.html