Mất tới 30 năm tích lũy để mua nhà, đã đến lúc thay đổi tư duy an cư

2 giờ trướcBài gốc

Khả năng tiếp cận nhà ở của người Việt đang đối mặt nhiều thách thức trong bối cảnh giá nhà liên tục lập mặt bằng mới. Với mức thu nhập phổ biến hiện nay, việc sở hữu một căn nhà trung bình đòi hỏi thời gian tích lũy kéo dài nhiều thập kỷ.

Trong nhiều thập kỷ qua, việc sở hữu một ngôi nhà, một mảnh đất, hoặc cả hai thường được xem là thước đo quan trọng phản ánh mức độ thành công và ổn định của mỗi gia đình.

Tuy nhiên, bối cảnh kinh tế - xã hội hiện nay đang thay đổi rất nhanh. Tốc độ đô thị hóa ngày càng gia tăng, quy mô dân số đô thị liên tục mở rộng và sự dịch chuyển của lực lượng lao động diễn ra mạnh mẽ chưa từng có. Bên cạnh đó, giá nhà ở duy trì ở mức cao và có xu hướng tăng nhanh, vượt quá khả năng tiếp cận của nhiều người trẻ, người lao động, chuyên gia, nhà khoa học và các nhóm đối tượng có thu nhập trung bình.

Chia sẻ tại Diễn đàn Bất động sản Việt Nam 2026 do Hiệp hội Bất động sản Việt Nam chủ trì, Viện Nghiên cứu Bất động sản Việt Nam và Tạp chí điện tử Bất động sản Việt Nam phối hợp thực hiện sáng 2/6, TS. LS. Đoàn Văn Bình, Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, Chủ tịch Tập đoàn CEO nhận định người Việt Nam vẫn "nặng" văn hóa sở hữu nhà với quan niệm "an cư lạc nghiệp", làm việc ở đâu sẽ mua nhà để định cư, sinh sống, con gái học tập ở đó. Việc thuê nhà thường bị gắn với thiếu ổn định, không thành đạt, thất bại, thiếu trách nhiệm với thế hệ sau.

"Tỷ lệ sở hữu nhà ở tại Việt Nam đã rất cao, thuộc top đầu thế giới. Theo Tập đoàn bất động sản Garret có trụ sở tại Kentucky (Hoa Kỳ), Việt Nam đứng thứ 3 thế giới với tỷ lệ sở hữu nhà ở lên tới 90%, chỉ sau Rumani và Trung Quốc. Trong khi đó, theo số liệu từ Global Property Guide, Việt Nam đứng thứ 13 thế giới với cùng tỷ lệ sở hữu nhà ở 90%.

Tuy nhiên, chỉ số giá nhà trên thu nhập (PIR) lại ở mức rất cao, dao động từ 23,7 – 30 lần, đồng nghĩa người dân phải mất 23 – 30 năm tích lũy toàn bộ thu nhập (không chi tiêu) mới có thể mua được một căn nhà trung bình. Mức này cao gấp 1,6 – 2 lần so với trung bình thế giới (11 – 15 lần) và vượt xa ngưỡng hợp lý (5 – 7 lần).

Mặt khác, giá bất động sản Việt Nam tăng khoảng 59% trong 5 năm gần đây, cao hơn các quốc gia như Mỹ, Úc, Nhật Bản hay Singapore", ông Bình cho hay.

TS. LS. Đoàn Văn Bình, Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, Chủ tịch Tập đoàn CEO nhận định người Việt Nam vẫn "nặng" văn hóa sở hữu nhà với quan niệm "an cư lạc nghiệp".

Trước thực tiễn đó, phát triển thị trường nhà ở cho thuê đang được xem là một giải pháp quan trọng nhằm đáp ứng nhu cầu an cư của người dân mà không nhất thiết phải gắn với việc sở hữu nhà ở.

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cũng cho rằng, một trong những thay đổi quan trọng nhất trong các định hướng mới của Đảng và Chính phủ đối với thị trường bất động sản là chuyển đổi tư duy phát triển nhà ở.

"Thay vì tập trung chủ yếu vào nhà ở thương mại như trước đây, thời gian tới sẽ phát triển đồng thời cả nhà ở thương mại, nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê. Trong đó nhà ở cho thuê được xác định là phân khúc chiến lược, dài hạn, phục vụ đông đảo người dân, nhất là công nhân, người lao động, sinh viên, cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang", Thứ trưởng nhấn mạnh.

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh phát biểu tại Diễn đàn.

Theo đó, Nhà nước giữ vai trò kiến tạo thông qua hoàn thiện thể chế, quy hoạch và chính sách để thị trường phát triển minh bạch, lành mạnh; doanh nghiệp tham gia đầu tư, xây dựng và vận hành với mức lợi nhuận hợp lý; người dân được tiếp cận chỗ ở ổn định, an toàn và phù hợp với khả năng chi trả.

Thủ tướng Chính phủ cũng đã chỉ đạo cụ thể hóa định hướng này, xác định nhà ở cho thuê là phân khúc phát triển dài hạn, phục vụ nhu cầu của đông đảo người dân, đặc biệt là công nhân, người lao động, sinh viên, cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang. Để phát triển hiệu quả, cần huy động đa dạng nguồn lực từ cả khu vực nhà nước và tư nhân, đồng thời thu hút các dòng vốn dài hạn từ quỹ đầu tư, tổ chức tín dụng và các định chế tài chính. Trong đó, việc sử dụng hiệu quả nguồn lực Nhà nước sẽ đóng vai trò dẫn dắt, tạo động lực cho thị trường.

Chia sẻ về vấn đề này, TS. Nguyễn Văn Khôi, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam, thành viên Hội đồng tư vấn cải cách thủ tục hành chính của Thủ tướng Chính phủ, nguyên Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, nguyên Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội cho biết: "Ở nhiều quốc gia phát triển, nhà ở cho thuê là một cấu phần rất lớn của thị trường nhà ở. Trong khi đó, tại Việt Nam, tâm lý sở hữu nhà vẫn rất phổ biến, nhưng giá nhà đang vượt quá khả năng chi trả của nhiều người dân, đặc biệt tại các đô thị lớn.

Nếu không phát triển mạnh nhà ở cho thuê giá hợp lý thì sẽ rất khó giải quyết bài toán an cư cho người lao động, khó thu hút nhân lực chất lượng cao và cũng khó phát triển đô thị bền vững".

TS. Nguyễn Văn Khôi, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam

Tuy nhiên, theo đánh giá, phát triển nhà ở cho thuê là nhiệm vụ khó, không chỉ mang tính kinh tế mà còn gắn trực tiếp với an sinh xã hội, chất lượng sống và niềm tin của người dân. Ở góc độ thị trường, TS. Lê Xuân Nghĩa - Thành viên Hội đồng tư vấn chính sách tài chính - tiền tệ Quốc gia nhấn mạnh điểm nghẽn lớn nhất hiện nay là vấn đề nguồn vốn.

"Nhà ở cho thuê đòi hỏi dòng vốn dài hạn, trong khi hệ thống ngân hàng thương mại chủ yếu huy động vốn ngắn và trung hạn nên rất khó đáp ứng. Hiện nay, nhiều quốc gia trên thế giới đều sử dụng nguồn lực từ Chính phủ để phát triển nhà ở cho thuê.

Nếu Việt Nam muốn hình thành được nền tảng nhà ở cho thuê trong 10 năm tới tức là đáp ứng được nhu cầu nhà ở, thì cần sử dụng vốn đầu tư công và các nguồn vốn từ Chính phủ, chứ không nên quá trông chờ vào các gói tín dụng ưu đãi.", ông Nghĩa cho hay.

Theo các chuyên gia, phân khúc nhà ở cho thuê là rất cần thiết trong bối cảnh hiện nay nhưng vẫn chưa phát triển tương xứng với kỳ vọng.

Dưới góc độ người thuê nhà, PGS. TS. Nguyễn Quang Tuyến - Trưởng khoa Pháp luật Kinh tế, Trường Đại học Luật Hà Nội, Trọng tài viên Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) cho biết cần cụ thể và tách bạch rõ các quy định để đảm bảo sự an tâm cho người thuê.

"Trước hết có thể thấy, phân khúc nhà ở cho thuê là rất cần thiết trong bối cảnh hiện nay. Tuy nhiên, dưới góc độ pháp lý, quy định về phân khúc này vẫn chưa đầy đủ. Đối với người thuê nhà, cần làm rõ vấn đề pháp lý liên quan đến quyền lợi của họ như quyền sử dụng, thời hạn, thủ tục và cơ chế bảo vệ quyền lợi người thuê. Hiện nay, các nội dung này vẫn chủ yếu áp dụng theo quy định chung, chưa có thiết kế riêng phù hợp với đặc thù của nhà ở cho thuê", ông Tuyến chia sẻ.

Có thể thấy, trong bối cảnh giá nhà ngày càng vượt xa khả năng chi trả của phần lớn người dân, đặc biệt tại các đô thị lớn, việc phát triển thị trường nhà ở cho thuê không chỉ là giải pháp trước mắt mà còn là định hướng dài hạn nhằm đảm bảo an sinh xã hội và thúc đẩy phát triển đô thị bền vững.

Tuy nhiên, để phân khúc này thực sự phát huy hiệu quả, cần sự đồng hành của Nhà nước, doanh nghiệp và các tổ chức tài chính trong việc tháo gỡ các nút thắt về vốn, chính sách và pháp lý. Quan trọng hơn, cùng với sự hoàn thiện của thị trường, tư duy về "an cư" cũng cần dần thay đổi theo hướng coi việc có một chỗ ở ổn định, phù hợp với khả năng tài chính là yếu tố cốt lõi, thay vì nhất thiết phải sở hữu nhà ở bằng mọi giá.

Phương Anh

Nguồn Tiêu Dùng : https://tieudung.giadinhonline.vn/mat-toi-30-nam-tich-luy-de-mua-nha-da-den-luc-thay-doi-tu-duy-an-cu-d12951.html