Miền Bắc còn rét nàng Bân?

2 giờ trướcBài gốc

Ít khả năng xuất hiện rét nàng Bân

Theo quan niệm dân gian, rét nàng Bân thường xuất hiện vào tháng 3 Âm lịch, thời điểm giao mùa giữa xuân và hè ở miền Bắc Việt Nam. Khi đó, nền nhiệt trung bình đã tăng lên rõ rệt, thậm chí đã có những ngày nắng nóng, nhưng bất ngờ xuất hiện một đợt lạnh quay trở lại. Năm 2026, tháng 3 Âm lịch bắt đầu từ ngày 17/4.

Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia xác nhận miền Bắc vừa trải qua một mùa đông bất thường - được ghi nhận là mùa đông ấm thứ hai trong lịch sử quan trắc. Tính theo chuỗi số liệu quan trắc trong 65 năm qua, nhiệt độ trung bình của mùa đông năm nay ở mức 18,37 độ C, chỉ đứng sau mùa đông năm 2018-2019 là 19,3 độ C.

Dự báo từ nay đến tháng 4 sẽ có khoảng 3-4 đợt không khí lạnh.

Trong cả mùa đông, miền Bắc chỉ ghi nhận 3 đợt rét đậm, rét hại diện rộng. Đây đều là những đợt rét ngắn ngày, nhiệt độ không quá thấp. Ban đêm phổ biến chỉ từ 8-11 độ C; vùng núi từ 5-7 độ C và vùng núi cao dưới 4 độ C; không nơi nào có tuyết rơi, hiện tượng băng giá ít xuất hiện.

Đáng lưu ý, mùa đông năm nay còn ghi nhận nhiều ngày nền nhiệt lên khá cao, thậm chí xuất hiện nắng nóng. Điển hình là ngày 5/2, nhiệt độ tại trạm Sông Mã, tỉnh Sơn La đã vọt lên mức 37,8 độ C - một mức nhiệt cao rất hiếm gặp ngay giữa cao điểm mùa đông ở miền Bắc.

Mùa đông ấm giữa kỳ La Nina cũng là dấu hiệu cảnh báo một mùa hè khắc nghiệt sắp tới. Ngay trước mắt, khả năng xuất hiện "rét nàng Bân" tại miền Bắc cũng gần như không có.

Ông Nguyễn Văn Hưởng (Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia) cho biết: "Dự báo từ nay đến tháng 4 sẽ có khoảng 3-4 đợt không khí lạnh, nhưng hầu hết các đợt không khí lạnh này là không khí lạnh yếu, chủ yếu gây ra mưa chuyển mùa ở Bắc Bộ và kèm theo đó là lốc, sét, gió giật mạnh.

Do không khí lạnh yếu hơn so với trung bình nhiều năm, nên tác động giảm nhiệt ở các tỉnh miền Bắc trong thời gian tới không nhiều. Khả năng xảy ra rét cả ngày lẫn đêm không cao, chủ yếu là rét về đêm và sáng trong những đợt không khí lạnh tác động".

Về rét nàng Bân năm nay, ông Hưởng cho biết các chuyên gia khí tượng hiện vẫn đang theo dõi, nhưng với xu hướng nhiệt độ đang cao hơn như hiện nay, khả năng "rét nàng Bân" năm nay không cao.

Dù vậy, chuyên gia khí tượng cũng lưu ý, giai đoạn chuyển mùa từ cuối tháng 4 sang tháng 5 vẫn tiềm ẩn khả năng xảy ra nhiều hiện tượng thời tiết cực đoan. Theo đó, vào các tháng chuyển mùa này, khối không khí lạnh và khối không khí nóng ẩm từ biển vào cùng tác động xung đột, rất dễ gây ra các hiện tượng thời tiết cực đoan như dông, lốc, sét mưa đá và gió giật mạnh, đặc biệt khu vực miền Bắc.

Sang tháng 4/2026 cũng vẫn còn còn có khả năng tác động của không khí lạnh, nhưng chủ yếu các khối không khí lạnh yếu sẽ nén và đẩy rãnh áp thấp gió mùa ở phía Nam Trung Quốc xuống phía nam gây ra các đợt mưa rào và dông ở Bắc Bộ.

Nhiệt độ trung bình từ tháng 4-6/2026 trên phạm vi toàn quốc phổ biến xấp xỉ so với trung bình nhiều năm. Riêng khu vực Bắc Bộ và Thanh Hóa - Nghệ An trong tháng 4/2026 có nhiệt độ trung bình cao hơn từ 0,5-1,0 độ C so với trung bình nhiều năm cùng thời kỳ. Từ tháng 7-9/2026, nhiệt độ trung bình trên phạm vi toàn quốc phổ biến cao hơn từ 0,5-1 độ C.

Khái niệm "rét" được hiểu là khi nhiệt độ trung bình ngày xuống dưới 20 độ C. Khi thời tiết đang ấm mà nhiệt độ giảm đột ngột xuống mức này, cảm giác rét buốt càng trở nên rõ rệt, khiến nhiều người bất ngờ vì tưởng mùa lạnh đã hoàn toàn chấm dứt.

Các chuyên gia khí tượng cho biết, nguyên nhân của hiện tượng này thường là do những đợt gió mùa Đông Bắc yếu tăng cường muộn. Đây là sự dịch chuyển của khối không khí lạnh từ phương Bắc xuống nước ta vào thời điểm cuối mùa. Tuy không mạnh như các đợt rét chính đông, nhưng chúng vẫn đủ làm nhiệt độ giảm nhanh từ 5–8 độ C trong thời gian ngắn.

Nắng nóng diện rộng có thể xuất hiện từ tháng 4

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, hiện tại, ENSO đang trong trạng thái La Nina. Dự báo, trong khoảng ba tháng tới, hiện tượng ENSO khả năng chuyển dần sang trạng thái trung tính với xác suất từ 80- 90%, trong khi trạng thái La Nina giảm xuống dưới 10%.

Từ tháng 4-6, không khí lạnh hoạt động với cường độ và tần suất giảm dần, nắng nóng bắt đầu xuất hiện ở miền Bắc, miền Trung. Theo đó, phía Tây Bắc Bộ và một số nơi phía Tây các tỉnh từ Thanh Hóa đến Huế từ khoảng tháng 4 có thể xuất hiện nắng nóng. Từ khoảng cuối tháng 5, nắng nóng sẽ mở rộng dần toàn Bắc Bộ và Trung Bộ, cường độ gia tăng trong các tháng tiếp theo.

Nắng nóng ở miền Đông Nam Bộ tiếp tục gia tăng cường độ và mở rộng sang cao nguyên Trung Bộ và miền Tây Nam Bộ từ tháng 4. Đến cuối tháng 5, nắng nóng suy giảm về cường độ và thu hẹp dần ở các khu vực trên trong tháng 6.

Nhiệt độ trên phạm vi toàn quốc phổ biến xấp xỉ trung bình nhiều năm, trong đó, Bắc Bộ và các tỉnh từ Thanh Hóa - Nghệ An trong tháng 4 sẽ cao hơn 0,5-1°C.

Cũng trong 3 tháng này, bão và áp thấp nhiệt đới hoạt động trên khu vực Biển Đông, ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền tương đương trung bình nhiều năm (trung bình nhiều năm trên Biển Đông là 1,8 cơn, đổ bộ vào đất liền 0,3 cơn).

Cũng theo cơ quan khí tượng, trong tháng 4, khả năng xuất hiện những đợt mưa chuyển mùa ở Tây Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ, cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ. Mùa mưa ở Bắc Bộ, Nam Bộ bắt đầu ở mức tương đương trung bình nhiều năm (khoảng từ giữa tháng 5). Cần đề phòng những đợt mưa vừa, mưa to ở các khu vực này trong tháng 5-6.

Tô Hội

Nguồn SK&ĐS : https://suckhoedoisong.vn/mien-bac-con-ret-nang-ban-169260321113047124.htm