Miền đất trầm hương

4 giờ trướcBài gốc

Cơ sở sản xuất trầm của ông Đặng Thanh Phong phát triển nhiều dòng sản phẩm để bán ra thị trường. Ảnh: Tố Tâm

Không chỉ xây dựng cơ sở sản xuất trầm hương chất lượng, ông còn mang theo khát vọng giữ gìn một nghề truyền thống, tạo việc làm cho người dân địa phương và đưa hương trầm Việt vươn xa đến nhiều thị trường trong và ngoài nước.

Nơi trầm hương tìm thấy miền đất lành

Vừa bước chân vào khu xưởng sản xuất của gia đình ông Đặng Thanh Phong, hương thơm đặc trưng của trầm hương đã lan tỏa trong không gian. Phía góc xưởng, những mẻ trầm đang được nấu liên tục để chưng cất tinh dầu. Cách đó không xa, hàng chục công nhân ngồi tỉ mỉ sủi từng thớ gỗ, tách phần trầm quý từ những khúc dó bầu đã được tạo trầm nhiều năm.

Giữa nhịp làm việc tất bật, ông Phong nhẹ nhàng cầm từng miếng gỗ, hướng dẫn công nhân cách nhận biết lớp trầm đẹp, cách sủi sao cho giữ được nhiều tinh chất nhất. Đó là những kỹ năng được ông đúc kết từ gần 4 thập niên gắn bó với nghề.

Ông Phong kể về hành trình đầy thăng trầm của cuộc đời mình: Năm 1986, khi còn thiếu niên, ông theo những người lớn vào rừng ở Phú Quốc tìm trầm. Thời điểm đó, việc tìm thấy một khúc trầm quý đồng nghĩa với khoản thu nhập đáng kể nên nhiều người bất chấp khó khăn, băng rừng lội suối để mưu sinh. Ngày đó ông còn nhỏ, chỉ biết theo người lớn đi lấy trầm rồi bán qua Campuchia để kiếm sống chứ chưa hiểu hết giá trị của trầm hương.

Sau một thời gian, ông tạm gác nghề trầm để đi làm nghề đóng tàu biển. Thế nhưng, cái duyên với trầm hương chưa bao giờ dứt. Rời xưởng tàu, ông lại tiếp tục theo chân những người thợ đến các tỉnh miền Tây rồi sang Campuchia để học hỏi, tìm hiểu về nghề làm trầm hương. Những chuyến đi nối tiếp nhau qua nhiều vùng đất khác nhau. Mỗi nơi ông học được một ít kỹ thuật và kinh nghiệm.

Năm 2005, sau thời gian dài tích lũy kiến thức, ông bắt đầu thử sức với việc chưng cất tinh dầu trầm. Vừa làm vừa học, vừa nghiên cứu vừa thử nghiệm nhưng kết quả không như mong muốn. Không ít lần thất bại khiến những mẻ tinh dầu không đạt chất lượng, sản phẩm làm ra không thể đưa ra thị trường. “Làm trầm không chỉ cần kỹ thuật mà mỗi giai đoạn đều có bí quyết riêng. Tôi học được nơi này một chút, nơi kia một chút rồi tự đúc kết lại. Có những thứ phải trả giá bằng nhiều năm thất bại mới hiểu được” - ông Phong chia sẻ.

Suốt nhiều năm, ông đi qua không ít vùng đất, từ những nơi khí hậu lạnh đến những nơi nắng nóng quanh năm. Tuy nhiên, chất lượng trầm và tinh dầu vẫn chưa đạt như kỳ vọng. Theo ông Phong, ngoài kỹ thuật thì điều kiện tự nhiên đóng vai trò rất quan trọng. Nếu khí hậu quá lạnh, tinh dầu dễ bị đông đặc. Ngược lại, thời tiết quá nóng khiến tinh dầu bay hơi nhanh, ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm.

Sau nhiều năm bôn ba, năm 2020, trong một lần đến xã Phú Lâm, ông nhận thấy nơi đây có điều kiện tự nhiên phù hợp với nghề trầm hương. Ông mạnh dạn đầu tư mua lại những vườn cây dó bầu của người dân địa phương và bắt đầu nghiên cứu đưa chế phẩm sinh học vào tạo trầm. Thời gian thử nghiệm đã cho ông Phong hiểu Phú Lâm có khí hậu khá ổn định, đất đai phù hợp, cây dó bầu phát triển tốt. Khi đưa chế phẩm vào cây thì tỷ lệ tạo trầm đạt cao. Từ đó, ông bắt đầu gắn kết với vùng đất này, sản xuất được những dòng trầm hương và tinh dầu đạt yêu cầu của thị trường.

Hiện nay, quy trình tạo trầm của cơ sở được thực hiện khá nghiêm ngặt. Những cây dó bầu từ 8 năm tuổi trở lên mới được lựa chọn. Sau đó, chế phẩm vi sinh được cấy vào thân cây để kích thích quá trình tạo nhựa. Sau khoảng 24 tháng, cây mới được khai thác. Từ nguồn nguyên liệu này, cơ sở sản xuất nhiều sản phẩm khác nhau như: tinh dầu trầm, chuỗi hạt trầm, nhang trầm, bột xông đốt và các sản phẩm thủ công mỹ nghệ…

“Ông Ðặng Thanh Phong nhiều năm liền được công nhận là hộ nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi, nhận nhiều giấy khen và bằng khen của các cấp. Ðiều đáng quý không chỉ làm kinh tế hiệu quả mà ông Phong còn góp phần giữ gìn nghề truyền thống tại địa phương” - Phó Chủ tịch Hội Nông dân xã Phú Lâm Hoàng Thiên cho biết.

Ðưa hương trầm lan xa

Có được sản phẩm chất lượng mới chỉ là bước khởi đầu. Bài toán tiếp theo đối với ông Đặng Thanh Phong là làm sao để đưa sản phẩm ra thị trường. Những ngày đầu, ông mang từng mẫu tinh dầu, từng sản phẩm trầm hương đến các cơ sở kinh doanh trong và ngoài thành phố để giới thiệu.

Không ít lần bị từ chối vì nhiều lý do nhưng ông vẫn kiên trì. Bên cạnh việc tìm kiếm khách hàng trực tiếp, ông tích cực tham gia các hội nhóm, diễn đàn chuyên về trầm hương để trao đổi kinh nghiệm và quảng bá sản phẩm. Những mối quan hệ tích lũy từ nhiều năm trong nghề dần phát huy tác dụng. Nhiều đối tác cũ đồng ý thử nghiệm sản phẩm. Sau khi kiểm tra chất lượng và đánh giá mùi hương, họ bắt đầu đặt hàng thường xuyên.

Điều khiến khách hàng tin tưởng là nguồn nguyên liệu sạch, quy trình sản xuất rõ ràng và chất lượng tinh dầu ổn định. Hiện nay, sản phẩm của cơ sở đã có mặt tại nhiều địa phương như: Hà Nội, Hà Tĩnh, Thành phố Hồ Chí Minh, Nha Trang... Thông qua các doanh nghiệp và đơn vị môi giới thương mại, một số dòng tinh dầu cũng được xuất sang các thị trường như: Pháp, Hàn Quốc và một số quốc gia khác.

Ông Đặng Thanh Phong (phải) hướng dẫn thợ sủi trầm đúng kỹ thuật. Ảnh: Tố Tâm

Đến nay, ông Phong vẫn ấp ủ nhiều dự định cho tương lai. Ông mong muốn địa phương hỗ trợ kết nối du lịch để xây dựng điểm tham quan, giới thiệu nghề trầm hương đến du khách trong và ngoài nước. “Tôi muốn có một không gian trưng bày sản phẩm bài bản hơn để khách du lịch, đặc biệt là khách nước ngoài có thể tìm hiểu về nghề trầm hương của địa phương. Nếu làm được điều đó thì không chỉ cơ sở của tôi mà cả xã nhà đều được hưởng lợi”- ông Phong bày tỏ.

Không chỉ tạo dựng thương hiệu riêng, cơ sở của ông Phong còn tạo việc làm ổn định cho nhiều lao động địa phương. Ngồi tỉ mỉ sủi từng lớp trầm trên khúc gỗ dó bầu, anh Nguyễn Trung Thuyên (31 tuổi) cho biết: Anh đã gắn bó với nghề từ năm 2012 và làm việc cùng ông Phong gần 10 năm nay. Nhờ được ông Phong tận tình hướng dẫn, tay nghề của anh ngày càng nâng cao. Bình quân mỗi ngày, anh có thể hoàn thành khoảng nửa ký trầm sạch. “Tôi từng đi làm ở nhiều nơi nhưng cuối cùng vẫn chọn gắn bó với nghề trầm. Cơ sở của ông Phong đã nuôi sống bản thân và gia đình nên tôi rất trân trọng và biết ơn”- anh Thuyên chia sẻ.

Ông Hoàng Thiên, Phó Chủ tịch Hội Nông dân xã Phú Lâm cho biết: Nghề trầm hương trên địa bàn đã được nhiều người phát triển với chất lượng ngày càng cao và đa dạng. Trong số đó, cơ sở của ông Đặng Thanh Phong là một trong những mô hình tiêu biểu trong việc duy trì và phát triển nghề. Tại nhiều quốc gia, trầm hương đã được chế biến sâu thành nhiều sản phẩm có giá trị cao phục vụ đời sống và chăm sóc sức khỏe. Đây là hướng đi đầy tiềm năng. Do đó, địa phương cũng đang đồng hành hỗ trợ các mặt để giúp các cơ sở tiếp tục duy trì phát triển.

Từ những cây dó bầu bình dị của quê hương Đồng Nai, hương trầm đang từng ngày vươn xa, như chính hành trình bền bỉ của người thợ dành trọn đời mình cho nghề.

Tố Tâm

Nguồn Đồng Nai : https://baodongnai.com.vn/dong-nai-cuoi-tuan/202606/mien-dat-tram-huong-74f2b60/