Mặn mòi nghề cũ, sáng tương lai

3 giờ trướcBài gốc

Trò chuyện với chúng tôi bằng giọng nói đầy hào sảng, ông Phạm Văn Hồng Hà, diêm dân "chính hiệu" của Lý Nhơn (xã An Thới Đông, TPHCM), tự hào không nguôi bởi truyền thống làm muối được kế thừa từ ông, cha của mình.

Nuôi giấc mơ thành hiện thực

Ông Hà nhớ lại, ngày đó, khi còn là cậu thanh niên mới lớn, ông được cha của mình truyền nghề, chỉ dạy những bước quan trọng như thu gom nước biển, phơi nước mặn để thành muối.... Cũng từ đó, nghiệp làm muối theo ông đến giờ. Và nếu không theo nghề làm muối, ông Hà cũng không biết phải làm gì, nên miếng ăn hay manh áo mặc và ngôi nhà của gia đình ông là thành quả từ những giọt mồ hôi trên ruộng muối.

Mỗi mùa muối là những ngày lao động tất bật của diêm dân

"Tôi nuôi hai đứa con ăn học đàng hoàng, đi làm giáo viên rồi dạy lại cái chữ cho tụi nhỏ, cũng chính từ những ngày vợ chồng tôi vất vả trên cánh đồng muối này. Nếu không làm muối, chắc tụi nhỏ đã không được đến trường và nên người" - ông Hà chia sẻ.

Còn với gia đình bà Lê Thị Gái Em, làm muối là kế nghiệp cha mẹ, từ những ngày chưa biết gì về canh nước, hay độ mặn của muối, cứ làm, rồi đến ngày quen tay. Bà Gái Em nhớ lại, giai đoạn "điện - đường - trường - trạm" còn chưa về đến xã, người dân ở đây vẫn quen nếp mỗi năm làm một vụ, bán cho thương lái xong là chắt chiu, dành dụm lo cho gia đình.

Đến năm 2010, đường sá ở Lý Nhơn được mở rộng, đi lại thuận tiện hơn nhờ chủ trương xây dựng nông thôn mới thì nghề muối vẫn là kế sinh nhai chính để đường đến trường của con, em diêm dân như bà thênh thang hơn trước. "Mỗi năm cứ đầu tháng 12 là mình bắt đầu làm, lấy công làm lời, chỉ mong mưa thuận gió hòa thì mỗi năm nhà tôi có thể lãi được hơn 100 triệu. Tiền đó tôi vừa nuôi hai đứa nhỏ ăn học trên thành phố, vừa để dành xây cái nhà dưỡng già" - bà Gái Em tâm sự.

Diêm dân cùng nhau thu hoạch thành quả sau nhiều ngày nắng thuận lợi

Gia đình ông Hà, hay bà Gái Em chỉ là hai trong gần 500 hộ gia đình đang làm nghề muối, nghề truyền thống từ đời ông, đời cha để lại ở mảnh đất Lý Nhơn, huyện Cần Giờ (cũ) mà nay là xã An Thới Đông, TPHCM.

Với bà con nơi đây, địa danh hành chính có thể thay đổi, nhưng cái nghĩa, cái tình với nghề làm muối vẫn vẹn nguyên. Bởi khi những hạt muối được kết tinh, đến tay người tiêu dùng, đó vừa là thành quả lao động vượt qua bao khó nhọc và quan trọng hơn hết, chính những hạt muối nhỏ ấy đã giúp cho bao ước mơ của diêm dân được vươn mình.

Công nghệ tiếp sức

Hiện nay, trên địa bàn xã An Thới Đông, ngành sản xuất muối được xem là ngành kinh tế quan trọng sau ngành nuôi trồng thủy sản. UBND xã An Thới Đông cho biết việc phát triển mô hình sản xuất muối đã giải quyết việc làm cho 1.252 lao động tại địa phương. Đồng thời giữ được nét đẹp văn hóa làng nghề truyền thống sản xuất muối có từ lâu đời; nhất là sau khi được UBND TPHCM công nhận là làng nghề truyền thống sản xuất muối duy nhất tại Thành phố theo Quyết định 4566/QĐ-UBND.

Nghề làm muối vất vả nhưng đã nuôi lớn nhiều thế hệ con em Lý Nhơn

Đây không chỉ là sự ghi nhận công sức của bà con diêm dân mà còn là bước đệm để nâng cao giá trị sản phẩm, thúc đẩy ngành muối phát triển theo hướng hiện đại, bền vững và gắn liền với thị trường, mở ra những cơ hội lớn để nâng tầm thương hiệu muối Cần Giờ.

Do đó, trong thời gian qua, công tác nghiên cứu, chuyển giao và ứng dụng khoa học - kỹ thuật trong sản xuất và chế biến muối luôn được UBND xã quan tâm triển khai, góp phần cải thiện năng suất, chất lượng sản phẩm và hiệu quả sản xuất của diêm dân.

Nghề muối không chỉ tạo sinh kế mà còn lưu giữ một phần ký ức, văn hóa của vùng đất này

Theo bà Phan Kim Anh, Phó Chủ tịch UBND xã An Thới Đông, địa phương đã tổ chức nhiều đợt cho người dân đi thực tế học tập kinh nghiệm và hướng dẫn bà con cải tiến quy trình, nâng cao kỹ năng kết tinh và bảo quản, giảm hao hụt trong quá trình sản xuất. "Nay bà con được ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất muối trên nền trải bạt đạt 100%, từ đó năng suất thu hoạch cho thấy hiệu quả hơn so với trước. Bình quân mỗi hecta sản xuất muối cho thu hoạch từ 50 đến 55 tấn trong điều kiện không thuận lợi và từ 80 đến 85 tấn trong điều kiện thuận lợi" - bà Phan Kim Anh cho hay.

Xã An Thới Đông cũng xác định sẽ đẩy mạnh đầu tư hạ tầng kỹ thuật, áp dụng khoa học tiên tiến để duy trì và phát triển vùng sản xuất muối ứng dụng công nghệ cao, bảo tồn làng nghề muối Lý Nhơn gắn với du lịch và các sản phẩm OCOP 3 sao.

Những hạt muối trắng là thành quả của bao ngày lao động dưới nắng gió của diêm dân Lý Nhơn

Đồng thời, tiếp tục duy trì diện tích sản xuất muối trải bạt mang lại năng suất và chất lượng cao, phấn đấu 100% hộ diêm dân sản xuất muối trải bạt cũng như tăng cường chuỗi liên kết, để đảm bảo đầu ra, từ đó góp phần giúp bà con diêm dân ổn định cuộc sống, bám nghề và giữ nghề muối truyền thống trong bối cảnh hiện đại hóa mạnh mẽ như hiện nay.