Khu Công nghiệp Thăng Long Thanh Hóa giai đoạn 1 được khởi công tháng 3/2026. Ảnh: Minh Hằng
“Nâng cấp” các động lực truyền thống
Theo Sở Tài chính, trong ngắn hạn, các động lực tăng trưởng truyền thống gồm đầu tư, tiêu dùng và xuất khẩu vẫn tiếp tục giữ vai trò nền tảng đối với mục tiêu tăng trưởng năm 2026. Tuy nhiên, thay vì phát triển theo chiều rộng như trước đây, yêu cầu đặt ra hiện nay là phải “nâng cấp” các động lực này theo hướng hiện đại hơn, hiệu quả hơn và tạo ra giá trị gia tăng lớn hơn. Đây cũng là định hướng xuyên suốt của tỉnh trong đổi mới mô hình tăng trưởng theo chiều sâu, dựa trên nền tảng khoa học- công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Công ty TNHH Cảng Quốc tế Nghi Sơn - đơn vị vận hành Cảng Quốc tế Nghi Sơn đặt mục tiêu tăng trưởng dịch vụ năm 2026 khoảng 20% so với cùng kỳ, với sản lượng hơn 11 triệu tấn hàng hóa. Để đạt mục tiêu này, doanh nghiệp đang tập trung đầu tư thêm kho bãi, phương tiện, thiết bị, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và đẩy mạnh số hóa trong quản trị, khai thác cảng. Cùng với các mặt hàng truyền thống như xi măng, hạt nhựa, đá vôi..., Cảng Quốc tế Nghi Sơn cũng đang từng bước khai thác hiệu quả các nhóm hàng có giá trị gia tăng cao được trung chuyển container như thép, thủy sản, dệt may...
Ông Trần Duy Linh, Phó tổng Giám đốc Công ty TNHH Cảng Quốc tế Nghi Sơn, chia sẻ: “Chúng tôi đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, AI vào quản lý sản xuất, cải tiến quy trình làm hàng, rút ngắn thời gian bốc xếp. Hiện nay, với hoạt động đều đặn của 3 hãng tàu container lớn, đặc biệt từ năm 2025 có thêm hãng tàu của Tập đoàn MacStar khai thác với tần suất ổn định, doanh nghiệp đang tiếp tục đầu tư thêm trang thiết bị, rút ngắn thời gian vận chuyển hàng hóa, giảm chu kỳ vòng quay; đồng thời, phát triển dịch vụ logistics trọn gói từ vận chuyển, xếp dỡ đến khai báo hải quan nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và giảm chi phí cho khách hàng”.
Tại Công ty CP Dịch vụ Kỹ thuật PTSC Thanh Hóa, mục tiêu doanh thu năm 2026 được đặt ra ở mức khoảng 2.500 tỷ đồng, tăng tới 70% so với năm trước. Với các lĩnh vực thế mạnh như cơ khí chế tạo, căn cứ cảng, bảo dưỡng sửa chữa và dịch vụ lai dắt tàu biển, cùng với đầu tư hạ tầng, doanh nghiệp đang tập trung tái cấu trúc quản trị, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và từng bước tham gia sâu hơn vào các dự án kỹ thuật có giá trị gia tăng cao.
Thung lũng gốm sứ ASEAN Việt Nam dự kiến đi vào hoạt động trong quý II năm nay.
Ông Nguyễn Hữu Hoan, Phó Giám đốc PTSC Thanh Hóa cho biết: “Mục tiêu tăng doanh thu năm 2026 của chúng tôi khá tham vọng, với hai mũi nhọn để bứt phá tăng trưởng được xác định là cơ khí chế tạo và dịch vụ bảo dưỡng. Những tháng đầu năm, chúng tôi đã ký được các hợp đồng có giá trị hàng trăm tỷ đồng. Cùng với định hướng chuyển đổi số mạnh mẽ, doanh nghiệp đang từng bước tiếp cận mô hình quản trị quốc tế nhằm tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu quả hoạt động và mở rộng ra thị trường nước ngoài”.
Chuyển động từ cộng đồng doanh nghiệp đang góp phần tạo nên đà tăng trưởng tích cực của nhiều ngành, lĩnh vực trong những tháng đầu năm nay. Theo Sở Công Thương, chỉ số sản xuất công nghiệp tháng 4 tiếp tục tăng 8,8% so với cùng kỳ; trong đó có tới 18/19 sản phẩm công nghiệp chủ yếu tăng sản lượng. Nhiều sản phẩm ghi nhận mức tăng khá cao như đường kết tinh tăng 43,2%; phân bón tăng 27,5%; bia các loại tăng 25,4%; sắt thép tăng 23,7%; xăng động cơ tăng 17,1%.
Lĩnh vực thương mại - dịch vụ cũng đang cho thấy tín hiệu phục hồi tích cực. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tháng 4 ước đạt hơn 21.340 tỷ đồng, tăng gần 18% so với cùng kỳ; doanh thu vận tải tăng gần 24%; lượng khách du lịch đạt khoảng 2,79 triệu lượt.
Theo Sở Tài chính, mục tiêu tăng trưởng năm 2026 của Thanh Hóa được đặt trên nền tảng tăng trưởng khá cao của giai đoạn 2021-2025, khi tỉnh liên tục duy trì tốc độ tăng trưởng thuộc nhóm dẫn đầu cả nước. Cùng với đó, nhiều dự án FDI và dự án công nghiệp quy mô lớn đang hoạt động ổn định, phát huy hiệu quả đã đóng góp quan trọng cho tăng trưởng công nghiệp và dịch vụ. Thanh Hóa hiện sở hữu nhiều ngành, sản phẩm công nghiệp có lợi thế cạnh tranh ở quy mô quốc gia như lọc hóa dầu, xi măng, sản xuất điện, may mặc... Đây tiếp tục được xem là những “trụ cột” quan trọng giữ nhịp tăng trưởng của nền kinh tế trong ngắn hạn. Bên cạnh đó, việc nhiều khu công nghiệp (KCN) do các nhà đầu tư đến từ Nhật Bản, Thái Lan, Ấn Độ đề xuất triển khai... mở ra triển vọng mới đối với động lực đầu tư, đặc biệt là dòng vốn FDI có tính dẫn dắt và lan tỏa lớn.
Ông Thái Bá Minh, Trưởng Thống kê tỉnh Thanh Hóa nhận định: “Thanh Hóa hiện vẫn còn khá nhiều dư địa đối với các động lực tăng trưởng truyền thống. Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả những dư địa này, yêu cầu đặt ra là phải có sự điều hành linh hoạt và tập trung tháo gỡ các “điểm nghẽn” trong sản xuất, đầu tư và thị trường. Trong đó, ngành thống kê đề xuất tỉnh tiếp tục nhóm giải pháp hỗ trợ các ngành công nghiệp chủ lực như dệt may, da giày, xi măng, khai thác và chế biến vật liệu xây dựng; đồng thời tìm mọi giải pháp bảo đảm đủ nguồn cung dầu thô cho Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn vận hành liên tục với công suất cao nhất”.
Cũng theo ông Minh, cùng với việc duy trì ổn định các ngành, lĩnh vực chủ lực, tỉnh cần đẩy nhanh tiến độ các dự án công nghiệp đang triển khai, nhất là những dự án dự kiến hoàn thành trong năm 2026 nhằm sớm tạo thêm năng lực sản xuất mới cho nền kinh tế. Bên cạnh đó là các giải pháp tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, kiểm soát chi phí đầu vào, nhất là giá nguyên, nhiên vật liệu; không để đứt gãy hoạt động sản xuất; mở rộng thị trường xuất khẩu; thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công đạt 100% kế hoạch và bảo đảm thu ngân sách theo kịch bản tăng trưởng đã đề ra. Việc khai thác hiệu quả các hoạt động thương mại, dịch vụ và du lịch thông qua chuỗi sự kiện văn hóa - du lịch lớn cũng sẽ góp phần tạo thêm động lực cho tăng trưởng tiêu dùng và dịch vụ trong năm nay.
Mở đường cho những xung lực mới
Dự án Thung lũng gốm sứ ASEAN Việt Nam tại Cụm công nghiệp Vạn Thắng - Yên Thọ dự kiến sẽ đưa vào vận hành trong quý II năm nay, tạo việc làm cho khoảng 4.700 lao động và đóng góp khoảng 12 triệu USD vào ngân sách mỗi năm. Ông Đường Nhật Huy, Giám đốc Công ty TNHH Gốm sứ Etrillion - chủ đầu tư dự án chia sẻ: “Không chỉ được đưa vào danh mục dự án “làn xanh”, rút ngắn đáng kể thời gian thực hiện thủ tục hành chính chấp thuận chủ trương đầu tư, trong quá trình triển khai thi công, doanh nghiệp còn được tỉnh Thanh Hóa tiếp nhận, giải quyết rất nhanh chóng các đề xuất. Tỉnh cũng chủ động đầu tư thêm hai tuyến đường kết nối ngoài hàng rào cụm công nghiệp với tổng vốn hơn 70 tỷ đồng để hỗ trợ doanh nghiệp triển khai dự án, tạo thuận lợi để chúng tôi thi công hoàn thành và đưa vào vận hành đúng kế hoạch”.
Tại Hội nghị Xúc tiến đầu tư năm 2026, tỉnh Thanh Hóa đã trao quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư, giấy chứng nhận đăng ký đầu tư và ký biên bản ghi nhớ đầu tư cho 42 dự án, với tổng vốn hơn 100.000 tỷ đồng.
Dự án Trung tâm thương mại AEON MALL Thanh Hóa dự kiến khai trương trong quý IV năm nay được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực mới cho lĩnh vực bán lẻ, dịch vụ và tiêu dùng hiện đại. Ông Nishimura Togo, Tổng quản lý Trung tâm thương mại AEON MALL Thanh Hóa chia sẻ: "Sự quan tâm, hỗ trợ từ UBND tỉnh Thanh Hóa, đặc biệt là các cuộc kiểm tra tiến độ và tháo gỡ khó khăn cho dự án đã tạo thêm động lực để doanh nghiệp đẩy nhanh thi công. Song song với việc chuẩn bị khai trương, doanh nghiệp cũng đang xây dựng kế hoạch toàn diện về vận hành, kinh doanh và truyền thông nhằm mang tới không gian mua sắm hiện đại, đồng thời hỗ trợ các doanh nghiệp địa phương và quảng bá văn hóa bản địa".
"Khi dư địa tăng trưởng từ các động lực truyền thống dần thu hẹp do nhiều ngành tiến gần tới ngưỡng, việc các dự án mới đi vào vận hành sẽ góp phần duy trì nhịp tăng trưởng và tạo nền tảng cho giai đoạn tiếp theo. Đáng chú ý, nhiều dự án công nghiệp mới hiện nay tập trung vào chế biến sâu, áp dụng tiêu chuẩn quốc tế và công nghệ hiện đại, phù hợp với định hướng thu hút đầu tư mới của tỉnh", bà Lưu Thị Nga, Trưởng Phòng Quản lý công nghiệp, Sở Công Thương cho biết.
Theo Sở Tài chính, một trong những giải pháp quan trọng để đạt mục tiêu tăng trưởng khoảng 11% trong năm 2026 là huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực cho đầu tư phát triển. Theo tính toán, nhu cầu vốn đầu tư phát triển toàn xã hội của tỉnh trong năm nay khoảng 168.000 tỷ đồng. Đây là con số rất lớn, đòi hỏi phải tiếp tục khơi thông mạnh mẽ các nguồn lực từ khu vực tư nhân, FDI và đầu tư công.
Khơi thông nguồn lực đầu tư, Thanh Hóa cũng vừa tổ chức thành công Hội nghị xúc tiến đầu tư năm 2026 với thông điệp mạnh mẽ về khát vọng bứt phá và mở rộng không gian phát triển. Tại hội nghị, tỉnh công bố danh mục 211 dự án ưu tiên thu hút đầu tư với tổng vốn hơn 890.000 tỷ đồng; đồng thời trao quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư, giấy chứng nhận đăng ký đầu tư và ký biên bản ghi nhớ đầu tư cho 42 dự án với tổng vốn hơn 100.000 tỷ đồng.
Ông Trịnh Huy Triều, Trưởng Ban Quản lý Khu Kinh tế Nghi Sơn (KKTNS) và các KCN tỉnh, cho biết: “Với vai trò là đầu tàu tăng trưởng công nghiệp của tỉnh, tại hội nghị, ban đã tham mưu cho tỉnh trao giấy chứng nhận đăng ký đầu tư và biên bản ghi nhớ hợp tác đầu tư cho nhiều nhà đầu tư với tổng mức đăng ký khoảng gần 3 tỷ USD. Chúng tôi cũng phối hợp với các sở, ngành xây dựng, hoàn thiện các tài liệu xúc tiến đầu tư, trọng tâm là các ấn phẩm giới thiệu tiềm năng, lợi thế, quy hoạch và cơ chế, chính sách ưu đãi đầu tư vào KKTNS và các KCN. Đặc biệt, các tài liệu chuyên sâu về hạ tầng KCN, quỹ đất sẵn sàng đầu tư, định hướng phát triển công nghiệp và điều kiện thu hút nhà đầu tư thứ cấp được chuẩn bị theo hướng ngắn gọn, dễ tiếp cận, dễ khai thác. Đối với các dự án đang triển khai, Ban tiếp tục cải cách thủ tục hành chính để hỗ trợ đẩy nhanh tiến độ đầu tư; đồng thời, mạnh dạn tham mưu, đề xuất các dự án lớn, dự án trọng điểm mang tính đột phá để thúc đẩy phát triển kinh tế của tỉnh trong thời gian tới”.
Nhiều năm qua, KKTNS và các KCN đã khẳng định vai trò “cực tăng trưởng” trọng điểm của tỉnh, với 737 dự án đầu tư, tổng vốn đăng ký hơn 14,2 tỷ USD và hơn 204.000 tỷ đồng. 541 doanh nghiệp hoạt động tại đây đang tạo việc làm cho hơn 100.000 lao động và đóng góp khoảng 50% tổng thu ngân sách toàn tỉnh. Không chỉ giữ vai trò “đầu tàu” công nghiệp, KKTNS còn đang trở thành trung tâm thu hút dòng vốn FDI và các dự án công nghiệp quy mô lớn, tạo thêm dư địa tăng trưởng cho giai đoạn tiếp theo.
Tại buổi làm việc với Ban Quản lý KKTNS và các KCN tháng 4 vừa qua, Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Hoài Anh khẳng định vai trò đặc biệt quan trọng của KKTNS đối với tăng trưởng công nghiệp, khơi thông hoạt động sản xuất và tạo nền tảng thu hút các dự án đầu tư mới. Đồng chí yêu cầu tiếp tục rà soát, tháo gỡ dứt điểm những khó khăn, vướng mắc kéo dài; tập trung nguồn lực để đẩy nhanh tiến độ các dự án tại KKTNS và các KCN, sớm đưa dự án vào hoạt động, tạo thêm năng lực sản xuất mới cho nền kinh tế.
Minh Hằng
(còn nữa)