'Mở đường' về thể chế, biến dư địa chính sách thành động lực tăng trưởng

một giờ trướcBài gốc

Tạo lập khung pháp lý, "mở đường" về thể chế

- Thưa ông, Nghị quyết số 259/2025/QH15 được xem là sự tiếp nối và hoàn thiện “chiếc áo cơ chế mới” cho Đà Nẵng. Phát huy vai trò cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, HĐND thành phố thể hiện trách nhiệm như thế nào trong thể chế hóa kịp thời, đầy đủ quyết sách đặc biệt quan trọng này?

- Có thể khẳng định, Nghị quyết số 259/2025/QH15 về sửa đổi, bổ sung một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển thành phố Đà Nẵng là sự kế thừa, mở rộng và nâng tầm các cơ chế, chính sách đặc thù đã được thiết lập tại Nghị quyết số 136 về tổ chức chính quyền đô thị và thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển thành phố Đà Nẵng; trong bối cảnh thành phố sau khi hợp nhất và triển khai chính quyền địa phương 2 cấp. HĐND thành phố xác định rõ trách nhiệm của mình phải chủ động, kịp thời thể chế hóa thành các quyết sách cụ thể, có tính khả thi cao và phù hợp với điều kiện thực tiễn để sớm phát huy hiệu quả thiết thực.

Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố Đà Nẵng Nguyễn Đức Dũng

Tinh thần đó được thể hiện ngay trong năm đầu triển khai Nghị quyết số 136, HĐND thành phố đã cụ thể hóa bằng 29 nghị quyết quan trọng. Trong đó, có 15 nghị quyết trực tiếp liên quan đến các lĩnh vực then chốt như: đầu tư công, quy hoạch, tài chính, ngân sách, khoa học, công nghệ... Đây có thể xem là “bước chạy đà” quan trọng để thành phố sẵn sàng tiếp nhận những thẩm quyền lớn hơn được giao tại Nghị quyết số 259.

Trên nền tảng đó, đối với Nghị quyết số 259, HĐND thành phố đang tập trung cao độ vào các nội dung mới, có tính đột phá mạnh mẽ hơn, nhất là những cơ chế Quốc hội giao thẩm quyền quyết định trực tiếp cho HĐND. Trọng tâm là việc quy định cụ thể các chính sách liên quan đến tạo quỹ đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư gắn với phát triển đô thị và hạ tầng giao thông chiến lược; các cơ chế huy động nguồn lực theo phương thức đối tác công tư (PPP); cũng như các chính sách thu hút nhà đầu tư chiến lược, chuyên gia và nhà khoa học trong các lĩnh vực công nghệ mũi nhọn.

Trong toàn bộ quá trình này, HĐND thành phố luôn quán triệt sâu sắc tinh thần mỗi nghị quyết của địa phương đều phải được cân nhắc kỹ lưỡng, bảo đảm tính đồng bộ của hệ thống pháp luật, vừa tháo gỡ được các "điểm nghẽn" trước mắt, vừa tạo dư địa phát triển lâu dài, thực sự đưa các cơ chế đặc thù đi vào cuộc sống.

Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố Nguyễn Đức Dũng (ngoài cùng, bên trái) thăm hỏi, động viên bà con tại xã Điện Bàn Tây

- Một trong những điểm nhấn của các cơ chế đặc thù là mở rộng không gian phát triển thông qua các mô hình mới như khu thương mại tự do, trung tâm tài chính, logistics, hạ tầng cảng biển. HĐND thành phố phát huy vai trò như thế nào trong việc tạo hành lang pháp lý cho những không gian phát triển này, thưa ông?

- Để các mô hình phát triển mới như trên không chỉ dừng lại ở ý tưởng, HĐND thành phố xác định rõ vai trò then chốt là: thiết lập một hành lang pháp lý đủ rõ ràng, ổn định và minh bạch, làm nền tảng cho quá trình tổ chức thực hiện.

Trước hết, đối với khu thương mại tự do, Nghị quyết số 259 đã giao HĐND thành phố thẩm quyền quy định trình tự, thủ tục để UBND thành phố điều chỉnh quyết định thành lập, mở rộng và điều chỉnh ranh giới khu thương mại tự do. Đây là một thẩm quyền rất quan trọng, thể hiện rõ vai trò “mở đường” về thể chế của HĐND, bảo đảm việc phát triển khu thương mại tự do được triển khai có kiểm soát, đúng định hướng, công khai và minh bạch. Qua đó, tạo niềm tin dài hạn cho các nhà đầu tư chiến lược.

Thứ hai, để mở rộng không gian đô thị và tạo dư địa phát triển cho các dự án động lực, HĐND thành phố được giao quyết định các cơ chế liên quan đến tạo quỹ đất và chỉnh trang đô thị. Cụ thể, Nghị quyết số 259 cho phép HĐND quyết định việc sử dụng ngân sách địa phương để triển khai các dự án đầu tư công độc lập phục vụ bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, gắn với phát triển đô thị theo thiết kế riêng.

Đây là những quyết sách có ý nghĩa rất lớn, giúp thành phố chủ động tháo gỡ "điểm nghẽn" về mặt bằng, tạo điều kiện thuận lợi triển khai các dự án hạ tầng, logistics và cảng biển. Bên cạnh đó, Nghị quyết số 259 cũng mở rộng không gian phát triển theo chiều sâu, gắn với kinh tế tri thức và công nghệ cao.

Ngoài ra, HĐND thành phố được giao quy định tiêu chí, trình tự, thủ tục cho thuê trực tiếp tài sản kết cấu hạ tầng thông tin, hạ tầng khu công nghệ số tập trung được đầu tư từ ngân sách, không thông qua đấu giá, nhằm phục vụ thu hút đầu tư vào các lĩnh vực chiến lược như vi mạch bán dẫn, trí tuệ nhân tạo. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để hình thành các không gian phát triển mới dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Thông qua quyết nghị và cụ thể hóa các thẩm quyền được giao, HĐND thành phố thể hiện rõ vai trò tạo lập khung pháp lý, "mở đường" về thể chế, biến các dư địa chính sách thành không gian phát triển và động lực tăng trưởng thực tế cho Đà Nẵng.

Lan tỏa tư duy phát triển mới - động lực đổi mới từ bên trong

- Bên cạnh phát triển không gian kinh tế, các cơ chế đặc thù cũng trao thêm thẩm quyền cho địa phương trong quản lý tài chính, ngân sách, đầu tư công và tổ chức bộ máy. Ông có thể cho biết, HĐND thành phố phát huy vai trò giám sát như thế nào để bảo đảm các cơ chế này được thực hiện đúng mục tiêu, hiệu quả?

- Khi thẩm quyền và nguồn lực được trao lớn hơn, yêu cầu giám sát của cơ quan dân cử cũng phải được tăng cường tương xứng. Với tinh thần đó, HĐND thành phố xác định giám sát là giải pháp quan trọng để kiểm soát quyền lực; đồng thời, tạo điều kiện để các cơ quan thực thi chủ động triển khai các cơ chế mới.

Đoàn công tác của Quốc hội kiểm tra các vị trí xây dựng Trung tâm thương mại tự do

Trước hết, HĐND thành phố tập trung giám sát việc tổ chức, vận hành bộ máy sau sắp xếp đơn vị hành chính và chuyển đổi mô hình chính quyền. Trọng tâm là rà soát hệ thống văn bản thuộc thẩm quyền của HĐND; giám sát việc sắp xếp tổ chức, bố trí cán bộ và thực hiện các chính sách liên quan, bảo đảm bộ máy mới vận hành thông suốt, tinh gọn nhưng hiệu lực, hiệu quả.

Đối với lĩnh vực tài chính, ngân sách và đầu tư công, HĐND thành phố tăng cường giám sát ngay từ khâu quyết định chủ trương, phân bổ nguồn lực cho đến quá trình tổ chức thực hiện. Quan điểm xuyên suốt là sử dụng hiệu quả từng đồng vốn đầu tư công, phát huy vai trò “vốn mồi”, tránh dàn trải, lãng phí.

Sau hợp nhất, Thường trực và các Ban HĐND đã tổ chức nhiều cuộc giám sát, khảo sát chuyên đề về tình hình triển khai các công trình động lực, trọng điểm; công tác quy hoạch, đầu tư xây dựng, chống ngập đô thị; các chương trình mục tiêu quốc gia... Kịp thời phát hiện những "điểm nghẽn", yêu cầu UBND và các cơ quan liên quan giải trình, làm rõ và đề xuất giải pháp tháo gỡ, bảo đảm các cơ chế đặc thù được thực hiện đúng mục tiêu, hiệu quả và phục vụ lợi ích chung của thành phố.

- Nhiều ý kiến cho rằng, thể chế hóa nghị quyết Trung ương không chỉ là vấn đề pháp lý, mà còn là câu chuyện về tư duy phát triển. Quan điểm của ông về vai trò “dẫn dắt tư duy” của HĐND thành phố trong giai đoạn hiện nay như thế nào?

- Tôi hoàn toàn đồng tình với nhận định này. Nếu tư duy không đổi mới, thì dù có nhiều cơ chế đặc thù cũng khó tạo ra đột phá. HĐND thành phố, với vai trò là nơi hội tụ trí tuệ, ý chí và nguyện vọng của Nhân dân, có trách nhiệm góp phần định hình và dẫn dắt tư duy phát triển cho thành phố.

Điều này thể hiện rất rõ ở việc HĐND thành phố lựa chọn ưu tiên ban hành các nghị quyết liên quan đến khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, những lĩnh vực phản ánh xu hướng phát triển của tương lai. Các nghị quyết về khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, thử nghiệm có kiểm soát các giải pháp công nghệ mới, phát triển nguồn nhân lực vi mạch bán dẫn và trí tuệ nhân tạo không chỉ nhằm giải quyết các yêu cầu trước mắt, mà còn hướng tới xây dựng nền tảng phát triển dài hạn.

Thông qua quyết nghị và giám sát, HĐND thành phố góp phần lan tỏa tư duy phát triển mới trong toàn bộ hệ thống chính quyền, tạo thống nhất trong nhận thức và hành động, từ đó hình thành động lực đổi mới từ bên trong bộ máy.

- Xin trân trọng cảm ơn ông!

TẤN TÀI thực hiện

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/mo-duong-ve-the-che-bien-du-dia-chinh-sach-thanh-dong-luc-tang-truong-10406928.html