'Mở khóa' thị trường nhiên liệu hàng không bền vững

42 phút trướcBài gốc

Tận dụng tốt những lợi thế, Việt Nam có thể trở thành điểm đến quan trọng trên bản đồ nhiên liệu hàng không bền vững của khu vực

Dư địa khổng lồ của thị trường

Với lợi thế về nguồn nguyên liệu, năng lực lọc hóa dầu và vị trí chiến lược trong khu vực, Việt Nam được đánh giá đang đứng trước cơ hội lớn để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị nhiên liệu hàng không bền vững toàn cầu.

Áp lực giảm phát thải đang buộc ngành hàng không thế giới phải tăng tốc chuyển đổi năng lượng. Theo các chuyên gia, chuyển đổi sang nhiên liệu hàng không bền vững không còn là lựa chọn, mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc nếu ngành muốn đạt mục tiêu phát triển bền vững trong dài hạn.

Nhiên liệu hàng không bền vững có khả năng giảm tới 80% lượng phát thải CO2 trong toàn bộ vòng đời nhiên liệu so với nhiên liệu phản lực truyền thống. Điểm đáng chú ý là SAF có thể sử dụng ngay trên hạ tầng kỹ thuật hiện hữu mà không cần thay đổi lớn về động cơ hay hệ thống vận hành, giúp giảm đáng kể chi phí chuyển đổi công nghệ.

Bởi vậy, SAF đang trở thành “trụ cột” trong chiến lược giảm phát thải của ngành hàng không toàn cầu. Nhiều quốc gia và khu vực đã ban hành lộ trình pha trộn bắt buộc SAF trong nhiên liệu hàng không thương mại. Thị trường này cũng đang tăng trưởng rất nhanh, với quy mô được dự báo tăng từ khoảng 2,7 tỷ USD năm 2025 lên hơn 40 tỷ USD vào năm 2034.

Tại Diễn đàn Đổi mới sáng tạo Chính sách và Công nghệ về nhiên liệu hàng không bền vững Việt Nam 2026 (IPS Vietnam 2026) vừa diễn ra tại Đà Nẵng, nhiều chuyên gia quốc tế nhận định rằng ngành hàng không thế giới đang bước vào một cuộc chuyển đổi công nghiệp quy mô lớn, trong đó SAF sẽ đóng vai trò trung tâm.

Ông Fabrice Espinosa, Tổng Giám đốc Hiệp hội SAF châu Á (ASAFA) cho biết, để đạt mục tiêu trung hòa carbon vào năm 2050, tỷ trọng sử dụng nhiên liệu xanh trong ngành hàng không cần đạt khoảng 60 - 70%. Điều này đồng nghĩa sản lượng SAF toàn cầu phải tăng trưởng hơn 100 lần trong hơn hai thập kỷ tới. Theo ông Fabrice Espinosa, đây không đơn thuần là quá trình thay thế nhiên liệu mà là một cuộc chuyển đổi công nghiệp toàn diện, đòi hỏi sự tham gia đồng bộ của nhiều lĩnh vực từ năng lượng, công nghiệp, logistics cho đến tài chính và công nghệ.

Trong bối cảnh đó, cuộc đua xây dựng chuỗi cung ứng và phát triển sản xuất SAF đang diễn ra mạnh mẽ trên toàn cầu. Đây cũng chính là cơ hội để các nền kinh tế đang phát triển, trong đó có Việt Nam, tham gia sâu hơn vào thị trường giàu tiềm năng này.

Cần những “cú hích” chính sách

Theo đánh giá của các chuyên gia quốc tế, Việt Nam đang sở hữu nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển lĩnh vực SAF. Lợi thế lớn nhất nằm ở nguồn nguyên liệu sinh khối dồi dào. Không chỉ có nguồn nguyên liệu phong phú, Việt Nam còn sở hữu nền tảng công nghiệp lọc hóa dầu tương đối phát triển. Các doanh nghiệp lớn như Petrovietnam hay Công ty Lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR) đã tích lũy được kinh nghiệm vận hành và hệ thống hạ tầng kỹ thuật đạt tiêu chuẩn quốc tế.

Trên thực tế, những chuyến bay nội địa đầu tiên sử dụng nhiên liệu sạch tại miền Trung đã được triển khai với sự phối hợp giữa Vietnam Airlines, Skypec và Lọc hóa dầu Bình Sơn. Đây được xem là bước thử nghiệm quan trọng, cho thấy Việt Nam đã bắt đầu tham gia vào chuỗi giá trị SAF bằng những hành động cụ thể. Ông Fabrice Espinosa cho rằng, với vùng nguyên liệu đa dạng, năng lực công nghiệp và hạ tầng lọc hóa dầu tương đối hoàn chỉnh, nếu tận dụng tốt, Việt Nam có thể trở thành mắt xích quan trọng trong hệ sinh thái SAF.

Ông Hồ Quang Bửu, Phó Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng cho biết, Việt Nam đã bắt đầu tham gia vào lĩnh vực SAF bằng các bước triển khai thực tế. Trong đó, khu vực miền Trung, với hạt nhân là Đà Nẵng và vùng lân cận, có nhiều tiềm năng phát triển logistics, trung chuyển nhiên liệu và thử nghiệm các mô hình SAF trong tương lai. Đặc biệt, trong bối cảnh mở rộng không gian phát triển của vùng Đà Nẵng mới và miền Trung, thành phố có điều kiện thuận lợi để trở thành trung tâm kết nối trong chuỗi cung ứng năng lượng xanh.

Ở góc độ hạ tầng hàng không, ông Lê Hoài Nam, Phó Giám đốc Cảng hàng không quốc tế Đà Nẵng cho biết, đơn vị đang triển khai mô hình A-CDM xanh nhằm giảm thời gian tàu bay nổ máy chờ tại bãi đỗ, qua đó cắt giảm phát thải CO2. Theo ông Lê Hoài Nam, việc tối ưu hóa đường hàng không, quản lý không lưu và quy hoạch hạ tầng đường băng theo vòng tròn một chiều sẽ góp phần giảm đáng kể lượng khí thải, tạo nền tảng để Đà Nẵng hướng tới mô hình cảng hàng không xanh trong tương lai.

Tuy nhiên, để biến tiềm năng thành hiện thực, theo các chuyên gia, Việt Nam cần sớm xây dựng khung chính sách rõ ràng và đồng bộ, đặc biệt cần những “cú hích” chính sách để “mở khóa” thị trường nhiên liệu hàng không bền vững… Theo ông Đào Duy Anh, Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương) cho biết, thời gian tới Việt Nam sẽ tiếp tục xây dựng khung chính sách, thúc đẩy phát triển hệ sinh thái và tăng cường hợp tác quốc tế trong lĩnh vực SAF. Việt Nam không chỉ hướng tới việc ứng dụng SAF trong nước mà còn đặt mục tiêu tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Bởi vậy, sự hỗ trợ của các tổ chức quốc tế, đặc biệt là Hiệp hội Nhiên liệu hàng không bền vững châu Á, sẽ có ý nghĩa rất quan trọng trong quá trình thúc đẩy phát triển xanh và chuyển đổi năng lượng của Việt Nam.

Trong xu thế chuyển đổi xanh đang diễn ra mạnh mẽ trên toàn cầu, nhiên liệu hàng không bền vững không chỉ mở ra một ngành công nghiệp mới mà còn tạo cơ hội để Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị năng lượng sạch quốc tế. Nếu sớm tháo gỡ các rào cản về chính sách, vốn và công nghệ, Việt Nam hoàn toàn có thể tận dụng lợi thế sẵn có để trở thành điểm đến quan trọng trên bản đồ nhiên liệu hàng không bền vững của khu vực.

Nghi Lộc

Nguồn TBNH : https://thoibaonganhang.vn/mo-khoa-thi-truong-nhien-lieu-hang-khong-ben-vung-181906.html